Dù đầu tư quy mô lớn, đồng bộ từ nhân giống đến nuôi thương phẩm nhưng áp lực cạnh tranh đang đặt ra nhiều thách thức cho người nuôi cá toàn tỉnh.
Tại bản Chu Va, xã Bình Lư, tỉnh Lai Châu, nguồn nước lạnh từ dãy Hoàng Liên Sơn đang tạo điều kiện thuận lợi cho nghề nuôi cá nước lạnh phát triển. Trong đó, cá tầm và cá hồi là những đối tượng nuôi chủ lực.
Từ những mô hình nhỏ lẻ cách đây hơn 10 năm, nghề nuôi cá nước lạnh ở Lai Châu đã từng bước phát triển theo hướng sản xuất hàng hóa. Nhiều trang trại được đầu tư bài bản, tận dụng nguồn nước sạch và nhiệt độ ổn định quanh năm để tạo môi trường thích hợp cho cá sinh trưởng.
Bắt đầu đầu tư nuôi cá nước lạnh từ năm 2015, đến nay trang trại của anh Nguyễn Văn Tuấn, Giám đốc Công ty Trách nhiệm hữu hạn Một thành viên Phú Hưng Phát, đã phát triển trên diện tích 1,2 ha. Mỗi năm, trang trại cung ứng khoảng 120-150 tấn cá tầm và hơn 10 tấn cá hồi ra thị trường. Nhờ những điều kiện tự nhiên thuận lợi, sản phẩm cá nơi đây được rất nhiều các vị khách dưới xuôi ưa chuộng, chủ yếu được tiêu thụ tại Sa Pa - Lào Cai, Hà Nội và một số thành phố lớn.
Cái con cá tầm ở trên Lai Châu này thì là cái chất lượng thịt của nó rất là săn chắc, thịt nó ăn sẽ rất là ngọt. Tính sinh trưởng của nó thì là ở trên này là như là cá của vùng nước lạnh ấy, thì là cái tốc độ lớn của nó sẽ sẽ sẽ chậm hơn là cái cái cái cá ở vùng nước ở vùng nước ấm dưới kia. Thế nhưng mà vì là cái tốc độ sinh trưởng của nó sẽ chậm hơn ở dưới kia, nên là thịt cá của nó sẽ ngon hơn nhiều, rất là nhiều.
Chất lượng sản phẩm được xem là lợi thế của cá tầm và cá hồi Lai Châu. Tuy nhiên, những năm gần đây, người nuôi cá nước lạnh đang phải đối mặt với nhiều khó khăn khi áp lực cạnh tranh trên thị trường ngày càng gia tăng.
Nguồn cá nhập khẩu liên tục xuất hiện với số lượng lớn, tạo sức ép trực tiếp lên sản phẩm trong nước, những năm gần đây, giá cá liên tục giảm, có thời điểm cá tầm chỉ còn hơn 100.000 đồng/kg, khiến hoạt động nuôi gặp nhiều khó khăn.. Trong khi đó, chi phí đầu tư, thức ăn và duy trì sản xuất vẫn ở mức cao, khiến hiệu quả kinh tế của nhiều hộ nuôi bị ảnh hưởng.
Anh NGUYỄN VĂN TUẤN
Giám đốc Công ty TNHH MTV Phú Hưng Phát, tỉnh Lai Châu
Khó khăn lớn nhất của người nuôi cá nước lạnh ở trên này là so với thời gian như bây giờ thì là giá cả. Vì là có rất nhiều người là nhập khẩu cá tàu Trung Quốc về nên là cá ở trong nước của mình là bị giảm giảm giá rất là nhiều. Vì giảm giá nhiều như thế thì là sẽ nuôi sẽ bị lỗ và cái cái cái chất lượng ấy thì là nó sẽ không không được chuẩn được chuẩn.
Không chỉ cạnh tranh về giá, người nuôi cá nước lạnh còn gặp khó khăn trong việc xây dựng và khẳng định thương hiệu sản phẩm.
Trên thực tế, nhiều người tiêu dùng vẫn chưa phân biệt rõ cá tầm nuôi trong nước với cá tầm nhập khẩu. Khi sản phẩm chưa có dấu hiệu nhận diện rõ ràng về nguồn gốc xuất xứ, lợi thế về chất lượng của cá tầm Lai Châu rất khó chuyển hóa thành giá trị gia tăng trên thị trường.
Vì vậy, việc xây dựng thương hiệu, minh bạch nguồn gốc và nâng cao khả năng nhận diện sản phẩm được xem là những giải pháp cần thiết đối với ngành hàng cá nước lạnh.
Bên cạnh đó, các giấy chứng nhận về nguồn gốc, chất lượng sản phẩm hay vùng nuôi cũng được kỳ vọng sẽ giúp tăng niềm tin của người tiêu dùng, đồng thời tạo thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm.
Ông NGUYỄN THANH HẢI
Phó Giám đốc Trung tâm nước ngọt miền Bắc, Viện Khoa học Thủy sản Việt Nam
Theo mình nghĩ thì tỉnh cũng nên có một cái quy hoạch chi tiết về các cái vùng nuôi, có hướng dẫn cho các địa phương để mà quản lý tốt cái phát triển theo quy hoạch của tỉnh. Cái thứ hai nữa là phải tiến hành những cái bước ví dụ như là đăng ký chất lượng sản phẩm. Ví dụ như là nuôi theo các tiêu chuẩn như ViêtGap hay GlobalGap, ví dụ thế. Ngoài ra là còn có cái sự vào cuộc của các đơn vị truyền thông cũng như là Sở Công Thương để mà thúc đẩy cũng như là quảng bá những cái sản phẩm của Lai Châu nó đưa ra thị trường tốt hơn. Thì theo mình nghĩ thì đấy là một số những cái gợi mở mà tỉnh cũng nên lưu ý.
Lai Châu được đánh giá là địa phương có nhiều tiềm năng phát triển nghề nuôi cá nước lạnh nhờ điều kiện khí hậu đặc thù, nguồn nước sạch và những vùng nuôi đã được hình thành qua nhiều năm.
Tuy nhiên, để sản phẩm cá Lai Châu khẳng định vị thế trên thị trường, bên cạnh nỗ lực của người dân và doanh nghiệp, cần có những giải pháp đồng bộ trong quy hoạch vùng nuôi, xây dựng tiêu chuẩn chất lượng, quảng bá sản phẩm và phát triển thương hiệu.
Khi những khó khăn về thị trường và nhận diện sản phẩm từng bước được tháo gỡ, nghề nuôi cá nước lạnh sẽ có thêm cơ hội phát triển bền vững, góp phần nâng cao thu nhập cho người dân và khai thác hiệu quả tiềm năng sẵn có của địa phương.
Minh Hạnh - Đức Bình - Hải Đăng - Quang Dũng - Hoàng Tuyên
