Chủ tịch Quốc hội: Hội đồng nhân dân phải xây dựng nền quản trị hiện đại, minh bạch

Phát biểu bế mạc Hội nghị Hội đồng nhân dân toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh yêu cầu tiếp tục đổi mới mạnh mẽ tổ chức và hoạt động của HĐND các cấp, góp phần xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, minh bạch, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Theo Chủ tịch Quốc hội, trong bối cảnh đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều thời cơ và thách thức đan xen, HĐND các cấp phải nâng cao hơn nữa trách nhiệm, hành động quyết liệt, đổi mới và sáng tạo để đáp ứng yêu cầu phát triển.

HĐND các cấp phải quyết sách đúng, giám sát trúng, hành động đến cùng

Điểm lại các nội dung làm việc tại hội nghị, Chủ tịch Quốc hội cho biết các đại biểu đã thống nhất nhiều nội dung quan trọng về phương hướng, nhiệm vụ của HĐND nhiệm kỳ mới.

Theo đó, nhiệm kỳ vừa qua, HĐND các cấp đã có nhiều đổi mới toàn diện, thực chất và hiệu quả hơn; bám sát thực tiễn, ngày càng gần dân, sát dân; phát huy tốt vai trò quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và nâng cao đời sống nhân dân.

Các địa phương cũng chủ động triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, kiện toàn tổ chức, rà soát cơ chế vận hành, ban hành nhiều nghị quyết để bảo đảm bộ máy chính quyền hoạt động liên tục, thông suốt.

“Kết quả bước đầu cho thấy chủ trương của Đảng, Nhà nước về đổi mới tổ chức chính quyền địa phương là đúng đắn, phù hợp thực tiễn và xu thế phát triển”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Cùng với đổi mới nội dung và phương thức hoạt động, HĐND các cấp cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động, tăng cường tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình.

Mối quan hệ hướng dẫn, giám sát, đồng hành giữa Ủy ban Thường vụ Quốc hội với HĐND cấp tỉnh ngày càng đi vào chiều sâu, trên tinh thần “Quốc hội mạnh thì HĐND phải mạnh”, tạo nên một hệ thống cơ quan dân cử thống nhất, đồng bộ.

Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội nhiệt liệt biểu dương, ghi nhận và đánh giá cao những nỗ lực, đổi mới cùng các kết quả nổi bật của HĐND các tỉnh, thành phố trong nhiệm kỳ 2021-2026 và những tháng đầu nhiệm kỳ 2026-2031.

Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng là nhân tố quyết định

Nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mạnh mẽ hoạt động của HĐND trong thời gian tới, Chủ tịch Quốc hội đề nghị các cấp HĐND tập trung thực hiện tốt một số nhiệm vụ trọng tâm.

Trong đó, nhiệm vụ đầu tiên là tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với tổ chức và hoạt động của HĐND, xem đây là nhân tố quyết định hiệu quả hoạt động.

Theo Chủ tịch Quốc hội, hoạt động của HĐND chỉ thực sự hiệu quả khi bám sát các chủ trương, nghị quyết của Đảng, biến quyết tâm chính trị của Đảng thành cơ chế, chính sách cụ thể của chính quyền địa phương.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục quán triệt sâu sắc chủ trương xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, đổi mới tổ chức chính quyền địa phương, phát huy dân chủ xã hội chủ nghĩa; đồng thời đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.

“Sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp là thước đo đối với hoạt động của HĐND các cấp ở địa phương”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Về nhiệm vụ nâng cao chất lượng quyết định các vấn đề quan trọng của địa phương, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu quán triệt tinh thần “địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm". Mỗi nghị quyết phải thực sự xuất phát từ thực tiễn, đúng, trúng, kịp thời, có tính khả thi cao, có tầm nhìn dài hạn, khơi thông nguồn lực và tạo động lực phát triển mới, đảm bảo tăng trưởng hai con số. 

Chủ tịch Quốc hội cho biết Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm rất quan tâm, chỉ đạo thường xuyên và đã thành lập các đoàn kiểm tra tại 34 tỉnh, thành phố nhằm bảo đảm mục tiêu tăng trưởng hai con số từ nay đến cuối năm và trong cả nhiệm kỳ.

Đây cũng là yêu cầu quan trọng để đến năm 2030 - kỷ niệm 100 năm thành lập Đảng - nước ta trở thành nước có thu nhập trung bình khá; đến năm 2045 - kỷ niệm 100 năm thành lập nước - trở thành nước thu nhập cao.

Chủ tịch Quốc hội đề nghị HĐND các cấp tập trung vào các lĩnh vực then chốt như phát triển hạ tầng chiến lược; khoa học công nghệ; đổi mới sáng tạo; chuyển đổi số; chuyển đổi xanh; kinh tế tuần hoàn; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao; cải cách hành chính; phát triển kinh tế tư nhân; phát triển văn hóa và bảo đảm an sinh xã hội.

Đồng thời, tiếp tục chủ động đề xuất tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế, cơ chế, chính sách; tạo môi trường thuận lợi cho đầu tư, sản xuất kinh doanh; thúc đẩy tăng trưởng và liên kết vùng.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho biết, thời gian qua Quốc hội đã ban hành rất nhiều luật. Riêng năm 2025 đã ban hành 89 luật; trong quý I và tháng 4-2026, tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội tiếp tục ban hành 9 luật.

Tuy nhiên, điều quan trọng là Chính phủ phải sớm ban hành các nghị định, thông tư hướng dẫn để luật thực sự đi vào cuộc sống, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp.

Gắn giám sát với trách nhiệm công vụ

Một nội dung được Chủ tịch Quốc hội đặc biệt nhấn mạnh là yêu cầu nâng cao chất lượng giám sát.

Theo đó, giám sát phải thực chất, hiệu quả, có trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào các vấn đề cử tri quan tâm như đất đai, môi trường, cải cách hành chính, đầu tư công.

HĐND các cấp cần làm tốt công tác tiếp công dân, tiếp xúc cử tri, giải quyết đơn thư khiếu nại, tố cáo; không để tồn đọng kéo dài, phát sinh điểm nóng.

“Nâng cao hơn nữa chất lượng chất vấn và giải trình, trách nhiệm của người đứng đầu; kiên quyết khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy trách nhiệm”, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu.

Ông cũng lưu ý cần tăng cường giám sát việc thực hiện kết luận sau giám sát.

“Giám sát nhiều nhưng quan trọng là phải theo dõi hậu giám sát, xác định việc thực hiện đến đâu, đơn vị nào, cá nhân nào chưa thực hiện; tăng cường tái giám sát, gắn giám sát với đánh giá hiệu quả thực thi chính sách, trách nhiệm công vụ”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Cùng với đó, cần chú trọng bảo vệ cán bộ dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, tạo động lực đổi mới sáng tạo trong bộ máy chính quyền địa phương.

Xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, minh bạch

Chủ tịch Quốc hội cũng yêu cầu đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, xây dựng hệ thống dữ liệu liên thông giữa Quốc hội với HĐND các cấp; ứng dụng mạnh mẽ trong quản lý, điều hành, giám sát và phân tích chính sách.

Theo ông, cần tăng cường tương tác số giữa đại biểu HĐND với người dân, nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động, hướng tới xây dựng nền quản trị địa phương hiện đại, phục vụ người dân và doanh nghiệp hiệu quả hơn.

Chủ tịch Quốc hội đánh giá cao HĐND TP Hà Nội là một trong những địa phương đi đầu trong chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và đề nghị nghiên cứu chuyển giao mô hình này cho các địa phương khác.

Ông cũng giao Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội phối hợp với Ủy ban Công tác đại biểu chuyển giao 27 chuyên đề về “bình dân học vụ số” cho HĐND các địa phương để nghiên cứu, học tập.

Về công tác tổ chức, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu tiếp tục kiện toàn bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ đại biểu HĐND và cán bộ tham mưu giúp việc theo hướng chuyên nghiệp, có đủ phẩm chất, năng lực, bản lĩnh và uy tín.

Đồng thời, siết chặt kỷ luật, kỷ cương; tăng cường tập huấn, bồi dưỡng kỹ năng giám sát, thẩm tra, phản biện chính sách, ứng dụng công nghệ số, kỹ năng tiếp xúc cử tri và xử lý tình huống thực tiễn.

Nhắc lại chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về yêu cầu xây dựng chính quyền địa phương thực sự gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân; bộ máy tinh gọn nhưng hiệu lực, hiệu quả; phân cấp đi đôi với kiểm soát quyền lực và nâng cao trách nhiệm giải trình, Chủ tịch Quốc hội cho rằng tinh thần này phải tiếp tục được quán triệt sâu sắc trong tổ chức và hoạt động của HĐND nhiệm kỳ tới.

Khẳng định chặng đường phát triển vừa qua của đất nước cho thấy khi hành động bằng tư duy đổi mới, tinh thần vì dân và quyết tâm cao sẽ tạo nên những kết quả vượt bậc, Chủ tịch Quốc hội bày tỏ tin tưởng HĐND các cấp sẽ tiếp tục đổi mới, hoạt động ngày càng hiệu quả, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Nhà nước và Nhân dân.

Kết thúc hội nghị, Chủ tịch Quốc hội giao Ủy ban Công tác đại biểu phối hợp với các cơ quan liên quan tiếp thu đầy đủ các ý kiến của đại biểu để hoàn thiện báo cáo tổng kết, gửi các địa phương; đồng thời khẳng định Ủy ban Thường vụ Quốc hội sẽ tiếp tục đồng hành, tăng cường hướng dẫn, hỗ trợ địa phương, đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về tổ chức chính quyền địa phương và hoạt động của HĐND.

Chủ tịch Quốc hội chúc các cơ quan dân cử nhiệm kỳ mới với tư duy mới, khí thế mới, quyết tâm mới sẽ đạt nhiều thành công mới.