Bản tin Truyền hình

‘CUỘC ĐUA’ VỚI SIÊU EL NINO

- Kịch bản: Hà Trang

- Quay phim: Văn Vũ - Hà Trang

- Dựng phim: Hà Trang

- Đọc lời: Hà Trang

- Thời lượng: 10 phút

sản xuất nông nghiệp

Lead: Trước một siêu El Nino dự báo dị thường và khốc liệt cận kề, cuộc đua hôm nay không chỉ là ứng phó với thiên tai, mà là hành trình vượt lên số phận bằng tư duy chủ động và bản lĩnh thích ứng kiên cường.

- Hơn 400.000 héc-ta đất nông nghiệp... bị vắt kiệt!

- Gần 160.000 héc-ta đất đai phì nhiêu... bị mặn đắng bóp nghẹt!

- Và... 2 triệu người... mòn mỏi trong cơn khát nước ngọt!

- Những con số biết nói ấy... không phải là giả thuyết.

- Đó là vết sẹo chưa lành từ siêu lẽ El Niño mười năm trước!

- Hôm nay... lịch sử đang gõ cửa một lần nữa.

- Với một kịch bản... dị thường hơn... khốc liệt hơn!

- Chúng ta không thể đứng đợi.

- Phải đi trước thiên tai... một bước!

Nhìn từ vũ trụ, Thái Bình Dương vốn là dải lụa xanh hiền hòa nuôi dưỡng sự sống. Nhưng khi El Niño xuất hiện, sự ấm lên bất thường của lớp nước bề mặt nơi đây giống như một ngòi nổ kích hoạt chuỗi phản ứng cực đoan làm đảo lộn hoàn lưu khí quyển toàn cầu.

Đối với Việt Nam, El Niño chưa bao giờ là một khái niệm thời tiết xa xôi, nó hiện hữu bằng những thực tế khốc liệt là nắng nóng kéo dài vắt kiệt sức đất, lượng mưa thiếu hụt nghiêm trọng, hạn hán bủa vây và xâm nhập mặn lấn sâu vào ruột gan các dòng sông. sản xuất nông nghiệp

Các kịch bản dự báo hiện nay vẽ nên một bức tranh khí hậu đầy thử thách. Nếu El Niño phát triển theo chiều hướng bất lợi nhất, nhiều vùng miền trên cả nước sẽ phải đối mặt với những giới hạn cực đoan của thời tiết. Nắng nóng sẽ không chỉ gay gắt hơn mà còn kéo dài dị thường, biến nhiều cánh rừng tại Bắc Bộ và Trung Bộ thành những "hộp quẹt" chực chờ bén lửa. Trong khi đó, sự thiếu hụt lượng mưa trầm trọng sẽ đẩy ranh giới mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long và Tây Nguyên đi sâu vào nội đồng với diễn biến cực kỳ phức tạp. Bản tin Truyền hình

Đáng sợ hơn, dưới tác động cộng hưởng của biến đổi khí hậu toàn cầu, El Niño không đơn thuần là khô hạn. Nó còn tạo ra những thái cực dị thường, nơi những cơn mưa cực đoan có thể trút xuống một lượng nước khổng lồ trong thời gian ngắn, gây ngập úng đô thị hoang tàn, lũ quét và sạt lở đất kinh hoàng ở các sườn núi phía Bắc. siêu El Nino

Ngay tại Hội nghị Dự báo Khí tượng thủy văn toàn quốc năm 2026 mới đây, các chuyên gia đầu ngành đã sớm đặt lên bàn nghị sự những dự liệu đầu tiên về đợt El Niño này. Đây không chỉ là những bản tin cảnh báo thông thường mà là cơ sở khoa học quan trọng, là hồi chuông thức tỉnh để các bộ, ngành, địa phương đặt mình vào trạng thái sẵn sàng chiến đấu, chủ động xây dựng các kịch bản phòng ngự trước khi quá muộn.

1. Phỏng vấn Ông HOÀNG PHÚC LÂM - Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng thủy văn Quốc gia, Bộ NN&MT

Trong cuộc chiến với thiên tai, thời gian chính là tài nguyên vô giá. Khoảng lặng từ khi phát hiện tín hiệu cảnh báo đến khi các tác động thực tế đổ bộ chính là khoảng thời gian vàng để chúng ta kiến tạo các lá chắn tự vệ.

Nhận diện rõ cơ hội này, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã lập tức phát lệnh rà soát, yêu cầu các đơn vị chuyên môn đánh giá tác động chi tiết theo từng vùng, từng lĩnh vực cụ thể. Không để bị động trước các tình huống xấu nhất, mọi phương án ứng phó đều được tính toán kỹ lưỡng, hướng tới mục tiêu cao nhất là bảo vệ bằng được nguồn nước sinh hoạt của người dân và giữ vững mạch máu sản xuất nông nghiệp

2. Phỏng vấn Ông MAI VĂN KHIÊM về những chỉ đạo của Bộ, giao nhiệm vụ cho Cục KTTV chuẩn bị kịch bản của Elnino.

Sự chuyển động khẩn trương này nhanh chóng lan tỏa xuống các địa phương, đặc biệt là vùng tiền tuyến Đồng bằng sông Cửu Long là nơi luôn phải gồng mình chịu trận đầu tiên khi mặn xâm lấn. Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật, Bộ NN&MT đã chủ động ban hành các văn bản hướng dẫn khẩn cấp, yêu cầu các tỉnh phía Nam chủ động thay đổi lịch thời vụ, lựa chọn những giống cây trồng ngắn ngày, chịu hạn mặn tốt để thực hiện một cuộc dịch chuyển sản xuất ngoạn mục nhằm né thiên tai

Về miền Tây những ngày này, người ta không còn tìm thấy những giọt nước mắt bất lực hay sự hoang mang, thụ động vốn thường thấy trước mỗi mùa giông bão. Thay vào đó là một bầu không khí khẩn trương, một bản lĩnh đối đầu với thiên tai đã hiện hữu rõ rệt trong từng nếp nghĩ, cách làm.

Tại mảnh đất Cù Lao Dung của thành phố Cần Thơ, những chiếc ao trữ nước ngọt len lỏi giữa màu xanh của vườn tược đang trở thành những túi tài nguyên vô giá, giúp các nhà vườn chủ động hoàn toàn nguồn nước tưới, hóa giải thế gọng kìm của xâm nhập mặn khi mùa khô ập đến.

Nhiều năm nếm trải vị mặn đắng của những dòng sông khát ngọt, anh Trần Văn Phục thấu hiểu sâu sắc quy luật sinh tồn trên mảnh đất này là muốn giữ được màu xanh của cây lá, trước hết phải làm chủ được nguồn nước. Không cam chịu phó mặc số phận cho ông trời, anh đã chủ động dành một phần diện tích đất để đầu tư đào ao trữ ngọt.

• PV: Anh TRẦN VĂN PHỤC - Xã Cù Lao Dung, TP. Cần Thơ

Sự thích ứng không dừng lại ở những lối mòn cũ kỹ. Tùy thuộc vào từng thước đất và điều kiện kinh tế, mỗi gia đình lại tự thiết kế cho mình những bản đồ tích trữ nước với quy mô khác nhau. Song hành cùng những bể ngọt nhân tạo ấy là sự lên ngôi của công nghệ với những hệ thống tưới nhỏ giọt, tưới phun tiết kiệm được đầu tư bài bản, giúp từng giọt nước quý giá được chắt chiu, thấm sâu vào lòng đất, duy trì sự sống bền bỉ cho cây trồng giữa những ngày nắng hạn quay cuồng

4.PV: Anh TRẦN VĂN PHỤC - Xã Cù Lao Dung, TP. Cần Thơ

5.PV: Ông NGUYỄN VĂN ĐẮC - Phó Chủ tịch UBND xã Cù Lao Dung, TP. Cần Thơ

Bức tranh thích ứng tại Cù Lao Dung đang được vẽ nên bằng những con số biết nói khi phần lớn các nhà vườn đã chủ động dành từ 20 đến 30% diện tích đất sản xuất để làm không gian trữ nước. Chính quyền địa phương cũng đang ráo riết tiếp sức cho người dân bằng cách khuyến khích chuyển đổi sang các công nghệ tưới thông minh, tưới tự động. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật mà là chiến lược nâng cao nội lực, giúp hệ sinh thái nông nghiệp nơi đây tự xây dựng màng bọc bảo vệ trước những cú sốc dị thường của thời tiết. Bản tin Truyền hình

6. PV: Ông MAI HOÀNG TÂM - Phó Chi Cục trưởng Chi cục Thủy lợi TP. Cần Thơ

Siêu El Niño có thể mang đến những thử thách cực hạn cho an ninh nguồn nước, cho sản xuất và sinh kế của chúng ta trong những tháng ngày sắp tới. Thế nhưng, khi những tín hiệu dự báo sớm đã được phát đi, khi cả hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương và mỗi người dân đều đã chủ động vào cuộc, chúng ta hoàn toàn có quyền tin tưởng vào một kết quả chủ động. Bản tin Truyền hình

Dự báo sớm hơn một bước, chuẩn bị kỹ hơn một bước và hành động nhanh hơn một bước. Đó không chỉ là giải pháp tình thế để vượt qua một mùa El Niño khốc liệt mà đã trở thành triết lý sống, là hướng đi căn cơ để Việt Nam kiên cường thích ứng và phát triển bền vững trước một tương lai đầy biến động của biến đổi khí hậu toàn cầu.