Vùng an toàn dịch bệnh: ‘Lá chắn’ cho chăn nuôi bền vững

'Lá chắn' từ chăn nuôi an toàn sinh học

Trong bối cảnh ngành chăn nuôi đối mặt với nhiều nguy cơ từ dịch bệnh, biến đổi khí hậu và yêu cầu ngày càng cao của thị trường, xây dựng vùng an toàn dịch bệnh đã trở thành giải pháp quan trọng để phát triển chăn nuôi bền vững.

Với Quảng Ninh, địa phương đang đẩy mạnh chăn nuôi tập trung, ứng dụng công nghệ cao, việc hình thành các vùng an toàn dịch bệnh không chỉ giúp kiểm soát dịch bệnh mà còn tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm chăn nuôi.

Đến nay, toàn tỉnh có 7 cơ sở và 8 vùng chăn nuôi được cấp giấy chứng nhận an toàn dịch bệnh còn hiệu lực. Trong đó có 6 cơ sở an toàn dịch bệnh động vật trên cạn; 6 vùng an toàn dịch bệnh đối với bệnh cúm gia cầm tại các xã Tiên Yên, Đông Ngũ, Điền Xá, Hoàng Quế, Bình Khê, An Sinh; 2 vùng an toàn dịch bệnh đối với bệnh dại tại các phường Vàng Danh, Hồng Gai và 1 cơ sở sản xuất, ương dưỡng tôm giống của Công ty TNHH Việt Úc.

Năm 2026, Chi cục Chăn nuôi và Thú y tiếp tục phối hợp với các địa phương lựa chọn xây dựng vùng an toàn dịch bệnh tại Bãi Cháy, Uông Bí, Đông Triều, Quảng Tân, Hải Ninh và Ba Chẽ. Đồng thời, đẩy mạnh tiêm phòng, lấy mẫu giám sát, hoàn thiện hồ sơ để dự kiến cấp thêm 2 giấy chứng nhận vùng an toàn dịch bệnh trong thời gian tới.

Hiệu quả của công tác phòng, chống dịch bệnh thời gian qua đã khẳng định vai trò của các vùng an toàn dịch bệnh. 6 tháng đầu năm 2026, mặc dù dịch tả lợn châu Phi xảy ra tại 57 hộ chăn nuôi ở một số địa phương, buộc tiêu hủy hơn 1.359 con lợn, song các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm khác trên gia súc, gia cầm đều được kiểm soát, không phát sinh ổ dịch lớn. Công tác tiêm phòng, giám sát dịch bệnh, kiểm dịch vận chuyển động vật được triển khai đồng bộ, góp phần hạn chế nguy cơ lây lan dịch bệnh.

Là hộ nuôi gà bản Đầm Hà nhiều năm tại xã Quảng Tân, bà Nguyễn Thị Lương cho biết, để đàn vật nuôi phát triển ổn định, yếu tố quan trọng nhất là tuân thủ nghiêm quy trình chăn nuôi an toàn.

"Chăn nuôi quan trọng nhất là cũng phải tuân thủ vệ sinh môi trường và phòng bệnh, thực hiện đúng quy trình. Chính vì vậy mà chúng tôi chăn nuôi từ năm 2016 cũng chưa thấy có dịch bệnh xảy ra. Chăn nuôi cũng cho đàn gà phát triển ổn định, bán có thu nhập kinh tế cho gia đình".

Thực tế cho thấy, khi người chăn nuôi chủ động thực hiện vệ sinh tiêu độc khử trùng, tiêm phòng đầy đủ và áp dụng chăn nuôi an toàn sinh học, nguy cơ phát sinh dịch bệnh giảm rõ rệt. Đây cũng là nền tảng để các địa phương xây dựng thành công vùng an toàn dịch bệnh, đồng thời tạo lợi thế cho các sản phẩm OCOP và sản phẩm chăn nuôi của Quảng Ninh trong quá trình xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường.

Nhân rộng vùng an toàn dịch bệnh

Theo bà Chu Thị Thu Thủy, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y Quảng Ninh, xây dựng vùng an toàn dịch bệnh là giải pháp mang tính lâu dài để nâng cao chất lượng ngành chăn nuôi.

"Vùng an toàn dịch bệnh không chỉ là tiêu chí về thú y mà còn là "giấy thông hành" để sản phẩm chăn nuôi nâng cao giá trị và sức cạnh tranh trên thị trường. Đây là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh phát triển ngành chăn nuôi theo hướng bền vững, an toàn và hiện đại. Thời gian tới, Chi cục sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương mở rộng vùng an toàn dịch bệnh, tăng cường giám sát, tiêm phòng và hướng dẫn người dân thực hiện đúng quy trình chăn nuôi an toàn sinh học".

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Chi cục Chăn nuôi và Thú y đang tập trung đôn đốc công tác tiêm phòng, giám sát dịch tễ, lấy mẫu xét nghiệm, hoàn thiện hồ sơ xây dựng vùng an toàn dịch bệnh tại các địa phương theo kế hoạch, phấn đấu cấp thêm 2 giấy chứng nhận vùng an toàn dịch bệnh trong năm 2026.

Tuy nhiên, quá trình triển khai vẫn còn nhiều khó khăn. Theo ngành chuyên môn, các cơ sở đã được chứng nhận an toàn dịch bệnh hiện chưa có nhiều lợi thế về giá bán sản phẩm so với cơ sở thông thường, trong khi hoạt động xúc tiến thương mại và kết nối tiêu thụ còn hạn chế. Bên cạnh đó, chưa có cơ chế hỗ trợ kinh phí xét nghiệm, thẩm định, vật tư, hóa chất hay vaccine phục vụ xây dựng vùng an toàn dịch bệnh, khiến nhiều trang trại còn e ngại tham gia.

Một trở ngại khác là lực lượng thú y cơ sở còn thiếu, trong khi việc xây dựng vùng an toàn dịch bệnh đòi hỏi phải duy trì thường xuyên hoạt động giám sát dịch tễ, theo dõi sức khỏe đàn vật nuôi, tổ chức tiêm phòng và tiêu độc khử trùng. Đây là những yếu tố cần tiếp tục được quan tâm để mở rộng các vùng chăn nuôi an toàn trong thời gian tới.

Trong bối cảnh Quảng Ninh tiếp tục phát triển chăn nuôi theo hướng tập trung, ứng dụng công nghệ cao và xây dựng các chuỗi giá trị nông sản, vùng an toàn dịch bệnh sẽ ngày càng trở thành tiêu chí quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm và tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường.