Để giữ vững vị thế và nâng cao sức cạnh tranh của thủy sản Việt Nam trên bản đồ thế giới, ngành tôm cần sự bứt phá từ chính sách hỗ trợ, tư duy chọn giống đến việc phát huy lợi thế ở phân khúc chế biến sâu.
Thông tin được ông Lê Văn Quang, Tổng Giám đốc Tập đoàn Thủy sản Minh Phú nhấn mạnh tại Hội nghị với các hiệp hội ngành hàng về thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản 6 tháng cuối năm 2026, do Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức, ngày 30/7.
Ông Lê Văn Quang, Tổng Giám đốc Tập đoàn Thủy sản Minh Phú. Ảnh: Khương Trung.
Theo ông Lê Văn Quang, trước áp lực cạnh tranh ngày càng gay gắt trên toàn cầu, Việt Nam cần sớm triển khai chương trình chọn giống tôm kháng bệnh, thích nghi tốt với điều kiện nuôi bản địa tương tự mô hình thành công của Ecuador.
"Vua tôm" chỉ ra rằng, nhờ kiên trì áp dụng giống tôm kháng bệnh trong hơn 10 năm qua, ngành tôm Ecuador hầu như không xảy ra dịch bệnh lớn, liên tục duy trì tốc độ tăng trưởng hai con số. Đây chính là yếu tố then chốt giúp quốc gia này sở hữu giá thành nuôi thấp nhất thế giới với năng suất rất cao.
Bên cạnh bài toán công nghệ giống, lãnh đạo Minh Phú đề xuất Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các bộ, ngành liên quan tiếp tục đồng hành, nghiên cứu hoàn thiện các quy định về tiêu chuẩn hàng hóa, môi trường, phòng cháy chữa cháy, cũng như chính sách thuế thu nhập cá nhân, bảo hiểm xã hội... theo hướng tương đồng với các quốc gia trong khu vực như Thái Lan hay Singapore nhằm tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho doanh nghiệp.
Đặc biệt, đại diện Minh Phú cũng thẳng thắn chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất của các doanh nghiệp thủy sản, đặc biệt vùng Đồng bằng sông Cửu Long là tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng lao động phổ thông.
"Đây là bài toán mà bản thân doanh nghiệp rất khó tự giải quyết, rất cần sự quan tâm của Bộ và Chính phủ để có các giải pháp phù hợp giúp doanh nghiệp tháo gỡ khó khăn này", ông Quang nói và cho biết, Minh Phú đã ký được lượng đơn hàng ở mức kỷ lục, vượt năng lực sản xuất hiện có và đang ráo riết tuyển dụng lao động để gia tăng công suất giao hàng. Song, số lượng tuyển được chưa đáp ứng nhu cầu thực tế.
Phân tích về bức tranh thị trường năm 2026, Tổng Giám đốc Minh Phú cho biết, ngành tôm đang chịu tác động lớn từ biến động kinh tế toàn cầu. Suy thoái khiến người tiêu dùng thế giới có xu hướng thắt chặt chi tiêu, chuyển sang chọn tôm size nhỏ hơn từ 1 - 2 cỡ, làm sản lượng chế biến bình quân giảm khoảng 20%.
Đáng nói, trong khi giá dầu leo thang kéo theo giá các sản phẩm khai thác biển và nhiều loại thực phẩm khác như thịt heo, thịt gà, thịt bò tăng khoảng 20-50%. Tuy nhiên, giá tôm lại không tăng mà còn giảm do Ecuador và Ấn Độ - hai quốc gia sản xuất tôm nguyên liệu lớn nhất thế giới bán với mức giá thấp kỷ lục trong hơn 20 năm qua.
Hiện các doanh nghiệp thủy sản, đặc biệt vùng Đồng bằng sông Cửu Long đang thiếu hụt nghiêm trọng lao động phổ thông. Ảnh: NNMT.
"Điều này vô hình trung lại kích thích nhu cầu tiêu dùng tôm, bởi giá tôm hiện tương đối rẻ so với nhiều loại thực phẩm khác", ông Quang nói và cho biết thêm, Việt Nam chủ yếu tập trung sản xuất các sản phẩm tôm chế biến giá trị gia tăng, trong khi Ecuador và Ấn Độ chuyên xuất khẩu tôm nguyên liệu. Do đó, sản phẩm của Việt Nam ít chịu sự cạnh tranh trực tiếp từ hai quốc gia này.
"Nhờ tập trung vào các sản phẩm giá trị gia tăng nên Việt Nam bán được với giá tốt và sản lượng tiêu thụ vẫn duy trì ở mức cao", ông Quang nhấn mạnh.
Thông tin về kết quả kinh doanh 6 tháng đầu năm, ông Quang cho biết, tập đoàn ghi nhận tín hiệu khả quan. 6 tháng đầu năm 2026, sản lượng đạt 24.808 tấn (tăng 13,92% so với cùng kỳ năm 2025); kim ngạch xuất khẩu đạt 265,454 triệu USD (tăng 10,37%). Kết quả này tương ứng đạt 36,5% kế hoạch sản lượng và 36,25% kế hoạch kim ngạch cả năm.
"Nhờ định hướng đúng đắn và việc đưa Nhà máy Minh Phú Khánh An vào vận hành giúp mở rộng năng lực sản xuất trong nửa đầu năm 2026", ông Quang nói.
