Kiểm soát phát thải, thúc đẩy chuyển đổi xanh

Kiểm soát phát thải đang được xem là một trong những trọng tâm của công tác quản lý môi trường hiện nay. Đây cũng là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm tại Phiên tọa đàm “Hành động chống ô nhiễm không khí và giảm phát thải khí nhà kính” nằm trong khuôn khổ Diễn đàn Quốc gia về Môi trường và Khí hậu năm 2026.

Theo các chuyên gia, thách thức môi trường hiện nay không chỉ nằm ở các điểm nóng ô nhiễm, mà nằm ở việc kiểm soát các nguồn phát thải ngay từ đầu vào của quá trình phát triển. Đối với môi trường không khí, các nguồn phát thải từ giao thông, công nghiệp, xây dựng hay hoạt động nông nghiệp đang tạo ra những tác động ngày càng rõ nét và có tính liên vùng.

Ông LÊ HOÀI NAM

Phó Cục trưởng Cục Môi trường, Bộ NN-MT

Để kiểm soát và giảm thiểu được ô nhiễm không khí thì chúng ta phải xác định được các nguyên nhân, các ngành, lĩnh vực mà có đóng góp chính trong xả thải cũng như gây ô nhiễm môi trường không khí…. trên cơ sở đó thì có những biện pháp, những nhiệm vụ cụ thể để kiểm soát và giảm thiểu các nguồn gây ô nhiễm… Một trong những cái kết quả quan trọng mà chúng ta đã đạt được trong thời gian vừa qua là cái tăng cường sự phối hợp liên vùng và giữa các cấp Trung ương và địa phương trong quản lý chất lượng không khí.

Theo đại diện Cục Biển đổi khí hậu, Bộ NN-MT, phần lớn nguồn gây ô nhiễm môi trường hiện nay cũng là nguồn phát thải khí nhà kính. Vì vậy, quản lý phát thải không chỉ nhằm cải thiện chất lượng môi trường sống mà còn góp phần thực hiện các cam kết khí hậu và mục tiêu phát thải ròng bằng "0".

Ông NGUYỄN QUANG TUẤN     

Phó Cục trưởng Phụ trách Cục Biển đổi khí hậu, Bộ NN-MT

Hiện nay có 2.166 cơ sở bắt buộc phải thực hiện kiểm kê khí nhà kính và báo cáo lên các bộ, ngành, lĩnh vực. Các cơ sở này chiếm khoảng 70% tổng lượng phát thải khí nhà kính. Tiếp theo, chúng tôi cũng đã tham mưu cho Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định phân bổ tổng hạn ngạch cho 110 cơ sở thuộc danh mục phải kiểm kê khí nhà kính và 110 cơ sở lớn này chiếm khoảng 40%. Nếu chúng ta kiểm soát tốt các hoạt động phát thải khí nhà kính của các doanh nghiệp này thì chúng ta cũng đóng góp vào công tác bảo vệ môi trường

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhiều công cụ chính sách đang được triển khai như kiểm kê khí nhà kính, thị trường carbon hay các tiêu chuẩn phát triển xanh đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, từ chính sách đến thực tiễn vẫn còn khoảng cách cần được thu hẹp.

PGS.TS NGUYỄN ĐÌNH THỌ

Phó Viện trưởng Viện trưởng Viện Chính sách và Chiến lược Nông nghiệp và Môi trường, Bộ NN-MT

Lợi ích của tài chính carbon không chỉ nằm ở nguồn thu từ carbon mà quan trọng hơn là thúc đẩy quá trình chuyển đổi năng lượng, chuyển đổi công nghệ và thực hiện các cam kết giảm phát thải. Một mặt giúp quốc gia thực hiện các cam kết khí hậu, mặt khác giúp doanh nghiệp chuyển sang mô hình sản xuất sạch hơn

Các ý kiến tại tọa đàm đều cho rằng, kiểm soát phát thải không chỉ là yêu cầu về môi trường mà đang trở thành điều kiện để nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững. Kiểm soát phát thải từ nguồn, thúc đẩy chuyển đổi xanh và hoàn thiện các công cụ chính sách được xem là những giải pháp quan trọng để đưa các cam kết môi trường và khí hậu đi vào thực tiễn.