Lợi thế từ vùng cây ăn trái lớn nhất ĐBSCL
Đến hết tháng 6/2026, diện tích cây ăn trái của Đồng Tháp ước đạt khoảng 135.331ha, lớn nhất khu vực ĐBSCL. Trong đó, sầu riêng chiếm khoảng 33.600ha, mít 26.265ha, dừa 24.912ha, xoài 16.845ha, khóm 14.781ha, nhóm cây có múi 14.180ha, thanh long 8.500ha và nhãn 5.640ha.
Sản lượng trái cây toàn tỉnh trong 5tháng đầu năm 2026 ước đạt hơn 1,313 triệu tấn. Nổi bật là ngành hàng sầu riêng với sản lượng trên 268 nghìn tấn, tiếp tục giữ vai trò chủ lực trong chiến lược phát triển xuất khẩu của địa phương. Bên cạnh đó, các ngành hàng như xoài, mít, thanh long, khóm và cây có múi đang phát huy lợi thế, phục vụ hiệu quả thị trường nội địa, chế biến và xuất khẩu.
Nông dân Đồng Tháp trao đổi, kiểm tra chất lượng xoài tại vườn trước khi đưa vào chuỗi liên kết tiêu thụ, hướng đến đáp ứng các tiêu chuẩn thị trường xuất khẩu. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Bà Võ Phương Thủy, Giám đốc Sở Công Thương Đồng Tháp cho biết, với quy mô sản xuất lớn cùng nhiều loại trái cây có lợi thế cạnh tranh, tỉnh đang tập trung xây dựng chuỗi giá trị ngành hàng theo hướng hiện đại, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của thị trường trong và ngoài nước. Trọng tâm là nâng cao chất lượng vùng nguyên liệu, đẩy mạnh liên kết sản xuất và phát triển các kênh tiêu thụ ổn định cho nông dân.
Theo ông Phan Minh Thông, đại diện Viện Quy hoạch và Thiết kế nông nghiệp (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), sau sáp nhập, Đồng Tháp có điều kiện thuận lợi để trở thành trung tâm sản xuất, thu mua, chế biến và xuất khẩu trái cây của vùng ĐBSCL. Tuy nhiên, địa phương cần tổ chức lại sản xuất theo các tiểu vùng sinh thái, phát huy lợi thế từng khu vực để hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn gắn với công nghiệp chế biến và thị trường tiêu thụ.
Ông Thông cho rằng, vùng nguyên liệu không thể chỉ dừng lại ở sản xuất nông sản thô mà phải phát triển thành hệ sinh thái kinh tế nông nghiệp hiện đại, gắn kết từ khâu giống, sản xuất, chế biến sâu đến logistics lạnh và xuất khẩu chính ngạch. Đây là yếu tố quan trọng để nâng cao giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh của ngành hàng trái cây trong bối cảnh hội nhập.
Chuẩn hóa vùng trồng, nâng sức cạnh tranh cho trái cây xuất khẩu
Mặc dù có nhiều tiềm năng, ngành hàng trái cây Đồng Tháp vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn. Theo ý kiến từ các HTX, doanh nghiệp xuất khẩu, doanh nghiệp chế biến và đơn vị logistics, việc duy trì mã số vùng trồng, kiểm soát chất lượng sản phẩm, đáp ứng tiêu chuẩn an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc vẫn còn nhiều khó khăn. Chi phí logistics tăng cao cũng ảnh hưởng đến hiệu quả xuất khẩu.
Thu hoạch sầu riêng tại vùng chuyên canh của Đồng Tháp. Sầu riêng hiện là ngành hàng trái cây chủ lực, đóng góp lớn vào giá trị sản xuất và xuất khẩu của tỉnh. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Ông Võ Việt Hưng, Giám đốc HTX Xoài Mỹ Xương (Đồng Tháp), cho biết: Để giữ vững thị trường xuất khẩu, nông dân không thể sản xuất theo thói quen mà phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình canh tác an toàn. Hiện HTX đang phối hợp với doanh nghiệp và ngành chuyên môn hướng dẫn thành viên ghi chép nhật ký sản xuất, kiểm soát thuốc BVTV và thực hiện truy xuất nguồn gốc. Tuy nhiên, việc duy trì các tiêu chuẩn xuất khẩu đòi hỏi chi phí lớn và cần sự đồng hành lâu dài của doanh nghiệp cũng như cơ quan quản lý.
Ở góc độ khoa học kỹ thuật, Tiến sĩ Nguyễn Thành Hiếu, Phó Viện trưởng Viện Cây ăn quả miền Nam, cho rằng Đồng Tháp cần chú trọng tuyển chọn, bảo tồn và phát triển hệ thống cây đầu dòng, vườn cây đầu dòng nhằm phục vụ sản xuất giống chất lượng cao. Song song đó là phục tráng các giống cây ăn quả đặc sản địa phương để nâng cao giá trị và tạo sự khác biệt trên thị trường.
Theo ông Hiếu, doanh nghiệp và người dân cần chuyển mạnh từ tư duy chạy theo sản lượng sang nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển giao kỹ thuật, số hóa quản lý sản xuất và truy xuất nguồn gốc sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành hàng trái cây của tỉnh.
Công nhân sơ chế, phân loại thanh long tại cơ sở thu mua, đóng gói phục vụ tiêu thụ trong nước và xuất khẩu, góp phần nâng cao giá trị ngành hàng trái cây Đồng Tháp. Ảnh: Lê Hoàng Vũ.
Ông Nguyễn Phước Thiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp cho biết, địa phương đang đẩy mạnh chuyển đổi số trong nông nghiệp, ứng dụng công nghệ vào liên kết giữa doanh nghiệp và nông dân, xây dựng kế hoạch cấp và quản lý mã số vùng trồng cho các loại cây ăn trái chủ lực. Tỉnh cũng tập trung hình thành các vùng nguyên liệu chuẩn hóa, đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu.
Theo ông Thiện, công tác quản lý mã số vùng trồng sẽ được thực hiện chặt chẽ, minh bạch hơn thông qua ứng dụng công nghệ số nhằm hạn chế vi phạm và nâng cao uy tín sản phẩm. Đồng thời, tỉnh đang tập trung giải quyết các vấn đề liên quan đến chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và những yêu cầu kỹ thuật từ các thị trường nhập khẩu, trong đó có việc kiểm soát nguy cơ sầu riêng nhiễm cadimi.
