San gạt đất trái phép: Ký ức sạt lở 2022 chưa nguôi, hiểm họa tái hiện
Thứ Ba 14/04/2026 , 11:38 (GMT+7)
Nghĩa trang Hòa Sơn (TP Đà Nẵng) nơi từng hứng chịu thảm họa sạt lở nghiêm trọng năm 2022, đang tiếp tục bị đe dọa khi khu vực thượng nguồn xuất hiện hoạt động xẻ núi, lấp suối, san gạt quy mô lớn. Việc thi công diễn ra công khai, kéo dài nhiều ngày ngay trước mùa mưa bão, khiến người dân không khỏi lo ngại kịch bản đau lòng năm xưa có thể tái diễn.
Nghĩa trang Hòa Sơn – nơi từng hứng chịu thảm họa sạt lở kinh hoàng năm 2022 – nay lại tiếp tục bị đe dọa.
Ngay khu vực giáp ranh phía trên nghĩa trang, một ngọn đồi đang bị xẻ, san gạt, lấp dòng chảy tự nhiên, tạo mặt bằng quy mô lớn.
Điều đáng nói, hoạt động này diễn ra công khai, kéo dài nhiều ngày, ngay trước mùa mưa bão… khiến người dân không khỏi lo sợ bi kịch hàng nghìn ngôi mộ bị vùi lấp, cuốn trôi năm nào có thể lặp lại.
Pv dân 1
Từ cuối đường số 5, men theo con đường đất mới mở, dấu vết xe cơ giới còn in rõ. Đi vào núi khoảng 60 mét, một khu vực gần 1 hecta đã bị đào xới, san gạt.
Ghi nhận thực tế cho thấy, ngoài việc san gạt, tạo nhiều cấp mặt bằng, chủ đất còn xây dựng 4 bờ kè, mỗi bờ dài khoảng 30 – 40 mét.Trong đó, 2 bờ kè rọ đá cao khoảng 2 mét, rộng 1 mét; 2 bờ kè bê tông không cốt thép cao khoảng 1,5 mét, rộng khoảng 0,5 mét.
Đáng chú ý, quá trình thi công đã lấp ngang dòng suối, làm gián đoạn dòng chảy tự nhiên.
Sát chân đồi, một lượng lớn đá hộc được tận thu sử dụng trái phép, đá được xe cơ giới bắn xuống, chẻ nhỏ phục vụ xây kè tại chỗ.
Toàn bộ khu vực cho thấy sự can thiệp mạnh vào địa hình tự nhiên, làm biến dạng địa hình ban đầu.
Đối chiếu quy hoạch nghĩa trang TP Đà Nẵng đến năm 2030, tầm nhìn 2045, khu vực này là đồi núi tiếp giáp giữa giai đoạn 2 và giai đoạn 3 Nghĩa trang Hòa Sơn… nằm trong khoảng cách an toàn môi trường nghĩa trang.
Ngay dưới chân núi, một khu đất hơn 1.000 mét vuông cũng được san gạt, tạo mặt bằng và xây kè bao quanh.Bên trong chia thành nhiều ô theo bậc than, có đường bê tông dẫn vào, mỗi ô đều có bậc tam cấp.
Một khu khác khoảng 400 mét vuông cũng đang tiếp tục san gạt, xây bó nền hoàn thiện.
Các khu vực này có dấu hiệu mở rộng… liên kết giáp với khu phía trên.
Pv Dân 2
Tại hiện trường, người đàn ông tên Hoàng tự nhận là chủ khu đất cho biết việc san gạt nhằm cải tạo trồng cây… và “đã được cho phép từ trước”.
Người này cũng thừa nhận hai khu đất đã xây kè dưới chân núi là của mình, cho rằng một số ngôi mộ xuất hiện là do “người khác chôn trạm mộ thai nhi”. Trong quá trình làm việc, người này còn có những phát ngôn mang tính thách thức.
PV Hoàng
Theo tìm hiểu, khu đất đang bị san gạt nằm trong tổng diện tích 21,83ha được chuyển nhượng cho ông Hoàng từ năm 2017, vốn là đất trồng rừng do UBND huyện Hòa Vang (cũ) giao theo Quyết định 1024/QĐ-UB. Trong đó, 2,5ha đã được cho phép cải tạo vào năm 2020 để tận thu vật liệu san lấp, cách vị trí san gạt hiện nay gần 1km.
Đáng chú ý, trận mưa lịch sử tháng 10/2022 đã gây sạt lở nghiêm trọng tại Nghĩa trang Hòa Sơn, với một điểm sạt lở lớn nằm ngay dưới khu vực 2,5ha này. Hiện khu vực này đã xuất hiện các khu nghĩa trang gia đình.
Ông Trần Văn Nam – Trưởng ban Nghĩa trang TP Đà Nẵng – cho biết khu vực san gạt nằm ngoài ranh giới nghĩa trang, thuộc quản lý của UBND phường Hòa Khánh.
Theo ông Nam, số ngôi mộ tại khu đất dưới chân núi không phải “mộ thai nhi”… mà là mộ gió.
Theo biên bản ngày 21/3 do ông Nguyễn Văn Dũng và ông Phạm Hữu Mẫn – chuyên viên Trung tâm cung ứng dịch vụ sự nghiệp công phường Hòa Khánh lập, khu vực bị san gạt khoảng 3.000 mét vuông, tạo 3 cấp địa hình, xây dựng 2 bờ kè đá dài khoảng 50 mét.
Tổ công tác đã yêu cầu dừng toàn bộ hoạt động, giữ nguyên hiện trạng chờ xử lý.
Tuy nhiên… đến ngày 3/4, việc thi công kè bê tông vẫn tiếp diễn.
Trong khi đó, Hạt Kiểm lâm liên xã khu vực 11, Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng xác định:
Khu vực san gạt thuộc khoảnh 1, tiểu khu 41S, diện tích khoảng 0,92 hecta, nằm trong quy hoạch rừng phòng hộ. Việc san gạt, bạt taluy, thay đổi độ cao, độ dốc… nhằm sử dụng vào mục đích khác, không phải phát triển rừng.
Về phía UBND phường Hòa Khánh, chính quyền cho biết ông Hoàng đã cung cấp một số hồ sơ liên quan.
Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa đủ cơ sở để kết luận hoạt động san gạt này là đúng hay sai quy định.
Thời gian tới, phường sẽ kiểm tra, đo đạc, đối chiếu hồ sơ với thực tế. Nếu phát hiện vi phạm sẽ xử lý theo quy định.
Đáng chú ý, trong khi UBND phường chưa có kết luận thì lực lượng kiểm lâm lại xác định:
Hành vi san gạt đất rừng là trái phép, thuộc hành vi hủy hoại đất theo quy định pháp luật.
Cùng một hiện trạng, Kiểm lâm xác định diện tích khoảng 0,92 hecta.Trong khi phía phường ghi nhận khoảng 3.600 mét vuông.
Sự chênh lệch này cần được làm rõ.
Vấn đề đặt ra là cần khẩn trương vào cuộc, làm rõ toàn diện mức độ vi phạm. Trước hết, phải đo đạc chính xác khối lượng đất, đá đã đào đắp, vận chuyển để xác định có hay không dấu hiệu khai thác tài nguyên trái phép.
Đồng thời, cần rà soát toàn bộ khu vực đất rừng giáp nghĩa trang, làm rõ hiện trạng bị tác động, mục đích sử dụng sau san gạt. Đặc biệt, việc xuất hiện các bờ kè giật cấp cùng nhiều ngôi mộ cho thấy dấu hiệu phân lô, mua bán vị trí chôn cất trái phép nhằm trục lợi.
Nếu xác định hành vi hủy hoại đất rừng, khai thác tài nguyên trái phép hoặc lợi dụng để kinh doanh nghĩa trang trái phép với quy mô lớn, cơ quan chức năng cần xem xét xử lý trách nhiệm hình sự.
Nếu không được kiểm tra, xử lý dứt điểm, nguy cơ tái diễn sạt lở như năm 2022 là hoàn toàn có thể xảy ra, kéo theo những hệ lụy nghiêm trọng.