Nghiên cứu, công bố trên tạp chí Royal Society Open Science, phân tích dữ liệu từ các trang trại gia cầm ở Anh để đánh giá lượng phát thải khí nhà kính, sử dụng đất, ô nhiễm môi trường và một số chỉ số về phúc lợi động vật.
Kết quả cho thấy, nếu toàn bộ ngành sản xuất trứng của Anh chuyển sang mô hình hữu cơ thả tự do, lượng phát thải sẽ đạt khoảng 2,316 triệu tấn CO₂ tương đương (tCO₂e), trong khi mô hình nuôi hoàn toàn bằng lồng chỉ phát thải khoảng 1,184 triệu tấn CO₂e.
Nghiên cứu mới tại Anh cho thấy trứng hữu cơ từ mô hình chăn nuôi thả tự do có thể phát thải lowngj khí nhà kính cao hơn trứng từ gà nuôi lồng. Ảnh: freedomrangerhatchery.com.
Theo nhóm nghiên cứu, nguyên nhân là gà nuôi lồng có năng suất đẻ trứng cao hơn, do đó mô hình hữu cơ cần nhiều gà hơn để tạo ra cùng một sản lượng. Điều này làm tăng nhu cầu thức ăn, diện tích chăn nuôi và các nguồn phát thải liên quan.
Ngoài phát thải khí nhà kính, mô hình hữu cơ thả tự do cũng có mức tác động cao hơn về sử dụng đất, nguy cơ phú dưỡng nguồn nước, axit hóa môi trường và tỷ lệ chết của đàn gà.
Tiến sĩ Harriet Bartlett, đồng tác giả nghiên cứu và là nghiên cứu viên tại Trường Doanh nghiệp và Môi trường Smith thuộc Đại học Oxford, cho rằng kết quả phản ánh một sự đánh đổi đáng chú ý giữa mục tiêu bảo vệ môi trường và nâng cao phúc lợi động vật.
Theo bà, các hệ thống chăn nuôi hữu cơ và thả tự do thường được đánh giá cao hơn về điều kiện sống của vật nuôi, nhưng lại cần nhiều vật nuôi hơn để đạt cùng sản lượng, khiến tác động môi trường tăng lên.
Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu cũng thừa nhận những hạn chế của công trình. Dữ liệu được sử dụng chủ yếu thu thập trong giai đoạn 2009-2010, nên chưa phản ánh những cải tiến gần đây trong ngành sản xuất trứng. Nghiên cứu cũng chưa xem xét các yếu tố như độc tính của thuốc bảo vệ thực vật hay tác động đến đa dạng sinh học.
Ông Lee Holdstock, Trưởng bộ phận Quy định và Thương mại của Soil Association Certification, đơn vị không tham gia nghiên cứu, nhận định kết quả đã chỉ ra những đánh đổi quan trọng nhưng chưa phản ánh đầy đủ tính bền vững của các hệ thống sản xuất.
Theo ông, các mô hình chăn nuôi thâm canh có thể phát thải thấp hơn trên mỗi đơn vị sản phẩm nhờ hiệu quả sử dụng thức ăn cao hơn. Tuy nhiên, đánh giá tính bền vững không nên chỉ dựa trên lượng phát thải carbon mà còn cần xem xét tác động tới sức khỏe đất, chất lượng nước, đa dạng sinh học, việc sử dụng đầu vào tổng hợp và phúc lợi động vật.
Nhóm nghiên cứu ước tính hệ thống sản xuất trứng hiện nay của Anh, kết hợp giữa nuôi lồng, nuôi trong chuồng, thả tự do và hữu cơ, phát thải khoảng 1,439 triệu tấn CO₂ tương đương mỗi năm. Kết quả nghiên cứu cho thấy việc lựa chọn mô hình chăn nuôi không chỉ là bài toán giảm phát thải mà còn đòi hỏi cân nhắc giữa hiệu quả sản xuất, bảo vệ môi trường và phúc lợi động vật.
