An toàn cho lợn nái
Vừa qua, tại Hưng Yên, Công ty Cổ phần AVAC Việt Nam đã tổ chức buổi tổng kết và công bố kết quả thử nghiệm vaccine dịch tả lợn Châu Phi AVAC ASF LIVE trên lợn nái.
Theo báo cáo đánh giá của Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm Thú y Trung ương I (Cục Chăn nuôi và Thú y, Bộ Nông nghiệp và Môi trường), vaccine được đưa vào thí nghiệm là vaccine nhược độc, đông khô AVAC ASF LIVE, số đăng ký lưu hành AVAC-37, sử dụng nước pha AVAC DILUENT, do Công ty Cổ phần AVAC Việt Nam sản xuất.
Buổi tổng kết và công bố kết quả thử nghiệm vaccine AVAC ASF LIVE trên lợn nái có sự tham gia của đơn vị đánh giá độc lập, các nhà khoa học, chuyên gia trong nước và quốc tế. Ảnh: Hồng Thắm.
Thí nghiệm được thực hiện tại Trại Chính (thôn Bá Khê, xã Tân Tiến, huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên), thuộc sở hữu của Công ty Cổ phần AVAC Việt Nam. Thời gian triển khai trong vòng 7 tháng, từ ngày 10/3/2025 đến ngày 30/10/2025, nhằm đánh giá tính an toàn, hiệu lực, khả năng truyền dọc và năng suất sinh sản của vaccine AVAC ASF LIVE trên đối tượng lợn nái.
Động vật thí nghiệm là lợn nái giống Yorkshire - Landrace, độ tuổi từ 18 - 28 tuần, với tổng số 270 con. Toàn bộ đàn lợn được xác định khỏe mạnh, có kết quả xét nghiệm kiểm tra kháng thể ASF âm tính và âm tính với virus gây bệnh ASF (ASFV), dịch tả lợn cổ điển (CSFV), Hội chứng rối loạn sinh sản và hô hấp ở lợn (PRRSV), lở mồm long móng (FMDV), bệnh do Circovirus trên heo gây ra bởi Porcine circovirus type 2 (PCV2) và bệnh suyễn lợn (Mycoplasma hyopneumoniae).
TS. Nguyễn Văn Điệp, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần AVAC Việt Nam cho biết, vaccine AVAC ASF LIVE có tiềm năng ứng dụng trong thực tế, trước mắt đối với các đàn quy mô nhỏ và vừa; đồng thời mở ra khả năng đăng ký và sử dụng cho đàn lợn nái trong thời gian tới. Ảnh: Hồng Thắm.
Ông Nguyễn Hoàng Đăng, Phó Trưởng phòng Virus của Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm Thú y Trung ương I cho biết, Trung tâm là đơn vị tham gia đánh giá độc lập trong thử nghiệm về an toàn và hiệu lực của vaccine ASF do Công ty AVAC Việt Nam sản xuất khi sử dụng trên lợn nái.
Kết quả theo dõi, kiểm tra của Trung tâm cho thấy, vaccine an toàn khi tiêm cho lợn nái, tỷ lệ dương tính kháng thể sau 2 mũi tiêm đạt 100% và không ghi nhận hiện tượng truyền ngang sang lợn nái cùng dãy chuồng hay truyền dọc sang lợn con sơ sinh 1 - 5 ngày tuổi. Một số chỉ tiêu sinh sản như số con theo mẹ trung bình, khối lượng lợn sơ sinh trung bình được đảm bảo.
“Trong bối cảnh ASF vẫn diễn biến phức tạp, vaccine sẽ phát huy hiệu quả nhất định trong công tác phòng, chống ASF do genotype II gây ra”, ông Đăng nhấn mạnh.
Duy trì năng suất sinh sản tốt
Theo TS. Nguyễn Văn Điệp, sau 11 tháng triển khai thử nghiệm vaccine ASF trên đàn lợn nái, với quy mô tiêm cho 270 lợn nái và khoảng 5 lợn đực giống từ đầu tháng 3/2025, các kết quả thu được đến nay đều rất tích cực. “Đàn lợn nái sau tiêm vaccine hoàn toàn khỏe mạnh, an toàn và duy trì năng suất sinh sản tốt”.
Trong quá trình thử nghiệm, nhóm nghiên cứu tập trung đánh giá 5 nội dung chính. Thứ nhất là đánh giá tính an toàn khi tiêm quá liều. Kết quả cho thấy, ngay cả khi tiêm 1 liều hoặc tiêm quá liều, lên tới 10 liều cho mỗi lợn nái, đàn lợn vẫn khỏe mạnh, ăn uống bình thường và không xuất hiện biểu hiện bất thường.
Thứ hai là đánh giá khả năng bài thải và truyền ngang virus. Các mẫu phân và nước tiểu được lấy để xét nghiệm, đồng thời theo dõi khả năng truyền virus sang 5 con lợn không tiêm vaccine nhưng được nuôi chung chuồng với lợn đã tiêm. Kết quả cho thấy toàn bộ lợn không tiêm đều âm tính với virus và kháng thể, chứng tỏ không xảy ra hiện tượng truyền ngang. Các mẫu phân, nước tiểu ở lợn được tiêm vaccine đều âm tính sau tiêm; virus trong máu thường không còn phát hiện sau khoảng 4 tuần.
Thứ ba, về đáp ứng miễn dịch, 100% lợn được tiêm vaccine đều hình thành kháng thể sau khoảng 3 - 5 tuần, dù tiêm 1 mũi hay 2 mũi. Đối với lợn con sinh ra từ lợn nái đã tiêm, nhóm nghiên cứu tiến hành mổ khám nội tạng và lấy mẫu ngẫu nhiên trên 10 lợn nái. Kết quả xét nghiệm cho thấy, toàn bộ 20 lợn con đều âm tính với vi rút trong các mẫu nội tạng và mẫu máu.
Việc triển khai thử nghiệm tiêm vaccine AVAC ASF LIVE ở quy mô khoảng 300 lợn nái là một nỗ lực lớn của Công ty Cổ phần AVAC Việt Nam. Ảnh: Hồng Thắm.
Đặc biệt, năng suất sinh sản của đàn lợn đạt kết quả rất tốt, với số lợn con đẻ ra trung bình trên 13 con mỗi nái, tỷ lệ cai sữa đạt trên 11 con mỗi nái.
Các dữ liệu này đều được Trung tâm Chẩn đoán và Xét nghiệm Thú y Trung ương I đánh giá và báo cáo độc lập. Đến nay, đàn lợn đã bước vào lứa sinh sản thứ hai; lợn thịt từ lứa đầu tiên đạt khối lượng 70 - 80 kg/con, khỏe mạnh và cho năng suất tốt.
TS. Nguyễn Văn Điệp nhấn mạnh: “Đây là những kết quả rất tích cực, cho thấy vaccine AVAC ASF LIVE có tiềm năng ứng dụng trong thực tế, trước mắt đối với các đàn quy mô nhỏ và vừa, đồng thời mở ra khả năng đăng ký và sử dụng cho đàn lợn nái trong thời gian tới”.
“Việc triển khai thử nghiệm ở quy mô khoảng 300 lợn nái là một nỗ lực lớn của chúng tôi. Dù ở giai đoạn thử nghiệm nhưng trên cơ sở những kết quả đạt được, chúng tôi tin rằng vaccine AVAC ASF LIVE không chỉ bảo vệ hiệu quả đàn lợn thịt mà trong tương lai hoàn toàn có thể tiến tới đăng ký và bảo hộ sử dụng cho đàn lợn nái”, lãnh đạo AVAC Việt Nam khẳng định.
Duy trì an toàn sinh học cao vẫn hết sức quan trọng
Ông Pawin Padungtod, Điều phối viên kỹ thuật cao cấp, Trung tâm Phòng chống và Kiểm soát khẩn cấp dịch bệnh động vật xuyên biên giới (ECTAD), Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp quốc (FAO) cho biết, để nâng cao hiệu quả phòng chống dịch bệnh, đối với người chăn nuôi nói chung, việc duy trì an toàn sinh học cao vẫn hết sức quan trọng, đồng thời phải bảo đảm chuỗi cung ứng sạch đối với tất cả đầu vào được đưa vào trang trại.
Ví dụ, thức ăn chăn nuôi cần phải có nguồn gốc rõ ràng; con giống (lợn con) cũng như các yếu tố đầu vào khác phục vụ sản xuất trong trang trại phải được lấy từ những nguồn đã được kiểm chứng là không nhiễm ASF.
Trang trại cần thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp an toàn sinh học, như hạn chế số lượng người ra vào, đồng thời tăng cường công tác vệ sinh, làm sạch và khử trùng.
