Những năm gần đây, Hợp tác xã nông lâm nghiệp và thương mại Tia Sáng (gọi tắt HTX Tia Sáng), đóng tại phường Nghĩa Đức (thành phố Gia Nghĩa, Đăk Nông) liên kết với nhiều nông dân để phát triển vùng nguyên liệu chanh dây, phục vụ xuất khẩu.
Bà Phạm Hương Quê, 62 tuổi, Giám đốc Hợp tác xã cho biết, HTX có 16 thành viên với tổng diện tích chanh dây vào khoảng 36ha. Chanh dây được trồng thuần hoặc xen trong vườn cà phê đang ở độ tuổi 1-3 năm.
Ở Đăk Nông, chanh dây phù hợp khí hậu, thổ nhưỡng, cây tươi tốt.
Việc phát triển chanh dây có hiệu quả đã mang lại nguồn thu nhập cho nhiều gia đình. Bà Phạm Hương Quê cho hay, trước đây, gia đình bà trồng cà phê, hồ tiêu nhưng giá sau đó sụt giảm nên chuyển dần sang canh tác chanh dây.
"Hiện nay, nhờ phát triển được thị trường nên các hộ trồng chanh dây có thu nhập ổn định. Trung bình, 1ha chanh dây cho thu lãi ròng trên 200 triệu đồng/năm, cao gấp nhiều lần so với cà phê và hồ tiêu", bà Phạm Hương Quê, Giám đốc HTX Tia Sáng chia sẻ.
Trên vườn, chanh được nông dân chăm sóc đặc biệt để cây có thể vừa ra hoa vừa cho trái chín quanh năm. Một nông dân cho biết, họ không sử dụng thuốc kích thích, thuốc bảo vệ thực vật nên sản phẩm làm ra đạt tiêu chuẩn để xuất khẩu.
Chanh dây có quy trình vòng đời ngắn, đầu tư không quá cao nên người dân dễ làm và nhanh thu hồi vốn.
Các vườn chanh dây của thành viên HTX Tia Sáng ở Đăk Nông cho năng suất khoảng 50-60 tấn/ha/năm.
Với diện tích 36ha, mỗi năm, sản lượng chanh dây của HTX Tia Sáng đạt khoảng 2.000 tấn trái.
Để đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao giá trị cho nông sản, HTX Tia Sáng đã đầu tư xây dựng khu chế biến với công nghệ hiện đại. Hiện nay, hợp tác xã này đã đăng ký thương hiệu, mã truy xuất nguồn gốc để đáp ứng xu hướng phát triển thị trường.
Theo bà Phạm Hương Quê, giá chanh dây hiện dao động từ 7.000-8.000 đồng/kg, chanh xuất khẩu đạt 35.000 đồng/kg. "Chúng tôi chế biến chanh dây thành các sản phẩm dịch ruột cấp đông, dịch ruột tách hạt cấp đông và xuất khẩu qua Hàn Quốc theo đường chính ngạch. Hiện nay, mỗi năm xuất khẩu qua quốc gia này 600-700 tấn sản phẩm", bà Phạm Hương Quê thổ lộ.
Để đảm bảo về giống, HTX Tia Sáng cũng xây dựng cơ sở nghiên cứu, ươm giống cây để phục vụ sản xuất.
Năm 2019, một doanh nghiệp tại Pháp đã ký hợp đồng bao tiêu từ 2.000-3.000 tấn trái chanh dây với HTX Tia Sáng.
"Chanh dây dễ trồng, từ khi đặt giống đến khi thu hoạch chỉ khoảng 5 tháng. Chúng tôi đang liên kết với nhiều hộ khác trong vùng mở rộng vùng nguyên liệu, phục vụ sơ chế, chế biến để xuất khẩu. HTX đang hướng đến thị trường Trung Quốc vì nhu cầu của quốc gia này lên đến 500 nghìn tấn quả tươi, dịch ruột/năm", bà Phạm Hương Quê, Giám đốc HTX Tia Sáng thổ lộ.
