Mỗi kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam và Hội đồng nhân dân các cấp không chỉ là sự kiện chính trị quan trọng theo định kỳ, mà còn là thời khắc hội tụ ý chí, niềm tin và trách nhiệm của toàn dân tộc. Trong không khí trang nghiêm mà rộn ràng của “Ngày hội non sông”, mỗi lá phiếu được trao gửi không chỉ lựa chọn người đại diện, mà còn đặt nền móng cho những quyết sách của nhiệm kỳ mới. Loạt bài “Ngày hội non sông” đi sâu phân tích ý nghĩa lịch sử, đặc trưng văn hóa bầu cử Việt Nam và vai trò của lá phiếu trong hành trình xây dựng một đất nước ổn định, dân chủ và thịnh vượng.
Mỗi kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam và Hội đồng nhân dân các cấp là một dấu mốc chính trị quan trọng trong đời sống đất nước. Ảnh tư liệu.
Mỗi kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội Việt Nam và Hội đồng nhân dân các cấp là một dấu mốc chính trị quan trọng trong đời sống đất nước. Khi những con đường rợp cờ hoa, khi khu dân cư rộn ràng từ sớm, khi người cao tuổi chỉnh lại trang phục, thanh niên hồ hởi xếp hàng trước hòm phiếu, người ta cảm nhận rất rõ một bầu không khí đặc biệt, không khí của niềm tin, của trách nhiệm và của sự đồng lòng. Không phải ngẫu nhiên mà ngày bầu cử được gọi bằng một cái tên giàu cảm xúc: Ngày hội non sông.
Gọi là “ngày hội” bởi đó không chỉ là một hoạt động chính trị theo định kỳ, càng không đơn thuần là một thủ tục hành chính được quy định trong luật. Đó là ngày toàn thể nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình, trực tiếp lựa chọn những người tiêu biểu đại diện cho ý chí và nguyện vọng của mình trong cơ quan quyền lực nhà nước cao nhất và các cơ quan quyền lực ở địa phương. Trong dòng chảy phát triển của đất nước, mỗi kỳ bầu cử là một lần khẳng định lại nguyên tắc căn cốt, mọi quyền lực nhà nước thuộc về nhân dân, và quyền lực ấy được trao gửi thông qua lá phiếu.
Cử tri Thủ đô xem danh sách, tiểu sử các đại biểu ra ứng cử bầu Quốc hội Việt Nam Khóa I. Ảnh: TTXVN, nguồn: Tư liệu Quốc hội.
Nhìn lại chặng đường lịch sử, từ những ngày đầu xây dựng chính quyền cách mạng cho đến hôm nay, truyền thống bầu cử ở nước ta luôn gắn liền với khát vọng độc lập, tự do và phát triển. Mỗi nhiệm kỳ của Quốc hội là một giai đoạn mới trong tiến trình hoàn thiện thể chế, xây dựng pháp luật, quyết định những vấn đề hệ trọng của quốc gia. Mỗi nhiệm kỳ của Hội đồng nhân dân các cấp lại là một bước chuyển trong công cuộc phát triển địa phương, chăm lo đời sống nhân dân. Sự tiếp nối ấy tạo nên một mạch nguồn dân chủ bền bỉ, ổn định và nhất quán, góp phần giữ vững môi trường chính trị - xã hội để đất nước vươn lên.
Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, những thay đổi nhanh chóng về kinh tế, công nghệ, địa chính trị đặt ra không ít thách thức đối với mọi quốc gia, thì ý nghĩa của hai chữ “đồng lòng” càng trở nên sâu sắc. Có những nơi, ngày bầu cử là thời điểm của cạnh tranh gay gắt, của tranh luận quyết liệt giữa các phe nhóm chính trị, thậm chí có khi dẫn đến phân hóa sâu sắc trong xã hội. Ở nước ta, ngày bầu cử mang một sắc thái khác, đó là trật tự, ổn định và đoàn kết. Điều đó không có nghĩa là thiếu vắng thảo luận hay góp ý, mà là sự khác biệt trong cách thức thể hiện dân chủ, dân chủ gắn với đồng thuận xã hội và mục tiêu phát triển chung.
Toàn cảnh kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa I, ngày 2/3/1946. Ảnh: Tư liệu Quốc hội.
Chính trong không khí đó, Ngày hội non sông trở thành biểu tượng của sự gắn kết cộng đồng. Người dân đi bỏ phiếu không chỉ để thực hiện quyền lợi cá nhân, mà còn để thể hiện trách nhiệm đối với tương lai chung. Lá phiếu không chỉ là sự lựa chọn một đại biểu, mà là sự gửi gắm niềm tin vào bộ máy Nhà nước, vào con đường phát triển đã và đang được xác định. Khi cử tri cân nhắc, suy nghĩ trước khi đặt bút đánh dấu vào ô lựa chọn, đó là lúc quyền công dân được thực thi ở mức độ sâu sắc nhất: Quyền tham gia vào việc định hình tương lai đất nước.
Cũng cần thấy rằng, để có được một ngày hội thực sự trọn vẹn, phía sau đó là cả một quá trình chuẩn bị công phu, chặt chẽ và trách nhiệm. Từ khâu giới thiệu, hiệp thương, lựa chọn nhân sự đến tổ chức tuyên truyền, vận động, tất cả đều hướng tới mục tiêu bảo đảm cơ cấu hợp lý, đại diện cho các tầng lớp nhân dân, các vùng miền, giới tính, dân tộc, lĩnh vực công tác. Sự chuẩn bị ấy thể hiện nỗ lực dung hòa giữa yêu cầu về chất lượng đại biểu và tính đại diện rộng rãi, để mỗi lá phiếu được đặt vào hòm phiếu đều có ý nghĩa thực chất.
Khi nói về “ngày hội”, người ta thường nghĩ tới niềm vui. Niềm vui của ngày bầu cử không phải là sự ồn ào, náo nhiệt, mà là niềm vui lặng lẽ của ý thức công dân được đánh thức và khẳng định. Đó là niềm vui khi chứng kiến một cụ già chống gậy đến điểm bỏ phiếu, một công nhân tranh thủ trước giờ làm, một chiến sĩ hoàn thành nhiệm vụ rồi mới thực hiện quyền công dân của mình. Những hình ảnh ấy, giản dị mà sâu sắc, chính là minh chứng sinh động cho sức sống của nền dân chủ gắn với truyền thống đoàn kết dân tộc.
Trong hành trình phát triển sắp tới, đất nước đứng trước nhiều thời cơ và thách thức đan xen. Công cuộc chuyển đổi số, yêu cầu nâng cao năng suất lao động, bảo đảm an sinh xã hội, phát triển bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng đòi hỏi những quyết sách đúng đắn, kịp thời và hiệu quả. Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp sẽ tiếp tục đóng vai trò trung tâm trong việc xây dựng pháp luật, quyết định chủ trương lớn, giám sát việc thực thi chính sách. Bởi vậy, mỗi lá phiếu hôm nay chính là một viên gạch đặt nền cho những quyết định của ngày mai.
Ngày hội non sông vì thế không chỉ dừng lại trong khuôn khổ một ngày. Đó là sự khởi đầu của một nhiệm kỳ mới, của những kỳ vọng mới, của những cam kết mới giữa đại biểu với cử tri. Khi người dân trao gửi niềm tin, họ cũng đặt ra yêu cầu về trách nhiệm, về sự tận tụy, về bản lĩnh và trí tuệ của những người được lựa chọn. Và khi đại biểu ý thức rõ trọng trách ấy, họ sẽ nỗ lực hơn trong việc phản ánh trung thực tiếng nói của nhân dân, góp phần hoàn thiện chính sách, thúc đẩy phát triển.
Những cử tri trẻ tuổi lần đầu được bỏ phiếu bầu đại biểu Quốc hội tại Hải Phòng, tháng 4/1964. Ảnh: Tư liệu Quốc hội.
Có thể nói, sức mạnh của một quốc gia không chỉ nằm ở tiềm lực kinh tế hay vị thế quốc tế, mà còn ở mức độ đồng thuận xã hội và niềm tin của nhân dân đối với thể chế. Ngày bầu cử, với ý nghĩa là Ngày hội non sông, chính là thước đo sinh động của niềm tin đó. Khi hàng triệu lá phiếu được bỏ vào hòm phiếu trong tinh thần trách nhiệm và tự giác, đó là lúc sức mạnh đoàn kết toàn dân được khẳng định một cách cụ thể và rõ ràng nhất.
Và như thế, mỗi mùa bầu cử lại nhắc nhở chúng ta về cội nguồn của quyền lực nhà nước, về giá trị của sự đồng lòng, về truyền thống dân chủ đã được hun đúc qua nhiều thế hệ. Trong nhịp bước đi lên của đất nước, Ngày hội non sông không chỉ là một sự kiện chính trị trọng đại, mà còn là biểu tượng của niềm tin, của khát vọng và của ý chí chung xây dựng một Việt Nam phát triển, ổn định và bền vững.

















