Khép kín kỹ thuật sản xuất lúa giảm phát thải, hướng đến bán tín chỉ carbon

Cánh đồng lúa 30 ha tại xã Toàn Lưu, tỉnh Hà Tĩnh từng sản xuất manh mún, mỗi thửa một giống, thửa gieo trước, thửa cấy sau khiến công tác chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh, thu hoạch gặp nhiều khó khăn, chưa kể năng suất, chất lượng lúa hạn chế. Cuối năm 2025, theo khuyến khích của địa phương, HTX Nông nghiệp Phú Hà tích tụ toàn bộ diện tích trên của bà con nông dân liên kết với Công ty Cổ phần Tập đoàn Quế Lâm sản xuất lúa theo chuỗi giá trị. Mô hình áp dụng quy trình sản xuất hữu cơ kết hợp hệ thống canh tác lúa cải tiến SRI, sử dụng mạ khay, máy cấy và các loại phân bón hữu cơ vi sinh, hữu cơ khoáng. Nhờ áp dụng đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, mô hình không chỉ giảm lượng giống, tiết kiệm nước tưới mà còn cải thiện độ phì đất, tăng hệ vi sinh vật có lợi trên đồng ruộng.

PV: Ông Hà Đăng Dũng, Phó Giám đốc HTX Nông nghiệp Phú Hà, xã Toàn Lưu, tỉnh Hà Tĩnh: Làm lúa hữu cơ, năng suất chúng tôi đánh giá mùa đầu chưa vượt trội nhưng tương lai mùa sau sẽ vượt trội. Bình quân sẽ đạt khoảng 2,8 - 3 tạ lúa tươi. Quan trọng, môi trường chúng tôi không phun thuốc sâu, thuốc cỏ nên sạch sẽ, không ô nhiễm. Thứ hai sinh vật có lợi trong đồng ruộng sinh sôi, nảy nở nhiều.

Qua theo dõi thực tế, lúa sinh trưởng phát triển tốt, số bông đạt khoảng 300 – 320 bông/m2, số hạt chắc trên bông đạt từ 180 – 220 hạt, năng suất dự kiến khoảng 60 tạ/ha. Từ hiệu quả bước đầu của mô hình, nhiều hộ dân đã thay đổi nhận thức trong sản xuất, chú trọng hơn đến việc giảm chi phí đầu vào, nâng cao chất lượng nông sản và bảo vệ môi trường đồng ruộng.

PV: Ông Nguyễn Thanh Hải, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Tĩnh: Qua vùng sản xuất 4.300 ha lúa giảm phát thải và 50 ha áp dụng mạ khay máy cấy, SRI đem lại hiệu quả tăng năng suất, giải giá thành, nâng chất lượng và thích ứng biến đổi khí hậu. Đặc biệt qua đợt dông lốc vừa qua các vùng này cơ bản chống chịu được. Từ thành quả này thời gian tới Hà Tĩnh tiếp tục đẩy mạnh sản xuất lúa giảm phát thải, trước mắt đối với vùng đã tích tụ ruộng đất và nằm trong quy hoạch vùng lúa chất lượng cao sẽ tập trung đẩy mạnh áp dụng thâm canh mạ khay máy cấy, quy trình SRI cùng với chính sách hỗ trợ của tỉnh nhằm hướng đến cấp mã số vùng trồng, xây dựng thương hiệu lúa gạo Hà Tĩnh và kết nối với thị trường quốc tế, nâng cao thu nhập cho người dân.   

Được biết, vụ xuân năm 2026 toàn tỉnh Hà Tĩnh triển khai mô hình canh tác lúa giảm phát thải trên diện tích 150 ha, áp dụng đồng bộ các tiến bộ kỹ thuật như mạ khay - máy cấy, tưới ngập - khô xen kẽ và quy trình canh tác SRI theo hướng sinh thái, hiệu quả. Từ nay đến năm 2030, địa phương này tiếp tục nhân rộng mô hình, làm tiền đề hướng tới đo đếm, bán tín chỉ carbon nhằm tăng thu nhập cho người trồng lúa.