Tăng giá trị kinh tế rừng trồng
Hợp tác xã (HTX) Nông nghiệp Hiệp Thuận, được thành lập từ năm 2017, hiện đang là một trong những đơn vị tiên phong tại Đà Nẵng trong việc phát triển mô hình rừng trồng gỗ lớn gắn với chứng chỉ FSC. HTX này hiện quản lý gần 1.500 ha rừng trồng keo, với sự tham gia của 260 hộ dân, đồng thời phối hợp bảo vệ hơn 1.005 ha rừng tự nhiên.
Ông Nguyễn Hữu Dương, Chủ tịch Hội đồng Quản trị kiêm Giám đốc HTX Hiệp Thuận, chia sẻ rằng trước đây, hoạt động lâm nghiệp của người dân chủ yếu dựa vào kinh nghiệm truyền thống. Tuy nhiên, từ năm 2019, HTX đã liên kết với bà con trong xã để triển khai mô hình trồng rừng gỗ lớn theo tiêu chuẩn FSC, nhằm đảm bảo sự phát triển lâu dài và bền vững.
HTX Nông nghiệp Hiệp Thuận đã triển khai mô hình trồng rừng gỗ lớn theo tiêu chuẩn FSC từ năm 2019. Ảnh: L.A.
Theo ông Dương, việc trồng keo gỗ lớn không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cao mà còn giúp bảo vệ môi trường. Cụ thể, nếu 1 ha keo trồng trong vòng 3 - 4 năm chỉ thu được từ 35 - 40 triệu đồng, thì cùng diện tích đó, việc trồng keo gỗ lớn trong thời gian dài hơn, từ 6 - 8 năm, lợi nhuận có thể gấp 3, ít nhất cũng phải gấp 1,5 lần. Bên cạnh lợi ích kinh tế, trồng rừng gỗ lớn có chứng chỉ FSC còn góp phần quan trọng vào việc giữ nước, giảm xói mòn, rửa trôi đất, điều tiết nguồn sinh thủy và bảo vệ môi trường.
Nhờ vào sự hỗ trợ từ dự án "Thúc đẩy thực hiện quản lý rừng bền vững và đa dạng sinh học ở Việt Nam" (BIODEV2030), HTX Hiệp Thuận đã tiếp cận các phương pháp quản lý rừng bền vững và thúc đẩy phục hồi đa dạng sinh học trong khu vực. Cùng với sự hướng dẫn của dự án, các hộ dân đã trồng xen các loại cây bản địa trong các khu rừng keo đạt chứng nhận FSC tại các khu vực trọng yếu như hành lang sông suối.
Bên cạnh lợi ích kinh tế, trồng rừng gỗ lớn có chứng chỉ FSC còn góp phần quan trọng bảo vệ môi trường. Ảnh: L.A.
Ông Nguyễn Hữu Dương cho biết, từ khi tham gia dự án, người dân đã nhận được nhiều lợi ích thiết thực về kiến thức, kỹ năng và phương thức quản trị, đặc biệt là trong việc quản lý rừng theo dữ liệu, bản đồ, giám sát đa dạng sinh học, truy xuất nguồn gốc và tuân thủ yêu cầu của thị trường. "Đây là nền tảng quan trọng để chúng tôi duy trì và phát triển mô hình quản lý rừng bền vững, có chứng chỉ FSC, mang lại giá trị kinh tế cao, đồng thời bảo tồn đa dạng sinh học trong thời gian tới," ông Dương nói.
HTX Hiệp Thuận đặt mục tiêu mở rộng diện tích rừng có chứng chỉ FSC lên 2.500 ha vào năm 2028 và đạt 3.000 ha vào năm 2030, nhằm đảm bảo nguồn cung gỗ ổn định và nâng cao giá trị chuỗi sản xuất lâm nghiệp.
Nhân rộng việc cấp chứng chỉ FSC
Theo Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng, địa phương hiện có hơn 744.000 ha rừng, trong đó hơn 184.000 ha là rừng trồng, với sản lượng gỗ khai thác hằng năm đạt khoảng 1,9 triệu m³. Đặc biệt, diện tích rừng trồng được cấp chứng chỉ FSC đã đạt 30.443 ha.
Ông Hà Phước Phú, Chi cục Phó Chi cục Kiểm lâm TP Đà Nẵng cho biết, áp dụng tiêu chuẩn FSC không chỉ giúp ổn định đầu ra mà còn gia tăng giá trị gỗ xuất khẩu, nâng cao năng lực cạnh tranh cho ngành lâm nghiệp Việt Nam, đặc biệt khi các thị trường lớn như EU, Nhật Bản, Hàn Quốc và Trung Quốc đang siết chặt các quy định về tính hợp pháp và bền vững của nguồn gốc gỗ.
HTX Nông nghiệp Hiệp Thuận nâng cao năng lực thực hành và tư duy quản trị cho các xã viên hướng tới trồng rừng bền vững. Ảnh: L.A.
Tuy nhiên, việc phát triển mô hình trồng rừng gỗ lớn và cấp chứng chỉ FSC tại Đà Nẵng vẫn gặp phải không ít khó khăn. Diện tích rừng đạt chứng chỉ quản lý rừng bền vững hiện chỉ tập trung ở một số địa phương. Người dân vẫn chưa nhận thức đầy đủ về lợi ích từ chứng chỉ FSC và còn lo ngại về đầu ra của gỗ có chứng chỉ. Liên kết chuỗi sản xuất, chế biến và tiêu thụ chưa phổ biến, và các doanh nghiệp chưa hỗ trợ hiệu quả về vốn cũng như kỹ thuật cho người dân. Cam kết giữa doanh nghiệp và người dân còn lỏng lẻo, dẫn đến hiệu quả thực thi chưa cao.
Trong chiến lược phát triển lâm nghiệp bền vững, TP Đà Nẵng đã đặt mục tiêu hạn chế khai thác rừng non, có giá trị thấp. Thay vào đó, thành phố chú trọng phát triển các vùng rừng gỗ lớn đạt chuẩn FSC/VFCS, kết hợp với chế biến sâu và du lịch sinh thái. Đà Nẵng phấn đấu đến năm 2030, diện tích rừng gỗ lớn sẽ chiếm 50% diện tích rừng sản xuất, tương đương 75.000 ha. Diện tích rừng đạt chứng chỉ FSC sẽ đạt 40% diện tích rừng sản xuất. Tỷ lệ gỗ lớn trong sản lượng khai thác hiện nay sẽ tăng từ 20-25% lên 40-50%.
Đà Nẵng có nhiều tiềm năng phát triển rừng gỗ lớn đạt chứng chỉ FSC. Ảnh: L.A.
Hiện nay, thành phố đang xây dựng cơ chế mới cho giai đoạn 2026-2030, tập trung vào các chính sách hỗ trợ chuyển đổi từ rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn và cung cấp các khoản vay ưu đãi lãi suất thấp để mở rộng quy mô rừng sản xuất.
“Công tác tuyên truyền, tập huấn kỹ thuật sẽ được tăng cường nhằm giúp người dân và chủ rừng yên tâm với mô hình trồng rừng gỗ lớn có chu kỳ dài. Đồng thời, khuyến khích doanh nghiệp tham gia liên kết sản xuất, chế biến và tiêu thụ sẽ giúp hình thành chuỗi giá trị bền vững cho ngành lâm nghiệp địa phương.
Song song, công tác giao đất, cho thuê đất và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cũng đang được triển khai để làm nền tảng cho cấp chứng chỉ FSC và truy xuất nguồn gốc lâm sản”, ông Phú khẳng định.
