Liên kết sản xuất lúa giảm phát thải, chi phí giảm 40 - 50%

Giảm 40 - 50% chi phí sản xuất

Vụ đông xuân 2024 - 2025, mô hình canh tác lúa theo chuỗi giá trị bền vững, giảm phát thải tại ĐBSCL của Tập đoàn PAN cùng đối tác Bình Điền II (thương hiệu 2 Phong) cho kết quả tốt. Theo đó, các đơn vị của Tập đoàn PAN cùng đối tác Bình Điền II đã cùng nghiên cứu và thử nghiệm bộ giải pháp canh tác toàn diện dựa trên tiêu chí "1 phải 5 giảm".

Hộ ông Trần Vũ Chí ở xã Tân Công Sính, huyện Tam Nông, tỉnh Đồng Tháp tham gia mô hình cho biết: Trong vụ lúa đông xuân 2024 - 2025, gia đình có 3ha lúa trồng giống Đài Thơm 8 canh tác theo quy trình lúa chất lượng cao, phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh tại ĐBSCL. Lượng lúa giống sử dụng giảm còn 6kg/công thay vì trước đây 10 - 12kg/công (công 1.300m²), thuốc BVTV chỉ xịt 5 cữ/vụ thay vì 8 - 10 cữ như trước, lượng phân bón cũng giảm đáng kể. 

Nông dân tham gia mô hình được doanh nghiệp cam kết bao tiêu lúa với giá ổn định thông qua các nhà máy chế biến của Vinaseed. Tổng kết vụ lúa đông xuân năm nay, ông Chí cho biết chi phí sản xuất giảm 40 - 50%, năng suất đạt khoảng 9 tấn/ha, lợi nhuận 34 triệu đồng/ha.

Tham quan ruộng của ông Chí trong ngày thu hoạch, anh Ngô Văn Lành - nông dân cùng xã Tân Công Sính đánh giá lúa ở ruộng mô hình có bông dài, hạt chắc và đều hơn, năng suất cao hơn từ 100 – 150kg/công so với canh tác thông thường. Đồng thời, việc giảm được nhiều yếu tố đầu vào giúp bà con tiết kiệm chi phí.

Việc hợp tác 3 bên trong triển khai mô hình cho thấy chỉ khi nông dân có lợi nhuận cao hơn mới phát triển bền vững cho tất cả các bên. Đây cũng là quan điểm xuyên suốt nhằm đưa nông dân trở thành trung tâm của chuỗi giá trị sản xuất lúa gạo.

Theo bà Nguyễn Thị Trà My, Tổng Giám đốc Tập đoàn PAN, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Tập đoàn Giống cây trồng Việt Nam (Vinaseed), để cải thiện thu nhập của nông dân, câu chuyện không đơn giản là doanh nghiệp cam kết thu mua lúa với giá cao hơn thị trường, đó chưa chắc là cách làm bền vững. Thay vào đó, nông dân và các doanh nghiệp cần hình thành những chuỗi cung ứng bền vững từ đầu vào, cung cấp dịch vụ, vật tư, thu mua, chế biến, xây dựng thương hiệu..., đó mới là giải pháp bền vững.

Giảm 4 tấn phát thải CO2/ha

Ông Trương Công Cứ, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Khử trùng Việt Nam (thuộc Tập đoàn PAN) chia sẻ: “Chúng tôi rất hào hứng xây dựng mô hình này. Là doanh nghiệp, đáng ra phải đặt mục tiêu bán được càng nhiều hàng càng tốt, nhưng chúng tôi không khuyến khích bà con nông dân sử dụng nhiều thuốc BVTV mà sử dụng đúng, hợp lý nhất để giảm chi phí sản xuất”.

Không chỉ nâng cao thu nhập cho nông dân, mô hình còn đóng góp vào mục tiêu giảm phát thải trong ngành nông nghiệp qua bộ giải pháp giống, phân bón, thuốc BVTV và phương pháp tưới ngập - khô xen kẽ.

Ông Lê Quốc Phong, Chủ tịch HĐQT Công ty Cổ phần Sản xuất và Kinh doanh phân bón Bình Điền II (thương hiệu 2 Phong) khẳng định, dự án đã đạt được mục tiêu kép khi vừa giảm được lượng phân bón, giống, thuốc BVTV, công lao động, từ đó gián tiếp giảm phát thải khí nhà kính.

“Dự án đạt được hai mục đích, bà con nông dân vừa có lợi, đồng thời đạt được mục tiêu giảm phát thải, giúp môi trường đỡ ô nhiễm. Cụ thể, lượng giống sử dụng giảm từ 100kg/ha xuống còn 60kg/ha, số lần bón phân/vụ giảm từ 6 lần xuống 3 lần, quản lý dịch hại giảm từ 10 lần xuống 5 lần”, ông Phong nói.

Bên cạnh đó, Công ty Rize Việt Nam – doanh nghiệp công nghệ nông nghiệp đến từ Singapore cũng đã đo lượng phát thải trên các ruộng mô hình, đối chứng theo quy trình chuẩn của Gold Standard và chỉ ra kết quả giảm 4 tấn phát thải CO2/ha.

Ông Trần Thanh Tâm, Chi cục trưởng Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Đồng Tháp cho biết: Tỉnh đang hướng tới mục tiêu đạt 50.000ha canh tác lúa giảm phát thải vào năm 2025 theo Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp.

Hiện nay, các địa phương trong tỉnh đã triển khai nhiều mô hình liên kết giữa nông dân, HTX và doanh nghiệp trong sản xuất lúa chất lượng cao, giảm phát thải. Trong đó mô hình hợp tác giữa 3 bên (gồm VFC, Vinaseed, Bình Điền II) đã kiểm soát chặt chẽ vật tư đầu vào, giảm chi phí sản xuất, từ đó gia tăng lợi nhuận cho bà con nông dân.

Theo ông Bùi Bá Bổng, Chủ tịch Hiệp hội Ngành hàng lúa gạo Việt Nam, để tạo ra các mô hình sản xuất lúa giảm chi phí đầu vào và tiêu thụ ổn định cho nông dân, các HTX, chính quyền địa phương và doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ nông dân, giúp họ yên tâm sản xuất.

Các doanh nghiệp kỳ vọng, quy trình này sẽ được Bộ Nông nghiệp và Môi trường công nhận và đưa vào ứng dụng rộng rãi trong Đề án 1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp, hướng đến tăng trưởng xanh vùng ĐBSCL.