Mưa lớn làm gia tăng nguy cơ sạt lở tại Tây Nguyên, trong khi san gạt đất, thay đổi dòng chảy có thể khiến nền đất thêm mất ổn định.
Nỗi lo sạt lở đất mỗi khi mùa mưa đến
Mưa lớn làm gia tăng nguy cơ sạt lở tại Tây Nguyên, nhưng nhiều điểm sạt lở còn bắt nguồn từ những tác động của con người lên nền đất.
Mùa mưa, những triền đồi, mái taluy ở Tây Nguyên lại tiềm ẩn nguy cơ sạt lở. Mưa lớn kéo dài khiến đất đá mất liên kết, nhưng tại không ít nơi, nền đất vốn đã bị tác động trước đó lại càng dễ bị phá vỡ. Việc đào múc, san gạt, cải tạo đất nông nghiệp không đúng kỹ thuật, nhất là tại khu vực đồi dốc, đã làm thay đổi địa hình và khả năng thoát nước tự nhiên. Khi mưa lớn xuất hiện, nước nhanh chóng thấm sâu, tạo áp lực lên nền đất, kéo theo đất đá trượt xuống. Những vết nứt nhỏ vì thế có thể trở thành điểm khởi đầu cho những vụ sạt lở lớn.
PV: Ông PHẠM XUÂN KIÊN, Bí thư chi bộ thôn Phú Thịnh, xã Quảng Phú, tỉnh Lâm Đồng
Không chỉ tác động trực tiếp trên đất sản xuất, những thay đổi dòng chảy tại các sông, suối cũng đang khiến nhiều khu vực canh tác đối mặt với nguy cơ mất đất. Việc khai thác khoáng sản lòng sông, cùng với hoạt động điều tiết, xả nước của các công trình thủy điện có thể làm biến đổi dòng chảy, gia tăng xói lở tại những khu vực xung yếu. Tại thôn Quảng Hà, xã Nâm Nung, tỉnh Lâm Đồng, gia đình ông Lý Văn Chương từng có hơn 1 ha đất trồng cà phê. Từ năm 2010 đến nay, sạt lở liên tục khiến diện tích đất sản xuất chỉ còn hơn 1.500 m². Dù lo lắng nguy cơ tiếp tục mất đất, ông Chương vẫn cố bám trụ, chờ phương án bồi thường để có thêm nguồn vốn tìm nơi ở mới.
PV: Ông LÝ VĂN CHƯƠNG, Thôn Quảng Hà, xã Nâm Nung, tỉnh Lâm Đồng
Trước diễn biến sạt lở ngày càng phức tạp trong mùa mưa, chính quyền các địa phương đang tăng cường kiểm tra những khu vực có nguy cơ cao. Tại các tuyến đường, khu dân cư và khu vực sản xuất nằm dưới chân đồi dốc, mái taluy, lực lượng chức năng thường xuyên kiểm tra, phát hiện sớm những điểm có dấu hiệu bất thường để có phương án xử lý. Biển cảnh báo, biển tuyên truyền cũng được cắm tại những vị trí xung yếu, giúp người dân chủ động phòng tránh, hạn chế đi lại hoặc sản xuất khi thời tiết diễn biến nguy hiểm. Đây được xem là giải pháp trước mắt nhằm giảm thiểu thiệt hại, nhất là nguy cơ ảnh hưởng đến tính mạng người dân.
PV: Ông NGÂN THANH HẢI, Phó Chủ tịch UBND xã Quảng Phú, tỉnh Lâm Đồng
Mưa lớn là yếu tố tự nhiên khó kiểm soát, nhưng những tác động làm thay đổi địa hình, dòng chảy và kết cấu nền đất hoàn toàn có thể được hạn chế. Vì vậy, các ngành chức năng đang bám sát diễn biến thời tiết, thường xuyên theo dõi những khu vực có nguy cơ sạt lở để kịp thời gia cố, cảnh báo và di dời khi cần thiết. Song song đó là rà soát, xử lý những trường hợp san gạt, đào múc đất, khai thác khoáng sản không đúng quy định, làm gia tăng nguy cơ sạt lở. Khi thiên tai ngày càng khó lường, giữ cho đất không bị tác động tùy tiện cũng chính là một cách giảm thiểu rủi ro, bảo vệ đất sản xuất và an toàn cho người dân.
