Xuất khẩu gạo dự kiến đạt 7,5 - 7,7 triệu tấn

Ngày 27/3, Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA) đã tổ chức Hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025 và phương hướng hoạt động năm 2026.

Theo VFA, năm 2025, xuất khẩu gạo của Việt Nam đạt 8,063 triệu tấn, giảm gần 11% so với năm 2024. Đây là mức thấp nhất trong giai đoạn 2023 - 2025, nhưng vẫn cao hơn đáng kể so với giai đoạn trước năm 2022, qua đó tiếp tục khẳng định vị thế của Việt Nam trong nhóm các quốc gia xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới.

Năm 2025, cơ cấu thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam có sự dịch chuyển rõ rệt giữa các khu vực, một số thị trường truyền thống giảm mạnh, trong khi các thị trường châu Phi và Trung Quốc tăng trưởng đáng kể.

Philippines tiếp tục là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, với 3,21 triệu tấn, trị giá 1,57 tỷ USD, chiếm 40% tổng lượng xuất khẩu. Tuy nhiên, so với năm 2024, xuất khẩu gạo sang thị trường này giảm mạnh. Nguyên nhân chủ yếu do Philippines điều chỉnh chính sách quản lý nhập khẩu và triển khai các biện pháp bình ổn giá gạo trong nước, bao gồm việc tạm ngưng nhập khẩu từ tháng 9 đến tháng 12 làm giảm nhu cầu nhập khẩu.

Đứng thứ hai là Bờ Biển Ngà, đạt 1,06 triệu tấn, trị giá 478 triệu USD, chiếm 13% tổng lượng gạo xuất khẩu, tăng mạnh 119% về lượng và 67% về trị giá so với năm 2024. Tiếp theo là Ghana với 919 nghìn tấn, trị giá 514 triệu USD, chiếm11%, tăng 50% về lượng và 21% về trị giá. Kết quả này cho thấy vai trò ngày càng gia tăng của khu vực châu Phi trong xuất khẩu gạo của Việt Nam.

Xuất khẩu sang Trung Quốc phục hồi mạnh, đạt 747 nghìn tấn, trị giá 374 triệu USD, chiếm 9,27% tổng lượng xuất khẩu, tăng 162% về lượng và 123% về trị giá so với năm 2024...

Nhìn chung, thị trường xuất khẩu gạo của Việt Nam năm 2025 có xu hướng đa dạng hóa, với sự gia tăng mạnh tại các thị trường châu Phi và sự phục hồi của Trung Quốc, trong khi một số thị trường truyền thống tại Đông Nam Á giảm sâu. Sự chuyển dịch này góp phần duy trì quy mô xuất khẩu của gạo Việt Nam.

VFA cho biết, năm 2026, cân đối cung - cầu lúa gạo của Việt Nam dự kiến tiếp tục được bảo đảm. Sản xuất lúa trong nước duy trì ổn định, với sản lượng ước khoảng 43 - 44 triệu tấn lúa, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước, dự trữ và chế biến. Sau khi trừ nhu cầu cho tiêu dùng nội địa, giống, chế biến và dự trữ lưu thông theo quy định, lượng gạo hàng hóa còn lại vẫn bảo đảm phục vụ xuất khẩu.

VFA nhận định, hoạt động xuất khẩu gạo trong năm 2026 có thể chịu tác động từ biến động của thị trường quốc tế, đặc biệt là sự điều chỉnh chính sách nhập khẩu của một số thị trường lớn và cạnh tranh gia tăng giữa các nước xuất khẩu gạo. Xuất khẩu gạo năm 2026 dự kiến đạt khoảng 7,5 - 7,7 triệu tấn, với kim ngạch có thể giảm nhẹ do mặt bằng giá gạo thế giới giảm.

Để giữ vững thị trường xuất khẩu gạo năm 2026, VFA kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tiếp tục thực hiện có hiệu quả các chính sách khuyến khích, hỗ trợ triển khai xây dựng vùng nguyên liệu, tăng cường liên kết sản xuất, tiêu thụ lúa, gạo; nâng cao năng lực tổ chức của các hợp tác xã, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc về các cơ chế, chính sách liên quan đến sản xuất, tiêu thụ lúa, gạo.

Thông tin về cơ cấu giống gieo sạ sớm hơn (ngay sau thời điểm xuống giống của từng vùng trồng) để góp phần hỗ trợ cho các bên thuận tiện hơn trong công tác cân đối cung - cầu, xúc tiến thương mại. Bộ cần đánh giá lại vai trò của chủng loại gạo trắng thông dụng nhằm khuyến cáo gieo trồng phù hợp, đáp ứng được nhu cầu đa dạng của thị trường.

Phát biểu tại Hội nghị, ông Nguyễn Anh Sơn, Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công Thương cho rằng, trong bối cảnh thương mại lương thực toàn cầu chịu tác động của nhiều yếu tố bất lợi, khó lường từ các diễn biến địa chính trị phức tạp, VFA cần tăng cường theo dõi, nắm bắt sát tình hình thị trường lúa gạo thế giới.

Hiệp hội cần thường xuyên cập nhật, phân tích thông tin về cung - cầu, nhu cầu nhập khẩu, diễn biến xuất khẩu và giá cả trên thị trường quốc tế; kịp thời cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ tới cơ quan quản lý nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp nhằm hỗ trợ công tác điều hành và hoạt động sản xuất - kinh doanh.

Đại diện của Cục Chất lượng, Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) đề nghị VFA thúc đẩy liên kết chuỗi giá trị giữa doanh nghiệp - hợp tác xã - nông dân; tham gia tích cực vào triển khai Đề án phát triển bền vững 1 triệu hecta lúa chất lượng cao, giảm phát thải; khuyến khích hội viên đầu tư vào chế biến sâu, nâng cao chất lượng sản phẩm, đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Hiệp hội cần tăng cường tham mưu, phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường và các cơ quan quản lý trong việc xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách, đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc, minh bạch chuỗi cung ứng lúa gạo Việt Nam.