Ứng dụng AI và dữ liệu thời gian thực giúp Quảng Ninh nâng cao năng lực cảnh báo dông, sét, hỗ trợ người dân chủ động ứng phó các hiện tượng thời tiết nguy hiểm.
Mỗi năm, khu vực vịnh Hạ Long có thể xuất hiện hàng trăm cơn dông, sét. Nhiều ổ mây dông hình thành và phát triển nhanh, đặt ra yêu cầu phải nhận diện, cảnh báo sớm để bảo đảm an toàn cho người dân, du khách và phương tiện hoạt động trên biển.
Sau thời gian thử nghiệm, Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ đã đưa vào vận hành hệ thống cảnh báo dông, sét trên vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long và các khu vực của tỉnh Quảng Ninh. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo cùng dữ liệu quan trắc thời gian thực giúp hệ thống nhận diện sớm các hiện tượng thời tiết nguy hiểm và cảnh báo chi tiết theo từng khu vực.
Trên nền tảng bản đồ số, dữ liệu về gió, dông sét, nhiệt độ và áp suất được tích hợp, phân tích liên tục. Khu vực vịnh Hạ Long và Bái Tử Long được chia thành 9 vùng cảnh báo, kết nối với các tuyến hàng hải, bến cảng và điểm du lịch trọng yếu.
Chỉ với điện thoại thông minh, người dùng có thể theo dõi nguy cơ dông, sét, mưa lớn tại khu vực mình quan tâm trước 1-2 giờ đồng hồ một cách chính xác. Các cảnh báo sớm giúp người dân và chủ phương tiện có thêm thời gian điều chỉnh hành trình, tìm nơi trú tránh hoặc tạm dừng hoạt động khi thời tiết nguy hiểm.
Phỏng vấn Ông LÊ NGỌC QUYỀN
Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ
“Hệ thống mang đến những cải tiến vượt trội, tiêu biểu là khả năng dự báo chi tiết đến từng tọa độ, cung cấp thông tin chuẩn xác, bản tin cảnh báo tự động về nguy cơ dông sét, mưa cấp độ nguy hiểm và khung thời gian cho từng điểm tham quan như động Thiên Cung, hang Đầu Gỗ, hòn Chó Đá.., cũng như dọc theo các tuyến luồng hàng hải và bến cảng”
Điểm đáng chú ý của hệ thống là khả năng ứng dụng AI để tự động phân tích lượng dữ liệu lớn trong thời gian thực, hỗ trợ đưa ra các bản tin cảnh báo dông sét sớm trong bối cảnh số lượng điểm quan trắc thực tế còn khiêm tốn.
Phỏng vấn ông LÊ NGỌC QUYỀN (nên tách như này cho đoạn 1 đỡ dài)
Phó Giám đốc Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ
“Về mặt kỹ thuật, hệ thống có khả năng đưa ra các bản tin cảnh báo dông sét liên tục với thời gian dự báo trước 10-30-60 và 90 phút. Khi phát hiện dấu hiệu thời tiết xấu, hệ thống sẽ tự động phân tích dữ liệu thời gian thực để khoanh vùng chính xác các khu vực chịu ảnh hưởng. Khoảng thời gian dự báo sớm trước khi sự kiện thời tiết diễn ra đủ để người dân, du khách, chủ phương tiện chủ động điều chỉnh hành trình, đưa tàu vào nơi trú ẩn an toàn hoặc tạm dừng các hoạt động ngoài trời.”
Phỏng vấn Ông ĐINH HỮU DƯƠNG
Trưởng phòng Dự báo thời tiết, Đài Khí tượng Thủy văn Bắc Bộ
“Thông qua việc liên tục đối chiếu giữa lượng mưa, dông sét thực tế và dữ liệu học máy, hệ thống AI sẽ ngày càng hoàn thiện để những bản tin sau ngày càng đáng tin cậy hơn. Đây chính là yếu tố mang tính đột phá, giúp xây dựng hệ thống cảnh báo chuyên biệt về dông, lốc trên Vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long và các khu vực xung quanh”
Từ những dữ liệu khí tượng liên tục được cập nhật, công nghệ đang giúp các cảnh báo thiên tai đến sớm hơn, cụ thể hơn và gần hơn với từng người dân. Việc ứng dụng AI trong cảnh báo dông, sét tại Quảng Ninh không chỉ nâng cao năng lực dự báo, mà còn mở ra khả năng hỗ trợ cảnh báo mưa lớn, lũ quét, ngập lụt và sạt lở. Khi thông tin được chuyển thành cảnh báo sớm và hành động kịp thời, khoa học công nghệ đang trở thành một trong những công cụ quan trọng giúp giảm thiểu rủi ro, bảo vệ tính mạng, tài sản và nâng cao năng lực chủ động ứng phó thiên tai.
Viết Dũng
