Trái ngược với năm 2025, xuất khẩu cá ngừ trong tháng đầu năm nay đang có dấu hiệu tích cực.
Theo số liệu Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá ngừ trong tháng đầu năm 2026 đạt hơn 75 triệu USD, tăng 13% so với cùng kỳ 2025. Đây là khởi đầu thuận lợi cho cá ngừ Việt Nam sau một năm tăng trưởng âm (xuất khẩu cá ngừ năm 2025 đạt 924 triệu USD, giảm 7% so với năm 2024).
Đưa cá ngừ lên bờ ở cảng Đông Tác, Phú Yên cũ. Ảnh: Sơn Trang.
Mỹ vẫn là thị trường lớn nhất của cá ngừ Việt Nam. Xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ đạt 24 triệu USD trong tháng 1, giảm 6% so với cùng kỳ 2025 và chiếm 32% tổng kim ngạch xuất khẩu.
Xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ giảm do đang phải đối mặt với rủi ro trong việc tuân thủ các quy định theo đạo luật MMPA có hiệu lực kể từ 1/1/2026. Theo đó, các sản phẩm từ nghề cá bị “từ chối so sánh tương đương” sẽ bị cấm nhập khẩu vào Mỹ từ 1/1/2026.
Các sản phẩm không bị cấm nhưng “trùng” nước xuất xứ và mã HTS với sản phẩm bị cấm sẽ phải nộp giấy chứng nhận thuỷ sản, sản phẩm thủy sản đạt yêu cầu xuất khẩu vào Mỹ (COA) để chứng minh không thuộc diện cấm. Điều này dẫn tới yêu cầu hồ sơ và việc kiểm tra tăng lên, khiến cho các lô hàng xuất khẩu sang Mỹ có thể phát sinh thêm chi phí, độ trễ, nhất là giai đoạn đầu triển khai.
Chính sách thuế nhập khẩu của Mỹ đang thay đổi nhanh cũng ảnh hưởng tới nhập khẩu cá ngừ vào nước này.
Trong tháng 2/2026, truyền thông quốc tế ghi nhận Mỹ bước vào giai đoạn điều chỉnh cơ chế “thuế đối ứng/thuế bổ sung”, sau phán quyết của Tòa án Tối cao và việc chuyển sang cơ chế thuế tạm thời theo Section 122 – Trade Act of 1974 cho thời hạn 150 ngày.
Một số nguồn tin cũng đề cập khả năng mức thuế chung có thể được nâng lên tùy quyết định hành pháp. Và mức thuế cuối cùng áp riêng cho từng nhóm hàng cá ngừ theo mã HS, cũng như mức áp cho Việt Nam, sẽ phụ thuộc văn bản công bố chính thức và phân loại theo từng dòng sản phẩm.
Trong khi xuất khẩu cá ngừ sang Mỹ giảm thì xuất khẩu sang phần lớn thị trường chủ lực như Nhật Bản, EU, Nga… lại tăng, trong đó có những thị trường tăng mạnh. Cụ thể, trong tháng 1, xuất khẩu cá ngừ sang Nhật Bản tăng 95%, Đức tăng 39%, Hà Lan tăng 15%... Một số thị trường đang tăng bứt tốc từ nền thấp như Ai Cập tăng 129% và Chile tăng 133%...
Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) đánh giá, bức tranh xuất khẩu cá ngừ trong tháng đầu năm nay cho thấy các doanh nghiệp đang có xu hướng đa dạng hoá thị trường xuất khẩu rõ rệt. Điều này có thể thấy thông qua sự gia tăng xuất khẩu sang các khối thị trường như EU tăng 25%, CPTPP tăng 53%, Trung Đông tăng 35% …
