Điều tiết bằng dữ liệu giúp nâng cao hiệu quả nguồn nước kênh Đông Củ Chi
Thứ Bảy 01/08/2026 , 19:18 (GMT+7)
Nhờ ứng dụng công nghệ, hệ thống kênh Đông Củ Chi được vận hành hiệu quả, bảo đảm nguồn nước ổn định, phục vụ sản xuất nông nghiệp và thích ứng biến đổi khí hậu.
Công nghệ giúp nâng cao hiệu quả nguồn nước kênh Đông Củ Chi
Nhờ ứng dụng công nghệ, hệ thống kênh Đông Củ Chi được vận hành hiệu quả, bảo đảm nguồn nước ổn định, phục vụ sản xuất nông nghiệp và thích ứng biến đổi khí hậu.
Nhờ nguồn nước từ kênh Đông Củ Chi luôn dồi dào, được điều tiết chủ động, các vùng sản xuất nông nghiệp dọc tuyến kênh tại các xã xã An Nhơn Tây, Thái Mỹ, Nhuận Đức, Tân An Hội và Củ Chi (thuộc huyện Củ Chi trước đây) luôn được đảm bảo nước tưới, ngay cả trong những tháng cao điểm mùa khô. Điều này giúp người dân yên tâm duy trì sản xuất, giảm nỗi lo thiếu nước, đặc biệt đối với những diện tích ở vùng cao hay xa nguồn cấp.
Anh Bùi Văn Lộc, Nông dân tại xã Thới Mỹ, TP Hồ Chí Minh:Nói về nguồn nước thì rất thông thoáng. Bà con ai cũng lấy được. Từ ruộng sâu tới ruộng gò, chỗ nào cũng đầy đủ, không có thiếu. Cho nên bà con làm rất thuận lợi. Nói chung, bà con ở đây đều lấy nước đầy đủ, không thiếu. Còn vào mùa hè thu thì không cần lượng nước nhiều. Nhưng so với nhu cầu thì lượng nước như vậy là quá đủ rồi.
Không chỉ bảo đảm nước tưới cho sản xuất nông nghiệp, nguồn nước sạch, ổn định và được điều tiết quanh năm từ kênh Đông còn tạo điều kiện thuận lợi để phát triển nghề nuôi cá cảnh. Chính chất lượng nước vượt trội đã giúp dọc tuyến kênh Đông Củ Chi trở thành vùng sản xuất cá cảnh lớn nhất TP.HCM, nơi tập trung nhiều trang trại quy mô lớn và cung cấp sản phẩm cho thị trường trong nước cũng như xuất khẩu.
Anh Nguyễn Ngọc Hải, Chủ trang trại cá Bình Minh Koi Fram, TP.HCM:Trước khi làm cá, mình cũng đi khảo sát nhiều con kênh, như sông Sài Gòn, sông Đồng Nai và sông Vàm Cỏ. Nhưng mình thấy kênh Đông có nguồn nước tốt nhất nên chọn đầu tư và phát triển dọc tuyến kênh này. Cá bột rất khó tính, nếu ở những nguồn nước khác mà xử lý không tốt thì cá sẽ chết ngay. Riêng với nước kênh Đông, cá vẫn sống được và phát triển khỏe mạnh.
Để nguồn nước kênh Đông luôn được duy trì ổn định cả về số lượng lẫn chất lượng, những năm gần đây, công tác quản lý, vận hành hệ thống thủy lợi đã được đẩy mạnh theo hướng hiện đại. Nhiều giải pháp ứng dụng khoa học, công nghệ được đưa vào khai thác, vừa nâng cao hiệu quả quản lý, bảo vệ nguồn nước, vừa tiết kiệm chi phí và nhân lực trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng diễn biến phức tạp.
Một trong những giải pháp nổi bật là hệ thống máy vớt rác tự động hoạt động thường xuyên trên tuyến kênh Đông, góp phần làm sạch dòng chảy, bảo đảm chất lượng nguồn nước phục vụ sản xuất và sinh hoạt.
Ông Nguyễn Thái Thuận Hưng, Phó Giám đốc Xí nghiệp Quản lý khai thác thủy lợi Củ Chi:Công ty cũng đã đầu tư hệ thống máy vớt rác trên kênh Đông, gồm hai máy hoạt động dọc tuyến kênh để thu gom rác do người dân xả và các loại rác trôi nổi. Việc này nhằm bảo đảm chất lượng nguồn nước phục vụ cấp nước sinh hoạt. Thông qua hệ thống vớt rác, hiệu quả được phát huy rõ rệt, giúp nguồn nước luôn đạt chất lượng, sạch và trong.
Bên cạnh cơ giới hóa, chuyển đổi số cũng đang tạo bước chuyển mạnh trong quản lý thủy lợi tại kênh Đông. Hệ thống quan trắc, giám sát và điều hành từ xa SCADA cho phép mọi thông số vận hành được theo dõi và cập nhật theo thời gian thực.
Nhờ đó, việc điều tiết nguồn nước không còn dựa trên kinh nghiệm mà được thực hiện trên cơ sở dữ liệu, bảo đảm cấp nước đúng nhu cầu, đúng thời điểm và tiết kiệm tối đa nguồn tài nguyên nước.
Ông Nguyễn Văn Đam, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty TNHH MTV Quản lý khai thác dịch vụ thủy lợi TP.HCM:Hệ thống SCADA là một trong những giải pháp ứng dụng công nghệ phát huy hiệu quả rất tích cực trong quản lý nguồn nước. Hệ thống giúp chuyển từ phương thức điều tiết, vận hành theo định tính sang định lượng một cách rõ ràng. Cụ thể, SCADA quan trắc và đo được khối lượng nước qua từng cống, từ đó bảo đảm cấp nước cho sản xuất nông nghiệp và từng địa bàn, từng khu vực theo đúng khối lượng, thay vì dựa trên cảm tính. Nhờ vậy, việc tưới được thực hiện đúng, đủ, tiết kiệm và tối ưu hóa công tác quản lý nguồn nước.
Việc ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý, vận hành hệ thống kênh Đông Củ Chi đang góp phần nâng cao hiệu quả khai thác công trình thủy lợi, bảo đảm nguồn nước ổn định phục vụ sản xuất, sinh hoạt. Đây cũng là giải pháp quan trọng giúp sử dụng tiết kiệm tài nguyên nước, nâng cao năng lực thích ứng với biến đổi khí hậu và đáp ứng yêu cầu phát triển nền nông nghiệp hiện đại, bền vững của TP.HCM trong giai đoạn mới.