Vì sao xưởng đóng tàu trái phép trên sông Hoàng Long vẫn tồn tại?

Quy mô được mở rộng sau mỗi lần kiểm tra

Các hoạt động tập kết, sửa chữa, đóng mới tàu thuyền trên hành lang thoát lũ, hành lang bảo vệ đê Trường Yên thuộc địa bàn phường Tây Hoa Lư (tỉnh Ninh Bình) không phải đến nay các cơ quan chức năng mới phát hiện.

Theo tài liệu phóng viên có được, từ cuối năm 2025 đến giữa năm 2026, Chi cục Thủy lợi và Sở Nông nghiệp và Môi trường (NN&MT) tỉnh Ninh Bình liên tục có văn bản yêu cầu kiểm tra, ngăn chặn, xử lý. Tuy nhiên, qua mỗi lần đôn đốc, các vi phạm này vẫn tồn tại, thậm chí quy mô còn mở rộng hơn trước.

Ngày 7/11/2025, Chi cục Thủy lợi (thuộc Sở NN&MT tỉnh Ninh Bình) có Văn bản số 482/CCTL-QLĐĐ về việc xử lý, giải tỏa các hạng mục trên bãi sông phía ngoài đê Trường Yên của Công ty Cổ phần Gạch ngói Sông Chanh, thuộc phường Tây Hoa Lư.

Qua kiểm tra, Chi cục Thủy lợi ghi nhận doanh nghiệp tập kết nhiều tàu thuyền trên bãi sông. Đáng chú ý, thời điểm kiểm tra, Công ty Cổ phần Gạch ngói Sông Chanh chưa được Bộ NN&MT chấp thuận và UBND tỉnh cấp phép các hoạt động liên quan đến đê điều.

Chi cục Thủy lợi, Hạt Quản lý đê Hoàng Long - Hoa Lư đã đề nghị doanh nghiệp dừng ngay hoạt động tập kết, sửa chữa tàu thuyền. Nhưng, doanh nghiệp không thực hiện mà còn tiếp tục mở rộng bến bãi, tập kết thêm tàu để sửa chữa.

Văn bản số 482 được Chi cục Thủy lợi gửi trực tiếp đến UBND phường Tây Hoa Lư. Đồng thời đề nghị phường Tây Hoa Lư kiểm tra, yêu cầu doanh nghiệp giải tỏa, xử lý vi phạm theo quy định; rà soát vi phạm trên địa bàn, không để phát sinh trường hợp mới.

Tuy nhiên, chưa đầy một tháng sau, thì tại khu vực này lại xuất hiện một trường hợp vi phạm mới. Hàng nghìn mét vuông đất bãi sông nằm trong hành lang thoát lũ, hành lang bảo vệ đê điều đã bị một doanh nghiệp khác chiếm dụng làm xưởng đóng tàu trái phép.

Ngày 5/12/2025, Chi cục Thủy lợi tiếp tục ban hành Văn bản số 639/CCTL-QLĐĐ gửi UBND phường Tây Hoa Lư về việc ngăn chặn, xử lý vi phạm pháp luật về đê điều của Công ty Cổ phần Thương mại sản xuất Đức Phát HN thuộc tuyến đê Trường Yên.

“Qua kiểm tra, tại vị trí Km6+500 – Km6+150 tuyến đê Trường Yên, Công ty CP Thương mại sản xuất Đức Phát HN đã lắp đặt 1 trạm cân, 3 container, tập kết tấm sắt, máy móc, thiết bị phục vụ sửa chữa, đóng mới tàu thuyền trong hành lang bảo vệ đê điều và hành lang thoát lũ”, Văn bản số 639 nêu rõ.

Hạt Quản lý đê Hoàng Long - Hoa Lư đã lập biên bản, đề nghị doanh nghiệp dừng thực hiện, giải tỏa và hoàn trả hiện trạng. Tuy nhiên, đến thời điểm Chi cục Thủy lợi ban hành Văn bản 639, vi phạm vẫn chưa được giải tỏa.

Như vậy, chỉ trong vòng 1 tháng, UBND phường Tây Hoa Lư đã liên tiếp nhận được 2 văn bản đề nghị tổ chức kiểm tra, xử lý, giải toả các vi phạm lấn chiếm hành lang bảo vệ đê Trường Yên, hành lang thoát lũ. Đáng nói, sau các văn bản cuối năm 2025, việc xử lý vi phạm vẫn được Sở NN&MT tỉnh Ninh Bình tiếp tục đôn đốc. Nhưng, hiện trạng vi phạm vẫn không được giải toả, các xưởng đóng tàu trái phép vẫn ngang nhiên hoạt động.

Ngày 20/3/2026, Chi cục Thủy lợi tiếp tục ban hành Văn bản số 311/CCTL-QLĐĐ về việc xử lý vi phạm pháp luật về đê điều trên tuyến đê Trường Yên. Văn bản nêu rõ: “Hạt Quản lý đê Hoàng Long – Hoa Lư đã đôn đốc, nhắc nhở, lập báo cáo vi phạm, nhưng các vi phạm của Công ty Cổ phần Gạch ngói Sông Chanh và Công ty Cổ phần Thương mại sản xuất Đức Phát HN vẫn tồn tại, chưa được giải tỏa”.

Chi cục một lần nữa yêu cầu 02 doanh nghiệp dừng ngay hoạt động, giải tỏa vi phạm, hoàn trả hiện trạng ban đầu; đồng thời đề nghị UBND phường Tây Hoa Lư quản lý, sử dụng bãi sông, lòng sông đúng quy định và tập trung xử lý các trường hợp tồn đọng.

Tiếp đó, ngày 12/6/2026, Sở NN&MT tỉnh Ninh Bình ban hành Văn bản số 7119/SNNMT-CCTL gửi UBND phường Tây Hoa Lư. Sở tiếp tục xác định, qua kiểm tra tại khu vực của Công ty Cổ phần Gạch ngói Sông Chanh và Công ty Cổ phần Thương mại sản xuất Đức Phát HN có vi phạm pháp luật về đê điều. Quan trọng hơn, văn bản cấp Sở ghi nhận: đến thời điểm đó vi phạm vẫn còn tồn tại.

Như vậy, chỉ trong vòng hơn 7 tháng, đã có 4 văn bản gửi UBND phường Tây Hoa Lư về việc xử lý vi phạm pháp luật về đê điều tại tuyến đê Trường Yên. Trong khoảng thời gian này, việc kiểm tra, lập biên bản, đôn đốc được thực hiện nhiều lần. Nhưng kết quả là doanh nghiệp vẫn ngang nhiên vi phạm.

Trách nhiệm của UBND phường Tây Hoa Lư đến đâu?

Có thể thấy, đối với các vi phạm tại tuyến đê Trường Yên vai trò của UBND phường Tây Hoa Lư trong khâu xử lý trực tiếp thì lại rất mờ nhạt, nói cách khác là thiếu quyết liệt.

Ngày 15/1/2026, UBND tỉnh Ninh Bình ban hành Quyết định số 07/2026/QĐ-UBND về Quy chế phối hợp trong phòng ngừa và xử lý vi phạm pháp luật về đê điều. Quyết định có hiệu lực từ ngày 26/1/2026. Theo quy chế, UBND cấp xã, phường không chỉ có trách nhiệm phối hợp, mà được giao nhiệm vụ cụ thể ở các khâu phát hiện, xử lý và tổ chức cưỡng chế. 

Cụ thể, khi nhận hồ sơ vi phạm do Hạt Quản lý đê chuyển đến, trong thời hạn quy định, UBND cấp xã, phường phải tiến hành xử lý, ngăn vi phạm tiếp diễn, thực hiện trình tự xử phạt hành chính. Với vụ việc phức tạp, Chủ tịch UBND cấp xã, phường phải chủ trì làm việc với Công an, Hạt Quản lý đê và các đơn vị liên quan. Nếu vụ việc vượt thẩm quyền, địa phương phải kịp thời báo cáo UBND tỉnh qua Sở NN&MT và đề xuất biện pháp xử lý. 

Quy định về cưỡng chế còn cụ thể hơn. Nếu tổ chức, cá nhân vi phạm không tự nguyện chấp hành, Chủ tịch UBND cấp xã, phường thực hiện thủ tục ra quyết định cưỡng chế theo quy định; UBND cấp xã, phường chủ trì phối hợp với Hạt Quản lý đê xây dựng kế hoạch, tổ chức lực lượng giải tỏa. Trường hợp cần hỗ trợ, địa phương có thể báo cáo UBND tỉnh. 

Như vậy, từ khi Quyết định 07 có hiệu lực, câu chuyện tại tuyến đê Trường Yên không thể chỉ dừng ở việc Hạt Quản lý đê đã lập biên bản bao nhiêu lần hay Chi cục Thủy lợi đã gửi bao nhiêu văn bản. Khâu tổ chức xử lý tại địa bàn mới là vấn đề cần được trả lời cụ thể.

Đặc biệt, Văn bản 311 ngày 20/3/2026 được ban hành sau khi Quyết định 07 đã có hiệu lực gần 2 tháng. Đến ngày 12/6/2026 (tức gần 3 tháng sau nữa) Sở NN&MT vẫn phải yêu cầu địa phương lập hồ sơ, xây dựng kế hoạch xử lý, giải tỏa, trong khi vi phạm được xác định còn tồn tại.

Không chỉ vậy, Văn bản số 883/UBND-VP3 ngày 10/2/2026 của UBND tỉnh còn đặt trách nhiệm rõ hơn đối với người đứng đầu chính quyền cơ sở. Chỉ đạo này yêu cầu xử lý dứt điểm các vi phạm, không để phát sinh mới; Chủ tịch UBND cấp xã, phường phải chịu trách nhiệm nếu để vi phạm đê điều kéo dài hoặc chậm trễ, thiếu quyết liệt trong tổ chức xử lý theo thẩm quyền. Nội dung này tiếp tục được các văn bản quản lý đê điều của tỉnh nhắc lại trong năm 2026. 

Từ đây, một loạt câu hỏi cần UBND phường Tây Hoa Lư trả lời. Vì sao không tổ chức xử lý, cưỡng chế vi phạm? Phải chăng, UBND phường Tây Hoa Lư đang có dấu hiệu “làm ngơ” cho vi phạm của Công ty Cổ phần Gạch ngói Sông Chanh và Công ty Cổ phần Thương mại sản xuất Đức Phát HN.

Tuy nhiên, khi cơ quan chuyên môn đã nhiều lần kiểm tra, văn bản đã liên tục được gửi trực tiếp đến chính quyền địa bàn, còn quy chế của tỉnh quy định khá rõ trách nhiệm xử lý của UBND cấp xã, phường. Việc các vi phạm vẫn tồn tại trong nhiều tháng đặt ra yêu cầu phải làm rõ trách nhiệm của Chủ tịch UBND phường Tây Hoa Lư.