* Intro:

1,8 triệu tấn là khối lượng rác thải nhựa khổng lồ mà Việt Nam thải ra mỗi năm.

Nhưng vào năm 2025, một làn sóng khác đã trỗi dậy. Không phải sóng nhựa, mà là sóng xanh từ học đường. Từ những lớp học vùng cao, biên giới, hải đảo đến các trường thành thị, 294 'pháo đài xanh' đã đồng loạt khai hỏa trong cuộc chiến chống rác thải nhựa.

Và lần đầu tiên, Việt Nam không chỉ là người tham gia, mà vươn mình trở thành người dẫn dắt với vai trò Chủ trì Nhóm công tác ASEAN về Giáo dục môi trường nhiệm kỳ 2025-2028.

Hành trình hướng tới một Đông Nam Á xanh không bắt đầu từ những bản nghị quyết xa xôi, mà khởi nguồn từ chính những lớp học nơi định hình tư duy của thế hệ tương lai. Được khởi xướng bởi Tổ chức các quan chức cao cấp ASEAN về môi trường (gọi tắt là ASOEN), Giải thưởng Trường học sinh thái ra đời như một sự công nhận cao quý nhất dành cho những nỗ lực giáo dục môi trường bền bỉ. Đây không chỉ là sân chơi quốc tế, mà còn là nhịp cầu để các trường học Việt Nam chia sẻ giá trị và cùng khu vực viết nên chương mới cho sự sống.

Với chủ đề “Trường học không rác thải nhựa”, Giải thưởng năm 2025 đóng vai trò là một cú hích thể chế mạnh mẽ. Đây là chiến lược của Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhằm xã hội hóa giáo dục xanh, huy động mọi nguồn lực từ doanh nghiệp đến cộng đồng. Chúng ta tin rằng, để giải quyết triệt để các thách thức môi trường, chìa khóa nằm ở việc thay đổi nhận thức và hành vi của thế hệ trẻ ngay từ ghế nhà trường. không rác thải nhựa

Trong kỷ nguyên mà sự tiện lợi nhất thời đang đe dọa sự tồn vong vĩnh cửu, 1,8 triệu tấn rác thải nhựa mỗi năm tại Việt Nam không còn là con số thống kê khô khan đó là lời cảnh báo về một di sản hoang tàn cho mai sau.

Nhưng giữa thách thức ấy, một luồng sinh khí mới đang thành hình. Không phải từ những công trường vĩ mô, mà từ chính những lớp học nhỏ bé, nơi các em học sinh đang định nghĩa lại thế giới bằng hành động. Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN năm 2025 chính là lời hồi đáp mạnh mẽ: Chúng ta chọn hành động, chọn thay đổi và chọn một tương lai xanh bền vững.

Năm 2025, giáo dục môi trường không còn là một môn học phụ đạo, mà đã trở thành một 'cuộc cách mạng' trong nhận thức. Tiếp theo thành công của năm 2024, Bộ Nông nghiệp và Môi trường với sự đồng hành của Quỹ Vì tương lai xanh đã kiến tạo nên một nhịp cầu bền vững, kết nối khát vọng xanh của 294 ngôi trường trên khắp dải đất hình chữ S.

Hơn 50.000 lượt người tham dự trực tiếp, 2,8 triệu lượt tương tác trên không gian số... đó không đơn thuần là số liệu báo cáo. Đó là minh chứng cho một sự chuyển dịch lớn về tư duy: Khi cộng đồng giáo dục nhận ra rằng, dạy chữ phải đi đôi với dạy cách bảo vệ sự sống.

* Trích phỏng vấn đại diện lãnh đạo Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ NN&MT): Thông điệp giải thưởng trường học sinh thái năm nay là không rác thải nhựa. Xin ông cho biết đánh giá của mình về thông điệp này có ý nghĩa như thế nào trong việc lan toả phong trào: Tuyên truyền bảo vệ môi trường, không rác thải nhựa trong khối trường học tại Việt Nam?

không rác thải nhựa

Việt Nam bước vào nhiệm kỳ Chủ trì Nhóm công tác ASEAN về Giáo dục môi trường với một tâm thế tự tin, không chỉ để học hỏi mà để dẫn dắt, để chia sẻ những sáng kiến mang đậm bản sắc Việt ra bạn bè quốc tế. Vinh dự này đi kèm với một trọng trách thiêng liêng là kiến tạo mỗi ngôi trường thành một pháo đài xanh, bảo vệ hành tinh từ những điều nhỏ nhất.

* Ông VŨ Minh Việt – Phó Tổng biên tập Báo Nông nghiệp và Môi trường: Một điều mà những người tổ chức như báo NN&MT rất ấn tượng và các đơn vị của Bộ cũng rất ấn tượng, đó là ngoài số lượng hồ sơ dự thi của các trường lên tới gần 300 trường, thì sức lan toả của cuộc thi là rất lớn. Đây cũng chính là thông điệp mà BTC và của giải thưởng hướng tới là Vì tương lai xanh, vì một Việt nam xanh. Đây là một điều rất quý đối với không gian quản lý, cái chủ trương của đất nước mình là không đánh đổi kinh tế lấy môi trường và quyết tâm phát triển kinh tế bền vững đến năm 2045 – 2050, như là Việt Nam đã cam kết với cả thế giới và các nước trong khu vực ASEAN.

Và đáp lại sự nghiêm túc của các nhà trường là sự tận tụy, công tâm của Hội đồng Xét chọn Giải thưởng. Những chuyên gia hàng đầu đã làm việc xuyên đêm, nâng niu từng sáng kiến, cân nhắc từng chỉ số. Họ không chỉ chấm điểm dựa trên những con số vô hồn, mà đang lắng nghe nhịp đập của những trái tim tâm huyết với môi trường. Mỗi dấu tích đánh giá, mỗi dòng nhận xét của Hội đồng đều là sự bảo chứng cho tính trung thực, thực chất nơi mà 'phong trào bề nổi' bị gạt sang một bên để nhường chỗ cho những giá trị bền vững, thực chất được tôn vinh.

Điểm nhấn của Giải thưởng Trường học sinh thái ASEAN năm 2025 không chỉ dừng lại ở một nghi thức vinh danh, mà đã thực sự trở thành một 'cú hích thể chế', một bản lề quan trọng mở ra cánh cửa tương lai cho giáo dục Việt Nam. Khi nhìn vào hệ thống 11 tiêu chí rõ ràng, từ kế hoạch hành động đến lồng ghép giáo trình, chúng ta đang thấy một sự chuẩn hóa mang tầm quốc tế.

* Trích phỏng vấn GS.TS ĐẶNG THỊ KIM CHI (Thành viên Hội đồng xét chọn Giải thưởng): Năm nay tôi thấy chất lượng hồ sơ năm nay có rất nhiều điểm mới và rất hay. Điều đó chứng tỏ các nhà trường đã quan tâm tới trường học sinh thái là truòng học không rác thải nhựa. Nhiều hồ sơ đã được minh hoạ và được minh chứng rất nhiều nội dung thể hiện đó là những hoạt động có thật.

Vị thế của Việt Nam trong nhiệm kỳ Chủ trì Nhóm công tác ASEAN về Giáo dục môi trường 2025 - 2028 không chỉ là một chiếc ghế điều phối, mà là một lời khẳng định về vai trò dẫn dắt. Chúng ta không chỉ ngồi lại để thảo luận mà ngồi lại để kiến tạo. Đây là cơ hội để những mô hình đậm chất thực tiễn như 'Đô thị giảm nhựa' tại Huế hay những 'Ngôi trường xanh' giữa lòng Hà Nội được lan tỏa ra khắp cộng đồng ASEAN. Việt Nam đang gửi đi một thông điệp Việt Nam sẵn sàng vì một khu vực thịnh vượng bền vững.

NỐI DÀI NHỮNG CÔNG TRÌNH XANH

Trường học sinh thái

Sức mạnh của hành trình này còn nằm ở sự cộng hưởng mạnh mẽ của các tổ chức quốc tế cũng như những doanh nghiệp có tầm nhìn đã cùng chung tay, giáo dục xanh đã không còn là gánh nặng chi phí, mà đã trở thành một khoản đầu tư cho tương lai. Sự đồng hành này xóa nhòa khoảng cách giữa nhà trường và xã hội, giữa học thuật và thực tiễn kinh tế. không rác thải nhựa

* Trích phỏng vấn Bà CAO THỊ KIM NHUNG -Cán bộ Quản lý điều phối Dự án, Quỹ Vì tương lai xanh - Vingroup: Cuộc thi này đã lan toả tới các học sinh, các trường học cũng như cộng đồng nhận thức rất rõ ràng, rất là tốt là hướng tới môi trường xanh, đặc biệt là nhận thức về môi trường không rác thải nhựa – chủ đề chính của giải thưởng.

Xa hơn nữa, mạng lưới các trường học sinh thái đang được thiết lập hôm nay chính là 'vườn ươm' nói không với rác thải nhựa. Chúng ta đang chuẩn bị cho một thế hệ công dân không chỉ có kiến thức số, mà còn có tư duy sinh thái những người sẽ làm chủ công nghệ xanh, vận hành nền kinh tế xanh và bảo vệ di sản thiên nhiên bằng sự hiểu biết và tình yêu môi trường sống.

Giải thưởng TRƯỜNG HỌC SINH THÁI ASEAN NĂM 2025 không chỉ là một cột mốc, mà là còn là lời khẳng định, chúng ta không chỉ mơ về một tương lai xanh, chúng ta đang trực tiếp xây dựng nó từ những viên gạch đầu tiên ngay tại ghế nhà trường.

Những con số kỷ lục, những bộ tiêu chí chấm điểm, hay vị thế chủ trì Nhóm công tác chuyên môn của ASEAN... là những công cụ quan trọng. Nhưng linh hồn thực sự của hành trình này nằm ở sự thay đổi trong ánh mắt của mỗi em thơ, trong cách các em nâng niu một mầm lá, và trong sự tử tế mà các em dành cho môi trường sống.

Chúng ta đang không chỉ dạy các em cách bảo vệ Trái đất, chúng ta đang chuẩn bị cho một thế hệ công dân bản lĩnh những người sẽ làm chủ công nghệ, vận hành nền kinh tế tuần hoàn và viết tiếp chương mới cho vị thế của Việt Nam trên bản đồ bền vững toàn cầu. Trường học sinh thái

* Phỏng vấn nối tiếp:

- Học sinh: Em sẽ là đại sứ xanh!

- Thầy cô: Chúng tôi sẽ kiên trì gieo mầm xanh!

- Cơ quan quản lý: Vì một Việt Nam bền vững trong lòng ASEAN!

Khi mỗi mái trường thực sự trở thành một 'vườn ươm' của sự sống, khi mỗi học sinh trở thành một 'đại sứ xanh' mang trong mình tình yêu và trách nhiệm, thìmột ASEAN thịnh vượng bền vững sẽ không còn là đích đến xa xôi.