Lễ hội tôn vinh công lao các vị vua triều Lý
Ngày 1/5 (Rằm tháng 3 âm lịch), tại Khu di tích Quốc gia đặc biệt Đền Đô (phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh) đã diễn ra Lễ hội Đền Đô. Sự kiện nhằm kỷ niệm 1.016 năm ngày Đức vua Lý Thái Tổ (Lý Công Uẩn) đăng quang Hoàng đế (15/3 năm Canh Tuất 1.010 - 15/3 năm Bính Ngọ 2026).
Lễ hội Đền Đô được tổ chức quy mô cấp tỉnh. Đây là lễ hội truyền thống lớn, tôn vinh công lao các vị vua triều Lý, đặc biệt là Lý Thái Tổ, diễn ra từ ngày 14-16/3 Âm lịch hàng năm. Lễ hội năm 2026 vào đúng dịp nghỉ lễ 30/4, 1/5, người lao động được nghỉ dài ngày, đông đảo nhân dân, du khách thập phương náo nức về trảy hội.
Lễ hội Đền Đô năm 2026 diễn ra trùng kỳ nghỉ lễ nên thu hút đông đảo du khách và nhân dân tham dự. Ảnh: An Trần.
Phần lễ có các hoạt động: Lễ Khai mạc diễn ra vào lúc 20h00 ngày 30/4/2026 tại cửa Ngũ Long Môn, Đền Đô; Lễ rước truyền thống (chiều 30/4 - 14/3 Âm lịch): Rước từ Đền Đô - Đền Rồng về chùa Ứng Tâm (Chùa Dận); sáng 1/5 -15/3 Âm lịch): Lễ rước Mẫu từ chùa Ứng Tâm về Đền Đô. Đây là đoàn rước quy mô lớn với sự tham gia của hàng nghìn người, kéo dài hàng km); Lễ Tuyên Chiếu dời đô diễn ra lúc 10h30 ngày 1/5/2026 - một vị bô lão đức độ trong làng sẽ đại diện đọc lại bản "Chiếu dời đô" của vua Lý Thái Tổ trong không khí hào hùng; Lễ dâng hương và tế lễ: các đoàn đại biểu và nhân dân dâng hương tưởng niệm 8 vị vua triều Lý (Lý Bát Đế) tại hậu cung và các tòa thờ tự.
Mùa hội năm nay trở thành không gian để các thế hệ tuổi trẻ góp sức tiếp nối mạch nguồn di sản. Phần hội có các hoạt động hấp dẫn như: Múa rối nước, hát quan họ thuyền, đấu vật, cờ tướng, thổi cơm thi. Quy mô lễ hội mở rộng với hội chợ, phố đi bộ bên ngoài di tích Đền Đô, thuộc khu vực trung tâm phường; Triển lãm trưng bày cổ vật tại Bảo tàng Hoàng gia Nam Hồng và khai mạc triển lãm Sinh vật cảnh; khai mạc tuyến phố đi bộ với các hoạt động giới thiệu không gian văn hóa Quan họ Bắc Ninh, văn hóa đường phố, các trò chơi dân gian, trưng bày giới thiệu sách, không gian ẩm thực 3 miền…
Lễ tuyên Chiếu dời đô của đức vua Lý Thái Tổ là điểm nhấn quan trọng tại Lễ hội. Ảnh: An Trần.
Thông qua các hoạt động của lễ hội, tiếp nối, lan tỏa giá trị văn hóa Kinh Bắc, góp phần bồi đắp bản sắc văn hóa dân tộc bằng tinh thần đóng góp trong thời kỳ mới.
Bà Cao Thị Hồng Liên, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội phường Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, cho biết: Khu di tích quốc gia đặc biệt Đền Đô được xây dựng lại năm 1989. Sau gần 40 năm, Nhà nước quan tâm, đầu tư trùng tu tôn tạo lại với 16 hạng mục công trình, phụ trợ. Hạng mục chính như nhà Phương Đình, nhà Tiền Tế, nhà Chuyển Bồng, Hậu cung, nhà Mã, nhà Kiệu, nhà Bia, nhà Mẫu… cơ bản hoàn thành, phục vụ đón tiếp du khách trong dịp này. Việc tư bổ tôn tạo đáp ứng được yêu cầu giữ nguyên bản, đáp ứng quy định vì đây là công trình văn hóa đặc biệt.
Giáo dục truyền thống 'Uống nước nhớ nguồn'
Năm nay, Lễ hội Đền Đô trùng đúng dịp kỷ niệm Ngày Giải phóng miền Nam 30/4, thống nhất đất nước và Ngày Quốc tế Lao động 1/5. Vào đúng dịp nghỉ lễ dài ngày, lễ hội thu hút hàng vạn người trẩy hội về di tích quốc gia đặc biệt. Giữa không khí ngày hội non sông, những bước chân người dân khắp miền Tổ quốc hòa trong dòng người về hội khiến bức tranh lễ hội không chỉ đậm màu truyền thống, mà còn ánh lên sức sống của thời đại.
Anh Hoàng Long, 22 tuổi, sinh viên Trường Đại học TN&MT Hà Nội cho biết: "Lễ hội năm nay diễn ra đúng dịp nghỉ lễ trọng đại của đất nước 30/4, 1/5, được nghỉ dài ngày nên em có điều kiện tham quan Lễ hội Đền Đô. Đây là một hoạt động ý nghĩa, giúp em hiểu hơn về truyền thống cha ông về quá trình dựng nước và giữ nước".
Đoàn rước lễ hội Đền Đô thu hút đông đảo sự quan tâm của nhân dân và du khách. Ảnh: Nam Phạm.
Ông Nguyễn Cảnh Long, Ủy viên Ban chấp hành di tích Đền Đô cho biết: Lễ hội có sự tham gia sôi nổi của lực lượng thanh niên, qua đó, tuổi trẻ sẽ có điều kiện hiểu biết, trân trọng, giữ gìn và phát huy truyền thống tốt đẹp trong tương lai. Trong sắc phục truyền thống, nhiều bạn trẻ hòa vào đoàn rước, góp phần tạo nên không khí trang nghiêm, tươi mới cho lễ hội. Những bước rước đều nhịp, những nghi thức được thực hiện chỉn chu không chỉ thể hiện sự tiếp nối, mà còn cho thấy tinh thần trân trọng di sản từ chính thế hệ trẻ.
Điểm mới năm 2026 là lễ hội có màn bắn pháo hoa khai hội, tăng phần hấp dẫn cho sự kiện. Đồng thời, ban tổ chức bố trí tàu "5 cửa ô" chở khách từ Hà Nội về dự hội, tạo điểm nhấn du lịch văn hóa tâm linh. Du khách có thể tham quan Đền Đô, thưởng thức dân ca quan họ, trải nghiệm nghề làm tranh Đông Hồ, gói bánh Phu Thê. Sự kết hợp giữa du lịch đường sắt "5 cửa ô" và lễ hội truyền thống giúp kết nối di sản văn hóa Kinh Bắc với thủ đô, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước.
Không chỉ là một sự kiện thường niên, Lễ hội Đền Đô còn mang ý nghĩa đặc biệt khi kỷ niệm 1016 năm ngày Đức Vua Lý Thái Tổ đăng quang. Đây là dịp để tôn vinh giá trị lịch sử, tri ân các bậc tiền nhân và khẳng định bản sắc văn hóa Kinh Bắc trong dòng chảy phát triển hiện đại. Đến với Lễ hội Đền Đô, người dân đất Việt mang theo niềm tự hào dân tộc, ý thức hơn về đạo lý "uống nước nhớ nguồn" và tinh thần đoàn kết, đây là yếu tố tinh thần vững chắc để phát triển đất nước bền vững trong kỷ nguyên mới.
