Trước diễn biến phức tạp của các loại dịch bệnh trên đàn gia súc, gia cầm, TP.HCM đang đồng loạt triển khai tháng tổng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc môi trường trên toàn địa bàn, kết hợp đẩy nhanh tiến độ tiêm phòng vaccine nhằm chủ động kiểm soát nguy cơ lây lan.
Từ đầu năm 2026 đến nay, tình hình dịch bệnh động vật trên cả nước có chiều hướng gia tăng với nhiều ổ dịch nguy hiểm như dịch tả heo Châu Phi, cúm gia cầm A/H5N1, viêm da nổi cục trên trâu bò và bệnh dại. Tổng số vật nuôi buộc phải tiêu hủy lên tới hàng chục nghìn con. Đáng chú ý, đã ghi nhận trường hợp tử vong ở người do bệnh dại, cho thấy nguy cơ lây nhiễm từ động vật sang người vẫn hiện hữu và khó lường.
Công tác phun thuốc sát trùng giữa hai lứa nuôi heo được các trang trại chú trọng để đảm bảo an toàn dịch bệnh. Ảnh: Thịnh Đức Minh.
Trước tình hình đó, TP.HCM xác định việc vệ sinh, tiêu độc môi trường là “lá chắn” quan trọng nhằm cắt đứt mầm bệnh ngay từ cơ sở. Ông Trần Phú Cường, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y TP.HCM cho biết, đợt cao điểm được triển khai từ đầu tháng 3 đến ngày 25/3/2026, tập trung đồng loạt tại các hộ chăn nuôi, khu vực chăn thả, chợ buôn bán động vật sống, điểm trung chuyển, cơ sở giết mổ và những nơi từng xuất hiện dịch.
Công tác tiêu độc không chỉ dừng ở việc phun thuốc sát trùng mà được yêu cầu thực hiện theo quy trình khép kín. Trước khi phun hóa chất, các cơ sở phải tiến hành vệ sinh cơ giới như quét dọn, thu gom chất thải, cọ rửa chuồng trại, phát quang môi trường xung quanh nhằm nâng cao hiệu quả tiêu diệt mầm bệnh. Đây được xem là khâu thường bị xem nhẹ trong thực tế, dẫn đến hiệu quả khử trùng không đạt như kỳ vọng.
Song song đó, Thành phố cũng siết chặt các hoạt động có nguy cơ phát tán dịch bệnh. Các chợ kinh doanh động vật sống, cơ sở giết mổ, điểm tập kết hàng hóa phải thực hiện vệ sinh định kỳ, kiểm soát nguồn gốc động vật và sản phẩm động vật. Lực lượng thú y tăng cường giám sát, kiểm dịch tại các đầu mối vận chuyển, kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm như vận chuyển trái phép, giấu dịch hoặc không đảm bảo điều kiện an toàn sinh học.
Một trụ cột khác trong chiến lược phòng dịch là tiêm phòng vaccine. TP.HCM đang rà soát tổng đàn, tổ chức tiêm phòng đợt 1 năm 2026, phấn đấu đạt tối thiểu 80% số vật nuôi thuộc diện bắt buộc tiêm. Tuy nhiên, thực tế cho thấy việc đạt tỷ lệ này không dễ, nhất là tại các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ, nơi nhận thức về phòng dịch vẫn còn hạn chế và tâm lý chủ quan vẫn tồn tại.
Trong điều kiện đô thị hóa cao như TP.HCM, nguy cơ dịch bệnh không chỉ đến từ chăn nuôi mà còn từ quá trình vận chuyển, buôn bán động vật và sản phẩm động vật liên tỉnh. Vì vậy, nếu không kiểm soát đồng bộ từ nguồn cung đến tiêu thụ, nguy cơ “lọt lưới” mầm bệnh là rất lớn.
