Chiều 9/4, tại Nhà Quốc hội, Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Đảng ủy Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo đã chủ trì phiên họp lần thứ nhất của Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng Ban Chỉ đạo chủ trì Phiên họp lần thứ nhất Ban Chỉ đạo Tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật. Ảnh: Khương Trung.
Tham dự phiên họp có các Ủy viên Trung ương Đảng: Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Phó Trưởng Ban Thường trực; Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo, cùng các Phó Trưởng Ban và thành viên Ban Chỉ đạo.
Mở đường cho mục tiêu tăng trưởng hai con số
Phát biểu khai mạc, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh đây là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng, phức tạp, phạm vi rộng và chưa có tiền lệ, nhằm triển khai Kết luận số 09 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam trong giai đoạn mới.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn phát biểu chỉ đạo tại Phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn.
Theo Chủ tịch Quốc hội, để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số, Bộ Chính trị đã xác định thể chế phải đi trước một bước, hệ thống pháp luật cần được hoàn thiện đồng bộ, thống nhất và mang tính kiến tạo phát triển.
Thực tiễn hai năm qua cho thấy, tăng trưởng kinh tế có đóng góp lớn từ công tác hoàn thiện thể chế. Tuy nhiên, hệ thống pháp luật vẫn còn tồn tại nhiều điểm nghẽn, đặc biệt là tình trạng luật, nghị định, thông tư chưa đồng bộ, chồng chéo, thiếu thống nhất, gây khó khăn trong tổ chức thực hiện.
Trên cơ sở đó, ngày 3/4/2026, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 2092 và 2093 về tổng rà soát và thành lập Ban Chỉ đạo tổng rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật.
Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, nhiệm vụ lần này không chỉ dừng ở các đạo luật còn hiệu lực mà phải rà soát toàn diện hệ thống nghị định, thông tư, khối lượng văn bản rất lớn, tác động trực tiếp đến hiệu quả thực thi pháp luật.
Ba yêu cầu lớn từ Tổng Bí thư
Dẫn lại phát biểu chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm tại phiên khai mạc Kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, Chủ tịch Quốc hội cho biết có ba yêu cầu lớn đặt ra đối với công tác xây dựng pháp luật.
Thứ nhất, đổi mới mạnh mẽ công tác lập pháp, xây dựng hệ thống pháp luật hiện đại, thống nhất, ổn định, khả thi và kiến tạo phát triển.
Thứ hai, rà soát tổng thể hệ thống pháp luật quốc gia, khắc phục tình trạng chồng chéo, bỏ trống, đẩy trách nhiệm xuống văn bản dưới luật.
Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định phát biểu. Ảnh: Quochoi.vn.
Thứ ba, đổi mới tư duy xây dựng pháp luật theo hướng kiến tạo phát triển; lắng nghe chuyên gia, nhà khoa học, doanh nghiệp và người dân; kiên quyết phòng, chống lợi ích nhóm, lợi ích cục bộ; chuyển từ “làm luật cho đủ” sang “làm luật để phát triển”. Hiệu quả thực thi và mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp phải là thước đo cao nhất.
Chủ tịch Quốc hội cho biết ngày 8/4 đã chỉ đạo gửi văn bản số 482 của Đảng ủy Quốc hội tới các bí thư đảng ủy, trưởng đoàn và đại biểu Quốc hội để quán triệt nội dung này.
Rà soát toàn diện, có ứng dụng công nghệ
Theo Chủ tịch Quốc hội, đợt rà soát lần này có phạm vi rất rộng, bao gồm toàn bộ văn bản quy phạm pháp luật ở trung ương và địa phương còn hiệu lực, trừ Hiến pháp và các văn bản đã ban hành nhưng chưa có hiệu lực tính đến hết ngày 31/10/2026.
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng và lãnh đạo các Bộ, ngành tham dự phiên họp. Ảnh: Khương Trung.
Việc rà soát sẽ được thực hiện trên cơ sở xây dựng và khai thác cơ sở dữ liệu pháp luật thống nhất giữa Quốc hội và Bộ Tư pháp, kết hợp trí tuệ nhân tạo và năng lực chuyên gia, nhằm bảo đảm tính chính xác và tiến độ.
Ban Chỉ đạo đặt mục tiêu báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội về tình hình triển khai trong tháng 8/2026, và hoàn thành báo cáo tổng thể cùng giải pháp xử lý trong tháng 12/2026.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu cơ quan thường trực phải xây dựng “sơ đồ công việc” theo tuần, tháng, xác định rõ từng đầu việc, cơ quan chủ trì, người chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành, tránh tình trạng họp nhiều nhưng không tạo ra sản phẩm cụ thể.
Ông cũng cho biết, tại cuộc họp của Thường trực Đảng ủy Chính phủ và Thường trực Chính phủ sáng cùng ngày, Thủ tướng đã bàn rất sâu về hoàn thiện pháp luật, yêu cầu làm “tới nơi tới chốn”, đồng thời đề nghị các bộ tiếp tục rà soát, cắt giảm thực chất điều kiện kinh doanh, thủ tục hành chính để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp.
Tuyệt đối tránh hình thức, phải có sản phẩm cụ thể
Kết luận phiên họp, Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu nhấn mạnh tinh thần xuyên suốt của đợt tổng rà soát là tuyệt đối tránh hình thức.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu phát biểu kết luận Phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn.
Theo đó, kết quả phải là những sản phẩm cụ thể, đo đếm được: xác định rõ văn bản cần sửa đổi, bãi bỏ, thay thế hoặc ban hành mới; nội dung cần xử lý; thời hạn hoàn thành và cơ quan chịu trách nhiệm.
Trên cơ sở này, sẽ xây dựng chương trình hoàn thiện pháp luật có trọng tâm, thực chất là một đợt tái cấu trúc hệ thống pháp luật theo hướng minh bạch, khả thi, hiệu quả.
Ban Chỉ đạo cũng lưu ý khối lượng công việc rất lớn, thời gian gấp, do đó các cơ quan cần tổ chức phương pháp làm việc khoa học, ứng dụng tối đa công nghệ, phối hợp chặt chẽ, kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.
Kết thúc phiên họp, Ban Chỉ đạo giao Bộ Tư pháp là cơ quan thường trực hoàn thiện dự thảo thông báo kết luận, trình Trưởng Ban xem xét, đồng thời khẩn trương tham mưu triển khai các nhiệm vụ tiếp theo, ưu tiên ban hành văn bản chỉ đạo thống nhất thay cho việc tổ chức hội nghị triển khai.
