Tăng sức chống chịu thiên tai cho vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi

Thưa quý vị và bà con,

Trong bối cảnh thiên tai ngày càng diễn biến phức tạp, khó lường, đặc biệt tại các khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa – nơi đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng Bộ Dân tộc và Tôn giáo vừa thống nhất ban hành Chương trình phối hợp phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai giai đoạn 2026–2030.

Chương trình được triển khai trên phạm vi toàn quốc, hướng tới mục tiêu nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội trong thực hiện các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước về phòng, chống thiên tai gắn với công tác dân tộc và tôn giáo. Qua đó, góp phần bảo vệ tính mạng, tài sản của người dân, thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội và hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi.

Theo nội dung chương trình, hai bộ sẽ tăng cường phối hợp trong công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức, nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai cho người dân và đội ngũ cán bộ các cấp. Trọng tâm là lực lượng xung kích tại cơ sở, già làng, trưởng bản, người có uy tín trong cộng đồng, cùng các chức sắc, chức việc tôn giáo – những nhân tố có vai trò quan trọng trong việc lan tỏa thông tin, nâng cao ý thức chủ động phòng ngừa thiên tai trong nhân dân.

Giai đoạn 2026–2030, chương trình tập trung triển khai nhiều nhóm nhiệm vụ trọng tâm. Trong đó, ưu tiên đánh giá hiện trạng, nhu cầu phòng ngừa rủi ro thiên tai tại các địa phương; xây dựng tài liệu hướng dẫn kỹ thuật phù hợp với từng loại hình thiên tai, từng vùng miền cụ thể. Đáng chú ý, chương trình khuyến khích tích hợp kiến thức bản địa, kinh nghiệm truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số vào các giải pháp phòng, chống thiên tai, nhằm phát huy thế mạnh cộng đồng và nâng cao tính khả thi trong triển khai.

Song song với đó, các hoạt động đào tạo, tập huấn, tuyên truyền sẽ được tổ chức thường xuyên cho lực lượng xung kích cấp xã, người có uy tín, phụ nữ, trẻ em, học sinh và các nhóm dễ bị tổn thương. Các hoạt động thực hành như đánh giá rủi ro, xây dựng bản đồ rủi ro thiên tai, tổ chức diễn tập phòng, chống thiên tai sẽ có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng dân cư, giúp người dân chủ động hơn trong ứng phó với các tình huống khẩn cấp.

Chương trình cũng hướng tới phát triển các mô hình cộng đồng an toàn, chủ động phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu; đồng thời gắn công tác phòng, chống thiên tai với đa dạng hóa sinh kế, giảm thiểu tổn thương lâu dài cho người dân vùng khó khăn.

Bên cạnh đó, việc đầu tư xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất bảo đảm an toàn cho người dân cũng được chú trọng, như ổn định dân cư tại các khu vực có nguy cơ cao; xây dựng, nâng cấp công trình chống sạt lở; bảo đảm chỗ ở an toàn trong mùa mưa bão, đặc biệt là tại trường học, nhà văn hóa, trụ sở cơ quan.

Theo phân công,

Bộ Nông nghiệp và Môi trường tập trung vào công tác truyền thông, tập huấn, diễn tập và lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai trong các chương trình mục tiêu quốc gia. Bộ Dân tộc và Tôn giáo giữ vai trò chủ trì lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai trong hệ thống chính sách dân tộc, tôn giáo; phát huy vai trò của người có uy tín, chức sắc tôn giáo trong tuyên truyền, nâng cao nhận thức cộng đồng; đồng thời theo dõi, giám sát nguy cơ thiên tai tại các xã vùng dân tộc thiểu số và miền núi.

Chương trình phối hợp được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến rõ nét trong công tác phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, nâng cao khả năng chống chịu và phát triển bền vững cho các vùng còn nhiều khó khăn của đất nước.