Sau hơn 60 năm thành lập, Hội đồng Thủ công Thế giới đã công nhận được 83 làng nghề thủ công thế giới của 34 quốc gia. Hà Nội là địa phương đầu tiên của Việt Nam được Hội đồng này công nhận tới 4 làng nghề đã góp phần đưa Việt Nam trở thành quốc gia có số lượng thành viên tham gia mạng lưới các TP thủ công sáng tạo thế giới đứng thứ 2 trên thế giới, sau Iran. Lễ công bố công nhận làng nghề khảm trai Chuyên Mỹ, điêu khắc Sơn Đồng diễn ra tối ngày 8/5/2026 tại hoàng thành Thăng Long (Ba Đình, Hà Nội).
Phát biểu tại buổi lễ, Tiến sĩ Darlie Oommen Koshy - Phó Chủ tịch Hội đồng Thủ công Thế giới AISBL khẳng định: Việc các làng nghề Bát Tràng và Vạn Phúc được công nhận vào năm 2024, tiếp nối bởi Chuyên Mỹ và Sơn Đồng, đã phản ánh những nỗ lực nhất quán và tận tâm nhằm nâng tầm các làng nghề Việt Nam lên đấu trường quốc tế. Sự công nhận này giúp gia tăng sự hiện diện toàn cầu và đưa các cộng đồng này vào nhóm những trung tâm thủ công được tôn trọng nhất thế giới. Tuy nhiên, sự công nhận cũng đi kèm với trách nhiệm.
Trao chứng nhận cho hai làng nghề. Ảnh: Dương Đình Tường.
Nó kêu gọi chúng ta: Truyền cảm hứng và đào tạo các thế hệ trẻ. Củng cố các hệ thống hỗ trợ cho nghệ nhân. Thúc đẩy tính bền vững và sản xuất có đạo đức. Tích hợp thủ công vào du lịch, giáo dục và đổi mới sáng tạo. Khuyến khích hợp tác quốc tế.
Chuyên Mỹ với sự bậc thầy trong nghệ thuật khảm trai và sơn mài, đại diện cho kỹ nghệ tinh xảo và sự xuất sắc về nghệ thuật. Sơn Đồng với nghề điêu khắc gỗ tâm linh và sơn son thếp vàng, phản ánh mối liên kết sâu sắc giữa thủ công, văn hóa và bản sắc. Cùng với nhau, hai làng nghề đã chứng minh rằng thủ công không thuộc về quá khứ - nó là một nguồn lực sống động, không ngừng phát triển, tạo ra sinh kế và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế. Do đó, thủ công phải được công nhận là một phần thiết yếu của nền kinh tế sáng tạo toàn cầu. Khoảnh khắc này càng làm nổi bật cam kết của Việt Nam trong việc giao lưu với cộng đồng thủ công thế giới.
Thử nghiệm làm sản phẩm. Ảnh: Dương Đình Tường.
Tại Hội đồng Thủ công Thế giới AISBL, chúng tôi hỗ trợ hành trình này thông qua các sáng kiến như Diễn đàn Thủ công Thế giới, Học viện Thủ công Thế giới và chứng nhận tính xác thực thủ công nhằm đảm bảo rằng sự công nhận sẽ mang lại những tác động dài hạn. Trong một thế giới thay đổi nhanh chóng, thủ công nhắc nhở chúng ta về giá trị của tính nguyên bản, kỹ năng của con người và ý nghĩa văn hóa. Tương lai của thủ công nằm ở việc định vị nó như một động lực cho phát triển bền vững - củng cố cộng đồng, hỗ trợ kinh tế và bảo tồn bản sắc.
Gửi tới các nghệ nhân và cộng đồng làng nghề Chuyên Mỹ và Sơn Đồng lời chúc mừng chân thành nhất. Tên tuổi của các bạn không chỉ làm giàu cho bản sắc của Việt Nam mà còn làm giàu cho di sản văn hóa của toàn thế giới. Hội đồng Thủ công Thế giới AISBL mong muốn được hợp tác chặt chẽ với Ủy ban Nhân dân Thành phố Hà Nội và các cơ quan chính phủ hữu quan để thắt chặt hơn nữa mối quan hệ hợp tác. “Cùng nhau, chúng ta hãy tiếp tục đảm bảo rằng thủ công không chỉ là di sản của quá khứ, mà còn là nền tảng cho tương lai.”
Gian hàng của làng nghề khảm trai Chuyên Mỹ. Ảnh: Dương Đình Tường.
Còn ông Nguyễn Xuân Lưu-Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội thì thông tin TP hiện có 1.350 làng có nghề trong đó có 337 làng nghề, làng nghề truyền thống và nghề truyền thống được công nhận. Mỗi làng nghề đều mang bản sắc riêng với những sản phẩm độc đáo mang đậm nét văn hóa Thủ đô, có sức cạnh tranh cao trên thị trường trong nước và quốc tế; nổi bật như các sản phẩm: khảm trai, đồ gỗ mỹ nghệ, gốm sứ và thêu ren, mây tre đan...
Việc 2 làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ và điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng chính thức trở thành thành viên của mạng lưới các Thành phố thủ công sáng tạo thế giới không chỉ là niềm tự hào riêng của Hà Nội mà còn là vinh dự cho cả Việt Nam. Làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ được hình thành cách đây gần 1000 năm, hiện thu hút trên 7.000 lao động tại chỗ với 2.030 hộ gia đình và 10 công ty chuyên sản xuất các sản phẩm làng nghề, đồng thời thu hút thường xuyên hàng nghìn lao động ngoài xã tham gia; trong đó, nghề sản xuất đồ gỗ, chế biến nguyên liệu khảm, khảm trai sơn mài truyền thống chiếm trên 90% trong cơ cấu ngành nghề; thu nhập bình quân lao động làm nghề năm 2024 đạt 114 triệu đồng/người/năm; doanh thu từ các sàn thương mại điện tử cho mặt hàng đồ gỗ mỹ nghệ, khảm trai, sơn mài truyền thống từ tháng 1/2025 đến tháng 5/2025 đạt trên 68,2 tỷ đồng.
Gian hàng điêu khắc Sơn Đồng. Ảnh: Dương Đình Tường.
Làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng cũng được hình thành trên 1000 năm, hiện thu hút trên 4.000 lao động tại chỗ với 700 hộ gia đình và 10 công ty chuyên sản xuất các sản phẩm làng nghề; làng nghề giải quyết công ăn việc làm cho trên 60% lao động tại địa phương, thu nhập bình quân lao động làm nghề năm 2024 đạt 138 triệu đồng/người/năm.
Cũng trong khuôn khổ sự kiện có các hoạt động như: Lễ đón bằng công nhận diễn ra vào 19h30 ngày 08/5/2026. Trưng bày, trình diễn, tạo tác sản phẩm làng nghề tiêu biểu của Hà Nội và các sản phẩm làng nghề của các tỉnh, thành phố trong nước từ ngày 08 -10/5/2026 với các phân khu chức năng: Không gian làng nghề khảm trai sơn mài Chuyên Mỹ; không gian làng nghề điêu khắc sơn mỹ nghệ Sơn Đồng; không gian gốm Bát Tràng; Không gian lụa Vạn Phúc; không gian các làng nghề tiêu biểu của Hà Nội; không gian các làng nghề của một số tỉnh, thành phố; không gian văn hóa trà ẩm thực và các sản phẩm OCOP…
Lãnh đạo UBND Thành phố tiếp đoàn Hội đồng thủ công Thế giới và tổ chức đưa đoàn đi thăm các làng nghề, các di tích lịch sử, di sản văn hóa của Thủ đô để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm phát triển các làng nghề đã được công nhận; gặp gỡ giao lưu với các nghệ nhân, thợ giỏi của làng nghề Hà Nội về cải tiến mẫu mã bao bì, sản phẩm, xây dựng thương hiệu…
