Bộ Nông nghiệp và Môi trường chọn sầu riêng làm mặt hàng thí điểm truy xuất nguồn gốc trong 6 tháng, trước khi mở rộng sang các nông sản thiết yếu khác.
Những năm gần đây, sầu riêng khẳng định vị thế là mặt hàng nông sản xuất khẩu chủ lực của Việt Nam. Cùng với tốc độ tăng trưởng nhanh, yêu cầu về minh bạch nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và an toàn thực phẩm ngày càng cao.
Trước thực tế đó, tại Đồng Tháp, Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa tổ chức hội thảo tập huấn hướng dẫn sử dụng hệ thống truy xuất nguồn gốc quả sầu riêng, nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và địa phương triển khai đồng bộ. Hội thảo nằm trong khuôn khổ kế hoạch thí điểm truy xuất nguồn gốc, với thời gian thực hiện 6 tháng, trước khi mở rộng sang các nông sản chủ lực khác.
Tại hội thảo, Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp, ông Võ Tấn Lợi cho biết, quá trình triển khai truy xuất nguồn gốc tại địa phương vẫn còn nhiều khó khăn, đặc biệt là việc cấp mã vùng trồng chưa theo kịp tốc độ mở rộng diện tích và nhu cầu xuất khẩu. Hiện mới khoảng 20% diện tích được cấp mã, khiến nguồn nguyên liệu đạt chuẩn chưa đáp ứng yêu cầu xuất khẩu.
Ông Võ Tấn Lợi – Chủ tịch Hiệp hội Sầu riêng Đồng Tháp: Trong quá trình thực hiện, tỉnh Đồng Tháp gặp nhiều khó khăn, nhất là việc cấp mã vùng trồng chưa đầy đủ. Hiện nay mới chỉ khoảng 20% diện tích sầu riêng được cấp mã, tương đương hơn 3.000 – 4.000 ha. Do đó, khi xuất khẩu một container sầu riêng, doanh nghiệp cần đủ mã vùng trồng đạt chuẩn, nhưng với tỷ lệ này thì không thể đáp ứng. Điều này buộc doanh nghiệp phải thu mua thêm từ những vùng chưa có mã, khiến việc tuân thủ đúng quy định gặp rất nhiều khó khăn.
Trước những thách thức trên, Bộ Nông nghiệp và Môi trường xác định việc hoàn thiện hành lang pháp lý, đẩy mạnh truyền thông, hướng dẫn kỹ thuật và xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ là những giải pháp then chốt, nhằm biến truy xuất nguồn gốc trở thành công cụ quản lý hiệu quả và thiết thực.
Ông Nguyễn Văn Long - Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ ( Bộ Nông nghiệp và Môi trường): Để triển khai hiệu quả truy xuất nguồn gốc nông sản, trước hết cần hoàn thiện cơ sở pháp lý. Thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã có nhiều chỉ đạo, quy định, luật liên quan. Thời gian tới, cần tiếp tục cụ thể hóa bằng các thông tư, tiêu chuẩn, quy chuẩn về truy xuất nguồn gốc, trong đó sầu riêng là một trong những ngành hàng trọng điểm. Bên cạnh đó, cần có lộ trình đẩy mạnh tuyên truyền, nâng cao nhận thức cho người sản xuất, doanh nghiệp và người tiêu dùng, để cùng thống nhất hành động trong toàn chuỗi cung ứng. Đồng thời, xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu đồng bộ, có sự tham gia, phối hợp chặt chẽ của người dân, doanh nghiệp và địa phương. Hội thảo tập huấn lần này nhằm hướng dẫn các bên sử dụng hiệu quả hệ thống truy xuất nguồn gốc, với mục tiêu trong 6 tháng đầu năm 2026 hoàn thành việc triển khai truy xuất nguồn gốc đối với ngành hàng sầu riêng.
Việc triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc không chỉ góp phần chuẩn hóa quy trình sản xuất, thu hoạch, đóng gói và xuất khẩu, mà còn tạo nền tảng cho ngành hàng sầu riêng phát triển bền vững, minh bạch và có trách nhiệm, qua đó nâng cao uy tín và vị thế nông sản Việt Nam trên thị trường trong nước và quốc tế.
