3 đề xuất ưu đãi để phát triển nhà ở cho thuê dài hạn từ Bộ Xây dựng

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 5 chiều 3/6, trả lời câu hỏi về các cơ chế đột phá nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn, Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng Lâm Văn Hòa cho biết Bộ Xây dựng đang tập trung triển khai nhiều giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển loại hình nhà ở này trong thời gian tới.

Theo ông Lâm Văn Hòa, mô hình nhà ở cho thuê không phải là mới và hành lang pháp lý hiện hành đã có những quy định tương đối đầy đủ. Đặc biệt, Luật Nhà ở năm 2023 đã phân định rõ ba hình thức gồm nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua. Tuy nhiên, kết quả thực hiện thời gian qua đối với phân khúc nhà ở cho thuê vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh, nhu cầu nhà ở ngày càng tăng cao, việc phát triển nhà ở cho thuê đòi hỏi những giải pháp mạnh mẽ hơn về nguồn vốn, đất đai và cơ chế quản lý ưu đãi. Đây cũng là tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ.

Thực hiện nhiệm vụ được Thủ tướng giao, Bộ Xây dựng đang tập trung triển khai ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm.

Thay đổi tư duy phát triển nhà ở

Nhóm nhiệm vụ đầu tiên là hoàn thiện cơ chế, chính sách.

Theo ông Lâm Văn Hòa, Bộ Xây dựng đã chủ động đề xuất các cơ chế, chính sách mới nhằm cụ thể hóa chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước vào Luật Nhà ở (sửa đổi) và Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), phấn đấu trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026.

Tinh thần cốt lõi là chuyển đổi mạnh tư duy phát triển nhà ở, từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê.

Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, đặc biệt là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang.

Bộ Xây dựng cho biết sẽ tập trung nghiên cứu các cơ chế ưu đãi vượt trội về đất đai và tài chính để doanh nghiệp thuận lợi hơn trong tiếp cận quỹ đất và nguồn vốn tín dụng phát triển các dự án nhà ở cho thuê.

Bên cạnh nhà ở để bán, Bộ Xây dựng định hướng ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.

Rà soát tiêu chuẩn kỹ thuật, xác định nhu cầu thực tế

Nhóm nhiệm vụ thứ hai là rà soát, ban hành các quy chuẩn và tiêu chuẩn kỹ thuật.

Hiện Bộ Xây dựng đang chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, sửa đổi, bổ sung và ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê.

Đặc biệt, Bộ chú trọng các tiêu chuẩn liên quan đến an toàn phòng cháy, chữa cháy đối với các loại hình nhà ở cho thuê có quy mô nhỏ và vừa.

Nhóm nhiệm vụ thứ ba là phối hợp với các địa phương, bộ, ngành để xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng.

Trước mắt, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng và Đà Nẵng - những địa phương có nhu cầu lớn về phân khúc này - để đánh giá nhu cầu thực tế. Đồng thời, Bộ cũng phối hợp với các bộ, cơ quan trực thuộc Trung ương nhằm làm cơ sở quy hoạch, phân bổ nguồn lực, tránh tình trạng lệch pha cung - cầu.

Trên cơ sở đó, Bộ sẽ tham mưu Chính phủ giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê cho các địa phương trên cả nước.

Bộ Xây dựng cũng đang phối hợp với các bộ, ngành, địa phương nghiên cứu cơ chế huy động, phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước cùng các nguồn lực xã hội cho phát triển nhà ở cho thuê; đồng thời xây dựng cơ chế quản lý, vận hành phù hợp đối với loại hình này.

Theo ông Lâm Văn Hòa, Bộ Xây dựng sẽ tập trung thực hiện ba nhóm nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng giao để kịp trình các nội dung sửa đổi vào hai bộ luật liên quan trong tháng 10 tới.

Đề nghị địa phương chủ động khảo sát, bố trí quỹ đất

Song song với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách, Bộ Xây dựng đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tổ chức điều tra, khảo sát nhu cầu nhà ở cho thuê trên địa bàn đối với từng nhóm đối tượng như cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang, công nhân, sinh viên... tại từng khu vực cụ thể.

Trên cơ sở đó, các địa phương xây dựng kế hoạch đầu tư, bố trí nguồn vốn phù hợp để phát triển nhà ở cho thuê đáp ứng nhu cầu thực tế.

Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất phù hợp, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội để đầu tư xây dựng nhà ở cho thuê, đặc biệt tại các khu công nghiệp và khu vực tập trung đông dân cư.

Nguồn lực đầu tư có thể được huy động từ nhiều nguồn khác nhau như vốn đầu tư công, quỹ nhà ở địa phương và nguồn vốn đầu tư tư nhân.

Theo Chánh Văn phòng Bộ Xây dựng, cơ chế chính sách hiện hành đã có nền tảng nhất định để triển khai phân khúc nhà ở cho thuê. Tuy nhiên, trong thời gian tới, Bộ sẽ tập trung sửa đổi cơ chế, chính sách theo hướng có thêm nhiều ưu đãi vượt trội nhằm thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa sự phát triển của phân khúc này.

Đây là những giải pháp Bộ Xây dựng đang và sẽ triển khai theo tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ.

Bộ Xây dựng cũng mong muốn các cơ quan báo chí tiếp tục theo dõi, tuyên truyền các chính sách mới để chính sách sớm đi vào cuộc sống, góp phần phát triển thị trường nhà ở nói chung và phân khúc nhà ở cho thuê nói riêng.