Năm 2025, lĩnh vực trồng trọt tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong phát triển nông nghiệp tỉnh Gia Lai. Cơ cấu cây trồng chuyển dịch theo hướng gia tăng diện tích các loại cây có giá trị kinh tế cao, thị trường tiêu thụ ổn định và phục vụ xuất khẩu. Các vùng nguyên liệu tập trung, quy mô lớn ngày càng khẳng định lợi thế, trở thành nền tảng quan trọng để thu hút đầu tư chế biến và mở rộng thị trường quốc tế.
Cà phê là cây trồng chủ lực của tỉnh Gia Lai. Ảnh: Tuấn Anh.
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai, toàn tỉnh duy trì và phát triển mạnh các vùng sản xuất cà phê, cây ăn quả, rau các loại. Đồng thời từng bước giảm diện tích những cây trồng kém hiệu quả như sắn, điều, cao su. Việc ứng dụng giống mới, công nghệ cao và tổ chức sản xuất theo chuỗi giá trị đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh của nông sản Gia Lai.
Đến nay, Gia Lai có hơn 70.000ha cây trồng được chứng nhận sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, 4C, Organic và gần 251.000ha cây trồng thực hiện liên kết sản xuất gắn với tiêu thụ sản phẩm. Đặc biệt, hàng trăm mã số vùng trồng và mã số cơ sở đóng gói đã được cấp, tạo điều kiện để cà phê, trái cây, rau củ quả xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc, New Zealand và Châu Âu.
Song song với phát triển vùng nguyên liệu, Gia Lai đẩy mạnh thu hút đầu tư vào chế biến nông sản. Nhiều dự án nhà máy chế biến rau củ quả, cà phê, tinh bột sắn, phân bón được triển khai, góp phần tăng giá trị, giảm xuất khẩu thô và nâng cao sức cạnh tranh cho nông sản địa phương.
Trong các ngành hàng xuất khẩu, cà phê tiếp tục giữ vai trò dẫn dắt. Theo ông Thái Như Hiệp, Giám đốc Công ty TNHH Vĩnh Hiệp, kim ngạch xuất khẩu cà phê của Gia Lai đạt khoảng 1,5 tỷ USD. Kết quả này không chỉ đến từ diễn biến giá thuận lợi mà quan trọng hơn là sự chuyển dịch mạnh sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.
“Nhiều doanh nghiệp đã chủ động tái cấu trúc vùng nguyên liệu, đầu tư chế biến sâu và xây dựng thương hiệu. Qua đó góp phần nâng cao vị thế cà phê Gia Lai nói riêng và cà phê Việt Nam nói chung trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Không chỉ mang lại nguồn ngoại tệ lớn, ngành cà phê còn tạo sinh kế ổn định cho hàng chục nghìn hộ nông dân, giữ vai trò trụ cột trong phát triển kinh tế địa phương”, ông Hiệp chia sẻ.
Nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh chế biến sâu cà phê, phục vụ xuất khẩu. Ảnh: Tuấn Anh.
Cùng với cà phê, nhóm ngành hàng trái cây tươi và trái cây chế biến cũng ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực, dư địa tăng trưởng lớn cả về sản lượng lẫn thị trường. Gia Lai hiện dẫn đầu cả nước về diện tích chanh dây với khoảng 5.650ha, sản lượng ước đạt trên 210 nghìn tấn/năm. Nhiều doanh nghiệp lớn như Công ty cổ phần Nafoods Tây Nguyên, Công ty cổ phần Thực phẩm xuất khẩu Đồng Giao (DOVECO), Công ty TNHH Quicornac Gia Lai… đã tham gia liên kết với các HTX và nông dân xây dựng vùng nguyên liệu tập trung, triển khai truy xuất nguồn gốc và đáp ứng tiêu chuẩn các thị trường khó tính như Trung Quốc, EU, Hoa Kỳ và Nhật Bản.
Ông Lưu Quốc Thạnh, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Quicornac cho biết, điều kiện khí hậu tại Tây Nguyên và một số tỉnh phía Bắc rất phù hợp để phát triển cây chanh dây. Trong khi các vùng trồng truyền thống tại Nam Mỹ chịu tác động mạnh của biến đổi khí hậu và dịch bệnh, chanh dây tím Việt Nam đang có rất nhiều tiềm năng phát triển.
“Hiện khoảng 90% sản lượng của doanh nghiệp đã xuất khẩu sang Châu Âu và Bắc Mỹ, điều này cho thấy dư địa phát triển chanh dây của Gia Lai còn rất lớn”, ông Thạnh chia sẻ.
Sản xuất và chế biến chanh dây đang trở thành lĩnh vực mũi nhọn của tỉnh Gia Lai. Ảnh: Tuấn Anh.
Bước sang năm 2026, Gia Lai tiếp tục xác định trồng trọt là lĩnh vực nền tảng, trong đó phát triển vùng nguyên liệu tập trung, đạt chuẩn là giải pháp then chốt để mở rộng thị trường xuất khẩu. Tỉnh ưu tiên ổn định diện tích cây trồng chủ lực như cà phê, cây ăn quả, rau màu. Đồng thời nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua ứng dụng khoa học kỹ thuật và sản xuất theo tiêu chuẩn quốc tế.
Ông Cao Thanh Thương, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Gia Lai cho biết, năm 2026, ngành nông nghiệp tỉnh sẽ tập trung rà soát, quy hoạch lại các vùng nguyên liệu gắn với nhu cầu thị trường và năng lực chế biến. Trọng tâm là đẩy mạnh cấp mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói, phát triển sản xuất theo các tiêu chuẩn VietGAP, GlobalGAP, hữu cơ nhằm đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe của các thị trường xuất khẩu.
Cùng với mở rộng thị trường, Gia Lai sẽ khuyến khích doanh nghiệp đầu tư sâu vào chế biến, bảo quản sau thu hoạch để tăng giá trị nông sản. Việc xây dựng vùng nguyên liệu ổn định, đồng bộ về chất lượng không chỉ tạo nền tảng cho xuất khẩu bền vững mà còn giúp nâng cao thu nhập cho nông dân, thúc đẩy phát triển kinh tế nông thôn.
