Xây dựng nền nông nghiệp xanh từ công nghệ và đổi mới sáng tạo

Đây là nội dung được nhấn mạnh tại lễ khai mạc Triển lãm Agri Vietnam & Biotech Vietnam 2026 diễn ra ngày 10/6 tại TP.HCM. Ông Lê Thanh Hòa, Phó Cục trưởng Cục Chất lượng Chế biến và Phát triển thị trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), cho biết, sau 40 năm đổi mới, nông nghiệp Việt Nam đã có bước chuyển mình mạnh mẽ, từ một quốc gia từng đối mặt với tình trạng thiếu lương thực trở thành một trong những nước xuất khẩu nông, lâm, thủy sản lớn trên thế giới, với thị trường trải rộng tại 196 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Theo ông Hòa, những thành tựu này có sự đóng góp quan trọng của khoa học và công nghệ trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cũng như các khâu sau thu hoạch, chế biến, bảo quản và gia tăng giá trị sản phẩm phục vụ tiêu dùng trong nước và xuất khẩu.

Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu nông nghiệp của Việt Nam đạt trên 70,6 tỷ USD, tăng 12% so với năm trước và vượt mục tiêu đề ra. Riêng ngành hàng rau quả đạt 8,56 tỷ USD. Trong quý I/2026, xuất khẩu nông nghiệp đạt 16,69 tỷ USD, trong đó rau quả đạt 1,54 tỷ USD, tăng 32,1% so với cùng kỳ năm 2025.

Theo lãnh đạo Cục Chất lượng Chế biến và Phát triển thị trường, những kết quả này tạo nền tảng quan trọng để ngành nông, lâm, thủy sản hướng tới mục tiêu xuất khẩu từ 73-74 tỷ USD trong năm 2026.

Tuy nhiên, khi bước vào giai đoạn phát triển mới, ngành nông nghiệp đang chuyển từ mô hình tăng trưởng dựa vào số lượng sang chú trọng chất lượng. Việc ứng dụng công nghệ tiên tiến trong sản xuất, bảo quản và chế biến ngày càng được đẩy mạnh nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn lực, đồng thời nâng cao chất lượng và giá trị sản phẩm.

Bên cạnh đó, các công nghệ chế biến hiện đại cùng mô hình kinh tế tuần hoàn đang được tích hợp trong chuỗi giá trị nhằm tạo ra những sản phẩm chất lượng cao, an toàn và bền vững, không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn đóng góp vào các mục tiêu xã hội và môi trường.

Theo ông Lê Thanh Hòa, những tiến bộ khoa học và ứng dụng công nghệ sinh học trong trồng trọt, chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản cũng như bảo quản, chế biến sau thu hoạch đang ngày càng giữ vai trò quan trọng đối với sự phát triển của ngành.

Thông qua các đổi mới trong chọn tạo giống cây trồng, vật nuôi; các sản phẩm sinh học; công nghệ vi sinh; giải pháp bảo vệ thực vật và mô hình chăn nuôi an toàn sinh học, công nghệ sinh học đang góp phần nâng cao năng suất, chất lượng sản phẩm, bảo vệ môi trường và giúp nhà sản xuất đáp ứng các yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, sản xuất và xuất khẩu nông nghiệp vẫn đang đối mặt với nhiều thách thức như yêu cầu truy xuất nguồn gốc ngày càng nghiêm ngặt, dịch bệnh trên động vật và thực vật, tác động của biến đổi khí hậu, ngập lụt cục bộ, thiếu hụt nguồn nước, xâm nhập mặn và quá trình chuyển đổi số chưa đồng đều giữa các địa phương.

Trong bối cảnh đó, ông Hòa cho rằng việc ứng dụng khoa học công nghệ, xây dựng cơ sở dữ liệu nông nghiệp tích hợp, tăng cường hợp tác vùng và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc sẽ là những nền tảng quan trọng để xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, xanh, sinh thái và bền vững.

Cùng quan điểm, bà Nguyễn Thị Lam Hà, Phó Giám đốc Công ty TNHH MTV Dịch vụ Quảng cáo và Triển lãm Minh Vi (VEAS), cho rằng trước những yêu cầu ngày càng khắt khe của thị trường trong nước và quốc tế, công nghệ sinh học đang trở thành công cụ then chốt giúp nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và tăng khả năng chống chịu của cây trồng, vật nuôi trước tác động của biến đổi khí hậu.

Theo bà Hà, các giải pháp sinh học không chỉ góp phần giảm thiểu ô nhiễm môi trường mà còn thúc đẩy nông nghiệp Việt Nam phát triển theo hướng xanh, bền vững và hội nhập sâu hơn vào thị trường toàn cầu.

Diễn ra từ ngày 10-12/6 tại TP.HCM, Agri Vietnam & Biotech Vietnam 2026 quy tụ hơn 200 doanh nghiệp, tổ chức đến từ 15 quốc gia và vùng lãnh thổ, giới thiệu nhiều công nghệ, giải pháp mới trong lĩnh vực nông nghiệp và công nghệ sinh học.