Sáng 1/7, tại Hà Nội, Bộ Chính trị tổ chức Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp.
Đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm chủ trì hội nghị. Cùng chủ trì có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Trưởng Ban Tổ chức Trung ương, Trưởng Ban Chỉ đạo sơ kết Nguyễn Duy Ngọc.
Hội nghị được tổ chức trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng, Nhà Quốc hội và kết nối trực tuyến tới 3.651 điểm cầu tại các bộ, ban, ngành, đoàn thể Trung ương, trụ sở các tỉnh, thành phố, xã, phường, đặc khu trên cả nước, với tổng số 557.099 đại biểu tham dự.
Mở ra không gian phát triển mới sau một năm vận hành mô hình
Phát biểu thay mặt Đảng ủy Chính phủ, Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá sau một năm vận hành tổng thể mô hình hệ thống chính trị 3 cấp đã khẳng định tính đúng đắn, toàn diện và khoa học của chủ trương mang tính bước ngoặt lịch sử của Đảng.
Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà phát biểu tại Hội nghị. Ảnh: Như Ý.
Theo Phó Thủ tướng, mô hình mới đã mở ra không gian phát triển mới với tầm nhìn chiến lược, tư duy kiến tạo phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; đồng thời tạo chuyển biến quan trọng về nhận thức, phương thức lãnh đạo, quản trị, cơ chế vận hành và năng lực tổ chức thực hiện.
Bà cho rằng mô hình đã phát huy hiệu quả mối quan hệ giữa Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội làm nòng cốt, Nhân dân làm chủ.
"Đây là nền tảng quan trọng góp phần củng cố niềm tin xã hội, khơi dậy mạnh mẽ khát vọng phát triển đất nước của cả hệ thống chính trị và toàn dân", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Theo Phó Thủ tướng, kết quả năm 2025 và 6 tháng đầu năm 2026 tiếp tục khẳng định tính đúng đắn của chủ trương này. Dù tình hình thế giới diễn biến nhanh, phức tạp với nhiều rủi ro và bất lợi, kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh và đối ngoại của Việt Nam vẫn ổn định, đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Nhiều địa phương sau sắp xếp đã đạt kết quả nổi bật như Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đồng Nai, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Ninh Bình và Tây Ninh.
Tuy vậy, bà cũng nhìn nhận sau một năm vận hành, mô hình vẫn còn những khó khăn, hạn chế cần tiếp tục tháo gỡ để bộ máy hành chính nhà nước thực sự tinh gọn, hiệu năng, hiệu lực, hiệu quả.
Ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới
Để tiếp tục hoàn thiện mô hình, Chính phủ xác định tập trung vào ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Theo Phó Thủ tướng, mô hình mới đã mở ra không gian phát triển mới với tầm nhìn chiến lược, tư duy kiến tạo phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới; đồng thời tạo chuyển biến quan trọng về nhận thức, phương thức lãnh đạo, quản trị, cơ chế vận hành và năng lực tổ chức thực hiện. Ảnh: Như Ý.
Nhóm nhiệm vụ đầu tiên là tiếp tục xây dựng, hoàn thiện thể chế và nâng cao năng lực tổ chức thực hiện.
Theo Phó Thủ tướng, trong một năm qua, công tác xây dựng thể chế gắn với cải cách thủ tục hành chính được xác định là đột phá quan trọng. Đến nay, Chính phủ đã hoàn thiện khoảng 1.300 văn bản quy phạm pháp luật; cắt giảm, đơn giản hóa gần 40% thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh; tỉ lệ thủ tục hành chính do Chính phủ và các bộ, ngành Trung ương giải quyết còn 27,4%, vượt chỉ tiêu theo Kết luận số 18-KL/TW của Hội nghị Trung ương 2.
Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính để thể chế thực sự trở thành động lực, nguồn lực và lợi thế cạnh tranh quốc gia; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, giải phóng sức sản xuất, tạo môi trường đầu tư kinh doanh minh bạch, bình đẳng và ổn định.
Chính phủ cũng sẽ tập trung sửa đổi, bổ sung trong năm 2027 đối với 49 luật được ủy quyền lập pháp và giải quyết 21 vướng mắc trong vận hành chính quyền địa phương hai cấp.
Theo Phó Thủ tướng, hạn chế lớn nhất hiện nay không nằm ở thể chế mà ở nhận thức, hiệu quả thực thi, tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu một số địa phương cũng như năng lực của chính quyền cấp xã tại nhiều nơi.
Vì vậy, Chính phủ sẽ chuyển mạnh từ giao nhiệm vụ sang giao kết quả; từ phân công chung sang xác định trách nhiệm cá nhân người đứng đầu; tăng cường giám sát bằng dữ liệu, kết quả và hiệu quả thực hiện; lấy mức độ hài lòng của người dân và xã hội làm thước đo chất lượng hoạt động của bộ máy chính quyền.
Tiếp tục đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với chuyển đổi số
Nhiệm vụ trọng tâm thứ hai là tiếp tục đổi mới phương thức quản trị quốc gia trên cơ sở đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, phân định thẩm quyền gắn với chuyển đổi số, xây dựng Chính phủ số và chính quyền số.
Theo Phó Thủ tướng, hạn chế lớn nhất hiện nay không nằm ở thể chế mà ở nhận thức, hiệu quả thực thi, tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu một số địa phương cũng như năng lực của chính quyền cấp xã tại nhiều nơi. Ảnh: Như Ý.
Theo Phó Thủ tướng, sau một năm triển khai, thẩm quyền giữa các cấp cơ bản đã được phân định rõ.
Hiện chính quyền cấp tỉnh thực hiện 1.382 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền từ Trung ương; trong khi cấp xã đảm nhận 938 nhiệm vụ được phân định thẩm quyền, phân cấp, phân quyền từ Trung ương. Đây là khối lượng công việc rất lớn đối với chính quyền cơ sở, chưa kể những nhiệm vụ tiếp tục được phân cấp từ cấp tỉnh xuống cấp xã.
Trong thời gian tới, Chính phủ sẽ tiếp tục rà soát để phân định rõ hơn trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương. Theo đó, Trung ương tập trung quản lý vĩ mô, hoàn thiện thể chế, hoạch định chiến lược, điều phối nguồn lực và kiểm soát rủi ro quốc gia; còn địa phương chủ động quyết định, tổ chức thực hiện và chịu trách nhiệm theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm".
Song song đó là đẩy mạnh chuyển đổi số, hoàn thiện hạ tầng công nghệ và dữ liệu dùng chung, hướng tới điều hành quốc gia dựa trên dữ liệu, bằng chứng và kết quả theo thời gian thực.
Còn 705 xã chưa đạt tiêu chuẩn, sẽ hoàn thành sắp xếp trong năm 2026
Nhiệm vụ trọng tâm thứ ba được Chính phủ xác định là tiếp tục hoàn thiện không gian phát triển và nâng cao chất lượng hoạt động của chính quyền cấp xã.
Phó Thủ tướng đề nghị các địa phương tiếp tục rà soát, đánh giá tổng thể không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, bảo đảm phù hợp yêu cầu phát triển; đồng thời hình thành và phát triển các đơn vị hành chính cấp xã đặc biệt hoặc đặc khu kinh tế cấp xã có vai trò hạt nhân tăng trưởng và liên kết vùng.
Theo bà, cần tập trung xử lý những địa bàn còn chia cắt về không gian đô thị, khu công nghiệp, khu kinh tế, nhất là các khu vực có mức độ liên kết kinh tế - xã hội cao.
Đáng chú ý, Phó Thủ tướng cho biết hiện cả nước vẫn còn 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn theo quy định.
"Đồng thời, nghiên cứu sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không đáp ứng tiêu chuẩn theo quy định. Hiện nay vẫn còn 705 đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt tiêu chuẩn. Tuy nhiên, việc sắp xếp vẫn phải bám sát những yêu cầu cơ bản, đó là phải phù hợp với đặc thù về văn hóa, lịch sử, truyền thống, dân tộc, tôn giáo, địa lý", Phó Thủ tướng nói.
Phó Thủ tướng cho biết, trên cơ sở kết luận của Bộ Chính trị, sau hội nghị Chính phủ sẽ ban hành hướng dẫn cụ thể và hoàn thành dứt điểm việc sắp xếp trong năm 2026.
Cùng với đó, Chính phủ sẽ nghiên cứu, phối hợp với Ban Tổ chức Trung ương và các địa phương xây dựng khung tiêu chí đối với phòng chuyên môn cấp xã; tiếp tục rà soát, sắp xếp các tổ chức hành chính thuộc UBND cấp tỉnh, cấp xã và các đơn vị sự nghiệp công lập theo hướng tinh gọn, hiệu quả, đẩy mạnh cơ chế tự chủ và xã hội hóa.
Các đại biểu tham dự Hội nghị. Ảnh: Như Ý.
Chất lượng chính quyền cấp xã quyết định thành công của mô hình
Phó Thủ tướng nhấn mạnh yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức cấp xã ngang tầm nhiệm vụ.
Theo đó, cấp ủy và chính quyền địa phương cần chú trọng lựa chọn đội ngũ lãnh đạo, nhất là bí thư, chủ tịch cấp xã có đủ phẩm chất, năng lực; đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ thông qua đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ và kỹ năng quản trị.
"Suy cho cùng, hiệu quả của mô hình chính quyền địa phương hai cấp phụ thuộc trước hết vào chất lượng chính quyền cấp xã, đội ngũ cán bộ và năng lực quản trị số dựa trên dữ liệu", Phó Thủ tướng nhấn mạnh.
Bà bày tỏ tin tưởng sau hội nghị sơ kết, mô hình hệ thống chính trị 3 cấp sẽ tiếp tục được hoàn thiện, đổi mới phương thức hoạt động, phát huy hiệu quả, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc, tạo nền tảng và động lực để đất nước phát triển nhanh, bền vững trong kỷ nguyên mới.
