Với nguyên Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam, những đêm nghệ thuật về môi trường không đơn thuần là một chương trình biểu diễn, mà là cách nghệ thuật góp tiếng nói trước những vấn đề ngày càng hiện hữu quanh đời sống con người.
NSND Trần Bình, nguyên Giám đốc Nhà hát Nghệ thuật Đương đại Việt Nam. Ảnh: Linh Linh.
Trong không khí gấp rút của những ngày tổng duyệt chương trình nghệ thuật “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh”, vị tổng đạo diễn gần như có mặt liên tục ở khu vực sân khấu. Ông theo dõi từng tiết mục, chỉnh từng lớp hình ảnh, ánh sáng và nhịp dựng để bảo đảm chương trình có thể truyền tải được tinh thần mà ê-kíp theo đuổi suốt nhiều tháng chuẩn bị.
Theo NSND Trần Bình, chủ đề môi trường và khí hậu nhiều năm nay đã trở thành dòng chảy quen thuộc trong hoạt động nghệ thuật của nhà hát. Hầu như năm nào đơn vị cũng thực hiện các chương trình theo đặt hàng của các bộ, ngành liên quan đến bảo vệ môi trường, phát triển bền vững hay nâng cao nhận thức cộng đồng.
“Nói về môi trường bây giờ không còn là câu chuyện của riêng ai nữa. Việt Nam hành động, thế giới cũng hành động. Nếu con người muốn tồn tại lâu dài và giữ lại những điều tốt đẹp cho thế hệ sau thì phải giữ gìn môi trường sống”, ông chia sẻ.
Chính vì thế, khi phối hợp cùng Báo Nông nghiệp và Môi trường thực hiện chương trình “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh”, ông cho rằng đây là một hoạt động mang nhiều ý nghĩa trong chuỗi sự kiện hưởng ứng Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam, Ngày Môi trường thế giới 5/6, Ngày Đại dương thế giới 8/6 và Tháng hành động vì môi trường.
Khác với những chương trình nghệ thuật giải trí thông thường, các chương trình về môi trường theo NSND Trần Bình luôn đặt ra bài toán khó hơn cho người làm nghề. Bởi điều khán giả cần không chỉ là một sân khấu đẹp hay những tiết mục được dàn dựng công phu, mà là cảm xúc và thông điệp đọng lại sau đêm diễn.
NSND Trần Bình cùng ê-kíp biểu diễn tại chương trình. Ảnh: Linh Linh.
Trong khuôn khổ thời lượng khoảng 80 phút phát sóng, ê-kíp đã xây dựng chương trình thành ba chương với mạch cảm xúc xuyên suốt, từ vẻ đẹp của thiên nhiên, tình yêu với biển đảo đến lời nhắc về trách nhiệm hành động của con người trước môi trường sống.
“Nhiều khi mình muốn nói rất nhiều nhưng thời lượng chương trình có hạn. Vì thế phải chọn lọc rất kỹ từ ca khúc, hình ảnh đến tiết mục múa để làm sao vừa có tính nghệ thuật, vừa chuyển tải được thông điệp”, ông chia sẻ.
Theo vị đạo diễn, điều may mắn là nhiều thế hệ nhạc sĩ Việt Nam đã để lại không ít ca khúc giàu cảm xúc về quê hương, biển đảo và thiên nhiên. Đó là nguồn chất liệu giúp ê-kíp có thể kể câu chuyện môi trường bằng âm nhạc thay vì những khẩu hiệu khô cứng.
Ở chương trình lần này, nghệ thuật trình diễn được kết hợp cùng hình ảnh tư liệu, hiệu ứng sân khấu và ngôn ngữ múa đương đại nhằm tạo ra một không gian giàu cảm xúc thị giác. Không chỉ tái hiện vẻ đẹp của biển Việt Nam, chương trình còn hướng tới việc khơi gợi suy nghĩ về trách nhiệm gìn giữ môi trường trong mỗi cá nhân.
NSND Trần Bình cho rằng nghệ thuật có một lợi thế đặc biệt mà nhiều hình thức tuyên truyền khác khó thay thế, trong đó có khả năng chạm tới cảm xúc con người. Một bài hát, một hình ảnh hay một phân cảnh sân khấu đôi khi có thể khiến khán giả nhớ rất lâu mà không cần những lời kêu gọi trực diện.
“Điều khiến chúng tôi hào hứng nhất là cảm giác những tiết mục mình làm ra có thể truyền được năng lượng tích cực đến mọi người”, ông nói.
Ca khúc 'Ra khơi' được biểu diễn tại đêm tổng duyệt. Video: Bảo Thắng.
Phía sau đêm diễn là nhiều tuần tập luyện liên tục của hàng chục nghệ sĩ trẻ. Có những buổi tập kéo dài tới gần nửa đêm giữa thời tiết nắng nóng miền Trung. Nhưng theo NSND Trần Bình, chính tinh thần nhiệt huyết của lớp nghệ sĩ trẻ đã tiếp thêm cảm hứng cho ông trong quá trình dàn dựng.
Ông cho rằng khi nghệ sĩ thật sự có cảm xúc với chủ đề mình biểu diễn, sân khấu sẽ tự nhiên có sức sống khác. Và với các chương trình về môi trường, cảm xúc ấy càng trở nên quan trọng bởi người nghệ sĩ không chỉ biểu diễn cho đẹp, mà còn đang góp phần lan tỏa nhận thức cộng đồng.
“Nghệ thuật không thể thay đổi môi trường chỉ sau một đêm diễn. Nhưng nếu mỗi chương trình có thể khiến thêm một người suy nghĩ khác đi, hành động khác đi vì môi trường, thì đó đã là điều rất ý nghĩa”, NSND Trần Bình trải lòng.
Trong ánh đèn sân khấu tối 4/6, những khâu cuối cùng cho đêm diễn đang được hoàn thiện. Vị đạo diễn nhiều năm gắn bó với các chương trình cộng đồng vẫn giữ nguyên sự say mê như những ngày đầu làm nghề. Với ông, hành trình nghệ thuật vì môi trường có thể còn dài, nhưng đó là hành trình đáng để theo đuổi, bởi phía sau những tiết mục ca múa là câu chuyện về tương lai của chính con người.
Đêm nghệ thuật được truyền hình trực tiếp từ Quảng trường Bình Minh, Cửa Lò, Nghệ An, hứa hẹn trở thành điểm nhấn nổi bật trong chuỗi sự kiện hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới, Ngày Đại dương thế giới và Tuần lễ Biển và Hải đảo Việt Nam năm 2026.
Đặc biệt, vé tham gia Chương trình nghệ thuật “Biển Việt Nam - Hành trình không gian xanh” sẽ được phát miễn phí cho khán giả tại 5 địa điểm, trong giờ hành chính, bắt đầu từ 8h30 đến 17h00, từ ngày 2 - 5/6.
