Sáng 25/6, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ chủ trì Hội nghị sơ kết thực hiện nhiệm vụ 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai phương hướng, nhiệm vụ 6 tháng cuối năm 2026 của Ban Chỉ đạo.
Phát biểu khai mạc, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà cho biết, chỉ còn ít ngày nữa sẽ kết thúc 6 tháng đầu năm 2026. Đây là giai đoạn quan trọng, đòi hỏi các cơ quan, đơn vị phải tập trung cao độ, nỗ lực hoàn thành các mục tiêu đề ra trong chương trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ, đặc biệt là Chiến dịch 500 ngày đêm nhằm đẩy mạnh thực hiện nhiệm vụ này.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì Hội nghị. Ảnh: VGP.
Đánh giá kết quả bước đầu sau 6 tháng triển khai, Phó Thủ tướng cho rằng các nhiệm vụ đã đạt được những kết quả tích cực, tạo hiệu ứng xã hội tốt, lan tỏa sâu sắc tinh thần tri ân, truyền thống “uống nước nhớ nguồn”. Kết quả này thể hiện sự vào cuộc trách nhiệm của các cơ quan thành viên Ban Chỉ đạo cũng như sự chung tay của cả hệ thống chính trị trong thực hiện nhiệm vụ thiêng liêng đối với các anh hùng liệt sỹ.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng thẳng thắn chỉ rõ vẫn còn những khó khăn, hạn chế; phê bình một số cơ quan, địa phương chưa thực sự quan tâm đúng mức, chưa tạo ra những kết quả rõ nét.
Theo Phó Thủ tướng, công tác này phải được đánh giá bằng những "sản phẩm hiện hữu", bởi đây không chỉ là nhiệm vụ chính trị mà còn là biểu hiện cụ thể của truyền thống, đạo lý tri ân đối với các anh hùng liệt sỹ.
"Không thể chỉ nói đã làm việc này, đã làm việc kia, mà phải bằng kết quả cụ thể", Phó Thủ tướng nhấn mạnh, đồng thời yêu cầu các cấp, các ngành thay đổi phương thức triển khai, đề cao trách nhiệm của người đứng đầu.
Đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến, đề xuất các giải pháp thiết thực, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà yêu cầu trong 6 tháng cuối năm 2026, các cơ quan, đơn vị tiếp tục nêu cao tinh thần trách nhiệm, tập trung cao độ, khắc phục những hạn chế, vướng mắc, bảo đảm tiến độ Chiến dịch 500 ngày đêm, hướng tới kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - liệt sỹ bằng những kết quả cụ thể, có ý nghĩa.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sỹ không chỉ là nhiệm vụ của một ngành, một cấp, mà là trách nhiệm chính trị, tình cảm và đạo lý của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Nhiều di vật còn sót lại từ thời chiến tranh vẫn liên tục được phát hiện thời gian qua. Ảnh: Tùng Đinh.
Nhiều kết quả quan trọng trong tìm kiếm, quy tập
Theo báo cáo của Bộ Quốc phòng, trong 6 tháng đầu năm 2026, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sỹ tiếp tục được triển khai mạnh mẽ. Bộ Quốc phòng duy trì hoạt động của 24 đội tìm kiếm, quy tập tại Lào, Campuchia và trong nước.
Đến nay, các đơn vị đã tìm kiếm, quy tập được 1.255 hài cốt liệt sỹ, trong đó có 314 hài cốt trong nước, 173 hài cốt tại Lào, 768 hài cốt tại Campuchia và 3 mộ tập thể tại Tuyên Quang.
Công tác rà phá bom mìn, vật nổ cũng được đẩy nhanh với diện tích hơn 5.742 ha, đạt trên 25% kế hoạch; riêng khu vực lõi Vị Xuyên/Tuyên Quang đạt gần 59%.
Cùng với tìm kiếm, quy tập, việc lấy mẫu hài cốt liệt sỹ, mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sỹ được xác định là nhiệm vụ then chốt nhằm phục vụ xác định danh tính bằng công nghệ ADN.
Bộ Quốc phòng đã ban hành quy trình kỹ thuật về lấy mẫu, vận chuyển, bàn giao, bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sỹ; tổ chức tập huấn trên toàn quốc. Đến nay, 7/7 quân khu đã hoàn thành tổ chức làm trước, lấy mẫu đối với hơn 15.400 mộ liệt sỹ; thành lập 297 tổ, đội lấy mẫu với hơn 3.600 cán bộ, nhân viên tham gia. Đồng thời, đã thu và lưu trữ 93.464 mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sỹ, trong đó hơn 53.000 mẫu đã được phân tích và đồng bộ vào cơ sở dữ liệu.
Bộ Công an cũng triển khai cao điểm thu nhận mẫu sinh phẩm ADN thân nhân liệt sỹ chưa xác định thông tin; phối hợp với các chuyên gia nghiên cứu, hoàn thiện các tiêu chuẩn kỹ thuật về thu thập, bảo quản mẫu sinh phẩm, đồng thời xây dựng đề án mở rộng tàng thư ADN, nâng cao năng lực giám định ADN phục vụ xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.
Ứng dụng công nghệ, hoàn thiện cơ sở dữ liệu liệt sỹ
Công tác xác định danh tính hài cốt liệt sỹ đang được triển khai đồng bộ giữa các ngành, địa phương.
Bộ Nội vụ chỉ đạo Sở Nội vụ các tỉnh, thành phố xây dựng kế hoạch, phối hợp với các đơn vị giám định ADN tổ chức giám định các mẫu hài cốt liệt sỹ và mẫu sinh phẩm thân nhân liệt sỹ tồn đọng trước thời điểm thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp.
Bộ Quốc phòng đã tổ chức kiểm tra, chỉ đạo xây dựng, đề xuất phương án đầu tư, sửa chữa, xây mới Trung tâm bảo quản, lưu trữ mẫu hài cốt liệt sỹ; nâng cấp trang thiết bị, đào tạo nhân lực tại Viện Pháp y Quân đội và các khu vực tiếp nhận, quản lý lưu trữ mẫu hài cốt liệt sỹ đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ giám định ADN xác định danh tính hài cốt liệt sỹ.
Đến nay, các đơn vị giám định ADN đã tổ chức tiếp nhận 8.157 mẫu hài cốt liệt sỹ từ các địa phương; Viện Pháp y Quân đội đã giám định 92 mẫu (trong đó có 20 mẫu có kết quả giải trình tự gen). Văn phòng Ban Chỉ đạo quốc gia phối hợp với Cơ quan thường trực Ban Chỉ đạo tỉnh Lạng Sơn, Cao Bằng triển khai kế hoạch thu thập, rà soát, xác minh, bổ sung, đính chính 559 mộ liệt sỹ, an táng trong Nghĩa trang liệt sỹ Lộc Bình, tỉnh Lạng Sơn; Nghĩa trang liệt sỹ Quảng Uyên, tỉnh Cao Bằng bằng phương pháp thực chứng.
