Dự án "Nâng cao năng lực quản lý dữ liệu và thông tin báo cáo phù hợp với yêu cầu Khung minh bạch tăng cường của Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu" (CBIT) do Quỹ Môi trường Toàn cầu (GEF) tài trợ thông qua Chương trình Phát triển Liên hợp quốc (UNDP), có tổng kinh phí gần 2 triệu USD, triển khai từ tháng 4/2022 và dự kiến kết thúc vào cuối tháng 10/2026.
Đến nay, nhiều sản phẩm kỹ thuật cốt lõi đã cơ bản hoàn thiện, tạo nền tảng cho công tác kiểm kê khí nhà kính và hệ thống đo đạc, báo cáo, thẩm định (MRV) giảm phát thải cấp quốc gia. Mục tiêu dự án nhằm tăng cường năng lực quốc gia trong kiểm kê khí nhà kính và MRV giảm phát thải khí nhà kính, đáp ứng yêu cầu của Khung minh bạch tăng cường (ETF) trong khuôn khổ Thỏa thuận Paris.
Ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu - Giám đốc quốc gia của Dự án CBIT thông tin những kết quả chính sau 4 năm triển khai dự án. Ảnh: Trung Nguyên.
Theo ông Nguyễn Tuấn Quang, Phó Cục trưởng điều hành Cục Biến đổi khí hậu - Giám đốc quốc gia của Dự án CBIT: Qua 4 năm triển khai, dự án đã hoàn thành nhiều sản phẩm quan trọng như nghiên cứu, đề xuất bổ sung các chỉ tiêu thống kê phục vụ kiểm kê khí nhà kính vào Hệ thống chỉ tiêu thống kê quốc gia; hướng dẫn kỹ thuật chi tiết về kiểm kê khí nhà kính và MRV giảm nhẹ phát thải khí nhà kính đối với công trình xây dựng; bộ tài liệu đào tạo, chương trình đào tạo và hướng dẫn kỹ thuật phục vụ nâng cao năng lực kiểm kê khí nhà kính và thẩm định kết quả giảm nhẹ phát thải.
Bên cạnh đó, dự án đã xây dựng dự thảo các công cụ và biểu mẫu báo cáo phục vụ kiểm kê khí nhà kính đối với các nguồn phát thải lớn; đồng thời phát triển công cụ theo dõi tiến độ thực hiện mục tiêu Đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC) của các bộ liên quan.
Dự án cũng hoàn thiện tài liệu hướng dẫn lồng ghép giới trong theo dõi, báo cáo và giám sát phát thải khí nhà kính nhằm thúc đẩy yếu tố giới trong MRV giảm phát thải khí nhà kính; hướng dẫn và bộ biểu mẫu chuẩn theo dõi nguồn lực tài chính khí hậu, thí điểm trong lĩnh vực nông nghiệp; Sổ tay hướng dẫn theo dõi đầu tư công cho biến đổi khí hậu có lồng ghép giới.
Những bộ công cụ kiểm kê, MRV, theo dõi đầu tư công cho biến đổi khí hậu là tài liệu quan trọng góp phần cho công tác quản lý nhà nước về biến đổi khí hậu của các bộ, ngành và cơ quan có liên quan. Các sản phẩm quan trọng khác nhằm tăng cường năng lực thực hiện kiểm kê khí nhà kính và số hóa việc theo dõi việc thực hiện NDC còn tiếp tục được triển khai trong thời gian còn lại của dự án.
Theo Phó Cục trưởng Nguyễn Tuấn Quang, việc xây dựng giai đoạn 2 của dự án sẽ bám sát với nhu cầu quản lý nhà nước về kiểm kê khí nhà kính, theo dõi giám sát việc thực hiện NDC của Việt Nam.
Bà Francesca Nardini - Phó Trưởng đại diện Chương trình Phát triển Liên hợp quốc tại Việt Nam phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Trung Nguyên.
Đánh giá cao những kết quả đạt được, bà Francesca Nardini - Phó Trưởng đại diện UNDP tại Việt Nam nhận định: các sản phẩm của dự án không chỉ đảm bảo chất lượng chuyên môn kỹ thuật mà còn bám sát thực tiễn thể chế và các mục tiêu ưu tiên của Việt Nam. Tuy nhiên, hiệu quả lâu dài sẽ phụ thuộc vào khả năng tiếp nhận, vận hành và tiếp tục hoàn thiện các công cụ này của các cơ quan trong nước.
Theo bà Nardini, hệ thống dữ liệu minh bạch sẽ giúp các cơ quan quản lý hoạch định chính sách trên cơ sở khoa học, tăng cường phối hợp giữa các bộ, ngành, tối ưu hóa nguồn lực và củng cố niềm tin của các đối tác quốc tế đối với những cam kết khí hậu của Việt Nam.
“UNDP cam kết tiếp tục đồng hành sát sao cùng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng như các bộ, ngành liên quan trong chặng đường cuối của dự án, nhằm đảm bảo dự án về đích thành công và phát huy tối đa những thành quả đã đạt được”, bà Francesca Nardini nhấn mạnh.
Giai đoạn 2 của dự án hướng tới thiết lập hệ thống minh bạch quốc gia hoàn chỉnh. Ảnh: Trung Nguyên.
Tại cuộc họp, các thành viên Ban chỉ đạo ghi nhận tính ứng dụng cao của các bộ công cụ kỹ thuật như hệ thống MRV, hệ thống kiểm kê khí nhà kính và hướng dẫn báo cáo minh bạch. Tuy nhiên, các đại biểu cũng thẳng thắn chỉ ra áp lực tiến độ rất lớn trong 3 tháng cuối, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị, đồng thời cần đẩy mạnh đào tạo cho doanh nghiệp và địa phương nhằm nâng cao chất lượng cung cấp số liệu và báo cáo.
Trên cơ sở kết quả giai đoạn 1, Ban quản lý dự án và UNDP đề xuất xây dựng CBIT giai đoạn 2 theo hướng chuyển từ tăng cường năng lực MRV cơ bản sang thiết lập hệ thống minh bạch quốc gia hoàn chỉnh, phù hợp với Khung minh bạch tăng cường (ETF). Trong thời gian tới, UNDP sẽ phối hợp với các bộ, ngành, cơ quan có liên quan xác định các ưu tiên để xây dựng dự án CBIT giai đoạn 2.
