Nông dân "đánh cược" dùng nước bẩn sản xuất
Ghi nhận đoạn sông Vàm Cỏ Đông đoạn qua địa bàn 2 xã Long Thuận và Bến Cầu. Nước sông không còn màu xanh tự nhiên mà chuyển sang màu đen sẫm, đặc quánh như nhớt thải bốc mùi hôi thối nồng nặc bốc lên, đặc biệt là vào những thời điểm đứng gió hoặc nắng gắt, khiến người dân sống hai bên bờ luôn trong tình trạng ngột ngạt, khó thở. Tình trạng ô nhiễm này không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng nước mà còn trực tiếp tiêu diệt nguồn lợi thủy sản.
Nước sông Vàm Cỏ Đông đoạn qua địa bàn xã Long Thuận và Bến Cầu đen kịt, bốc mùi hôi thối. Ảnh: T.T.
Gia đình ông Đào Văn Tiền ngụ ấp Long Phú, xã Long Thuận đang canh tác 1 ha dừa dọc tuyến kênh. Dù chưa ghi nhận thiệt hại cụ thể, nhưng việc nguồn nước đổi màu bất thường khiến người dân bất an, nhất là trong thời điểm nhiều diện tích cây trồng đang cần nước tưới.
Theo ông Tiền, thực trạng trên xuất hiện từ 3 ngày trước, tuyến kênh gần nhà bắt đầu xuất hiện tình trạng nước đen, bốc mùi hôi gắt. Mùi hôi nặng hơn vào sáng sớm, khiến nhiều người dân không dám lại gần khu vực kênh. “Đây là lúc cây trồng đang cần nước tưới nhất để duy trì sinh trưởng, nhưng nhìn dòng nước ô nhiễm thế kia, tôi không biết nếu bơm lên thì cây sẽ sống được bao lâu hay lại lụi tàn dần”, ông Tiền nói.
Không riêng xã Long Thuận, nhiều nông dân ở huyện Bến Cầu cũng đang thấp thỏm khi buộc phải sử dụng nguồn nước ô nhiễm để phục vụ sản xuất. Nếu tình trạng ô nhiễm kéo dài, nguy cơ ảnh hưởng đến sinh trưởng và năng suất cây trồng là rất lớn.
Ông Đào Văn Tiền bất an bên dòng kênh bị ô nhiễm. Ảnh: T.T.
Anh Phạm Văn Hậu ngụ ấp Bàu Tép, xã Bến Cầu cho biết thêm, gia đình đang xuống giống lúa vụ hè thu, trong đó có diện tích mới gieo sạ được vài ngày. Dù nguồn nước trên kênh có dấu hiệu ô nhiễm nghiêm trọng nhưng nông dân vẫn phải lấy nước vào ruộng vì không còn nguồn nào khác thay thế. “Năm nay nước đen và mùi hôi nặng hơn hẳn so với những năm trước. Lo thì lo nhưng không lấy nước tưới thì lúa cũng không sống nổi”, anh Hậu chia sẻ.
Thủy nông "kêu cứu"
Không chỉ người dân, các đơn vị vận hành thủy lợi cũng đang đau đầu trước bài toán ô nhiễm. Anh Võ Trọng Tú, cán bộ trạm bơm Bến Đình, xác nhận hiện tượng cá tự nhiên nổi đầu, chết hàng loạt ngay khi dòng nước đen tràn qua.
Nước ô nhiễm xâm nhập vào hệ thống trạm bơm và thuỷ lợi, đe dọa vùng sản xuất. Ảnh: T.T.
Theo anh Tú, hiện tượng nước sông chuyển màu đen, bốc mùi hôi vào đầu vụ hè thu thực tế đã diễn ra nhiều năm nay. Tuy nhiên, mức độ năm nay được ghi nhận nghiêm trọng hơn. Nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được xác định rõ.
Ông Hồ Văn Chiến - Phó Giám đốc Xí nghiệp quản lý các trạm bơm (Công ty TNHH MTV Khai thác thủy lợi Tây Ninh) cho biết thêm, Công ty bắt đầu ghi nhận dấu hiệu ô nhiễm từ chiều thứ Bảy tuần trước, đến sáng Chủ nhật, hiện tượng này bùng phát đồng loạt. Điều này đã tác động trực tiếp đến hoạt động của hai trạm bơm trọng điểm là Long Khánh và Long Thuận. Đặc biệt tại khu vực trạm bơm Long Khánh, nước đen đặc như mực tàu, cá chết nổi trắng bụng, dạt vào cả khu vực kỹ thuật.
Không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, tình trạng ô nhiễm còn gây khó khăn cho hoạt động vận hành các trạm bơm. “Rác thải theo dòng nước thường xuyên tràn vào bể hút. Công nhân phải lặn xuống vớt rác, ảnh hưởng sức khỏe do tiếp xúc trực tiếp với nguồn nước ô nhiễm. Nếu tình trạng ô nhiễm tiếp tục kéo dài, nhiều trạm bơm khác sử dụng chung nguồn nước từ sông Vàm Cỏ Đông cũng có nguy cơ bị ảnh hưởng”, ông Chiến nói.
Không chỉ ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp, tình trạng ô nhiễm còn gây khó khăn cho hoạt động vận hành các trạm bơm. Ảnh: T.T.
Phó Trưởng phòng Kinh tế xã Long Thuận Trần Văn Cương thông tin, địa phương đã ghi nhận tình trạng nguồn nước sông Vàm Cỏ Đông bị ô nhiễm. Qua kiểm tra thực tế ngày 10/5, khu vực 2 trạm bơm Long Khánh và Long Thuận xuất hiện tình trạng cá chết hàng loạt. Qua rà soát, địa phương không có nhà máy xả thải trực tiếp trên địa bàn, nhưng thực tế cá chết hàng loạt là minh chứng không thể phủ nhận về chất lượng nước.
Theo phản ánh của người dân địa phương, tình trạng ô nhiễm trên sông Vàm Cỏ Đông đã kéo dài nhiều năm, song đến nay nguyên nhân cụ thể vẫn chưa được làm rõ, khiến người dân bức xúc. Bà con mong muốn các cơ quan chức năng cần tăng cường kiểm tra đột xuất, siết chặt giám sát các họng xả thải của nhà máy, cơ sở sản xuất ven sông nhằm kịp thời phát hiện vi phạm. Đồng thời, cần xử lý nghiêm các trường hợp cố tình xả thải gây ô nhiễm môi trường, kể cả xem xét đình chỉ hoạt động đối với những cơ sở tái phạm nhiều lần.
Nguồn nước không đảm bảo chất lượng len lỏi vào hệ thống kênh mương nội đồng. Ảnh: T.T.
Bên cạnh đó, người dân cũng mong muốn ngành chức năng sớm có phương án điều tiết nguồn nước từ hồ Dầu Tiếng để thau rửa dòng chảy, giảm ô nhiễm, cứu nguy diện tích lúa và hoa màu đang bị ảnh hưởng.
Nếu tình trạng ô nhiễm tiếp tục kéo dài, không chỉ sản xuất nông nghiệp bị đình trệ mà môi trường sống của hàng nghìn hộ dân ven sông cũng sẽ bị đe dọa nghiêm trọng. Thực tế này đòi hỏi các cơ quan chức năng cần có giải pháp quyết liệt, đồng bộ hơn để bảo vệ dòng Vàm Cỏ Đông trước nguy cơ suy thoái ngày càng nghiêm trọng.
