Tại Hội nghị khoa học thường niên Bệnh viện Chợ Rẫy ngày 16/4, PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Chợ Rẫy, Phó Chủ tịch Hội Hồi sức cấp cứu, chống độc và độc chất lâm sàng Việt Nam đã có bài báo cáo với chủ đề “ICU xanh hướng đến hồi sức tích cực bền vững”.
PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo, Khoa Hồi sức tích cực, Bệnh viện Chợ Rẫy, Phó Chủ tịch Hội Hồi sức cấp cứu, chống độc và độc chất lâm sàng Việt Nam. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Theo PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo, bên cạnh phát triển kỹ thuật cao và chuyển đổi số theo các nghị quyết của Chính phủ, ngành y tế đang đặc biệt quan tâm đến chuyển đổi xanh, trong đó “ICU xanh” là một hướng đi quan trọng.
"Hiện nay, ngành y tế toàn cầu đóng góp khoảng 4-5% tổng lượng phát thải khí nhà kính. Đây là vấn đề còn khá mới, do đó chúng tôi tập trung nghiên cứu đánh giá mức độ tác động đến môi trường ngay trong lĩnh vực hồi sức", PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo nói.
Trong bệnh viện, khoa Hồi sức tích cực (ICU) là nơi "tiêu tốn" tài nguyên nhất nhì bệnh viện. Với hệ thống máy móc vận hành liên tục công suất cao, tiêu thụ oxy, vật tư y tế và rác thải y tế khổng lồ, ICU vô tình tạo áp lực lớn lên môi trường, đặc biệt là vật tư dùng một lần và thiết bị như máy thở sau khi hết vòng đời.
Bên cạnh đó, khí gây mê cũng là nguồn phát thải có nguy cơ gây hiệu ứng nhà kính nếu không được kiểm soát. Những yếu tố này không chỉ gây áp lực môi trường mà còn gián tiếp làm gia tăng các bệnh lý liên quan đến ô nhiễm, biến đổi khí hậu.
Lợi ích của "ICU xanh" là giảm phát thải CO₂ và tác động đến môi trường, giảm chi phí vận hành, nâng cao chất lượng quản lý bệnh viện; góp phần thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững.
Trước thực trạng đó, PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo cho biết, mô hình “ICU xanh” được đặt ra với mục tiêu giảm thiểu tác động môi trường, tối ưu sử dụng tài nguyên, năng lượng, vật tư và thuốc. Đồng thời, duy trì chất lượng chăm sóc và hướng tới phát triển bền vững của hệ thống y tế.
"Tại Việt Nam, mô hình này vẫn chưa phổ biến, mới chỉ có một số bệnh viện như Chợ Rẫy, Bạch Mai bắt đầu quan tâm. Các giải pháp đã được áp dụng gồm giảm khí thải, sử dụng đèn LED, năng lượng mặt trời… nhưng vẫn đối mặt nhiều thách thức như thiếu kinh phí, thiết bị lạc hậu và nhận thức môi trường chưa đồng đều. Đặc biệt, đại dịch COVID-19 đã cho thấy, mức tiêu thụ tài nguyên và phát thải trong y tế tăng rất lớn", PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo cho hay.
PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo cho biết, “ICU xanh” được xây dựng trên 5 trụ cột chính: tối ưu năng lượng; giảm lãng phí vật tư; quản lý, phân loại rác thải; giảm phát thải khí gây mê; và đào tạo, xây dựng văn hóa tiết kiệm, thân thiện môi trường trong đội ngũ y tế.
Kinh nghiệm quốc tế cho thấy, nhiều nước như Mỹ, Canada, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore đã triển khai hiệu quả các mô hình "ICU xanh", từ phân loại rác tại giường bệnh, tối ưu ánh sáng, thông gió, đến đo lường phát thải carbon và đánh giá vòng đời thiết bị. Một số quốc gia còn giảm tới 80% lượng thiết bị lãng phí thông qua tái sử dụng và quản lý hiệu quả.
Mức tiêu thụ tài nguyên và phát thải trong y tế trong đại dịch Covid-19 tăng rất lớn. Ảnh: Bệnh viện cung cấp.
Trong thiết kế ICU hiện đại, PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo cho biết, xu hướng tận dụng ánh sáng tự nhiên, thông gió tốt và bố trí thiết bị hợp lý không chỉ giúp tiết kiệm năng lượng mà còn hỗ trợ phục hồi sức khỏe cho người bệnh. Đồng thời, các chuỗi cung ứng y tế cũng cần chuyển đổi theo hướng bền vững, giảm nhựa dùng một lần, tối ưu vật tư, thuốc và quản lý tồn kho hiệu quả.
Theo PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo, đầu tư "ICU xanh" tuy chi phí ban đầu lớn nhưng mang lại nhiều lợi ích lâu dài như giảm phát thải CO₂, giảm chi phí vận hành và nâng cao hiệu quả quản lý bệnh viện. Đây cũng là xu hướng tất yếu khi nhiều quốc gia đã áp dụng cơ chế “giá carbon”, buộc các đơn vị phát thải cao phải trả chi phí tương ứng.
Bệnh viện Chợ Rẫy dự kiến triển khai thí điểm mô hình này tại khoa Hồi sức Cấp cứu, sau đó từng bước mở rộng toàn viện. Việc này cần sự tham gia của lãnh đạo bệnh viện, đội ngũ y tế, đối tác quốc tế và các bên liên quan.
“ICU xanh không chỉ là một lựa chọn mà là trách nhiệm đối với người bệnh, cộng đồng và môi trường. Đây không chỉ là chiến lược mà còn là cam kết lâu dài của ngành y tế. Mỗi hành động nhỏ hôm nay sẽ góp phần tạo nên hệ thống y tế bền vững trong tương lai”, PGS.TS.BS Phạm Thị Ngọc Thảo nhấn mạnh.
Hội nghị khoa học thường niên Bệnh viện Chợ Rẫy gồm 1 phiên toàn thể, 38 phiên chuyên đề với 419 báo cáo thuộc 6 lĩnh vực, thu hút nhiều chuyên gia trong và ngoài nước, trong đó có 24 báo cáo quốc tế. Nội dung tập trung vào các tiến bộ điều trị chuyên sâu, hồi sức cấp cứu, phẫu thuật, cùng các nghiên cứu ứng dụng công nghệ số trong y học.
Hội nghị được tổ chức nhằm kết nối tri thức, cập nhật tiến bộ, góp phần nâng cao năng lực chuyên môn, thúc đẩy nghiên cứu và tăng cường hợp tác, qua đó nâng cao chất lượng chăm sóc và điều trị người bệnh.
