Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 37/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa. Một trong những nội dung đáng chú ý là ứng dụng công nghệ để triển khai hộ chiếu số của sản phẩm và nhãn điện tử hàng hóa.
Các nội dung tối thiểu của hộ chiếu số
Nội dung tối thiểu của hộ chiếu số của sản phẩm bao gồm: Tên sản phẩm, mã số định danh sản phẩm toàn cầu (GTIN); tên, địa chỉ, mã số định danh của tổ chức, cá nhân sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh sản phẩm, hàng hóa; thông tin về xuất xứ của sản phẩm hoặc nơi thực hiện công đoạn cuối cùng để hoàn thiện hàng hóa; thông tin về truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa; các chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy, chứng nhận chất lượng (nếu có); ngày sản xuất, hạn sử dụng (nếu có); các cảnh báo an toàn (nếu có); các thông tin khác phục vụ quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước.
Hộ chiếu số sản phẩm phải được thiết lập dưới dạng dữ liệu điện tử, sản phẩm được gắn với mã định danh duy nhất. Thông tin kê khai phải trung thực, đầy đủ, cập nhật kịp thời. Bên cạnh đó, hộ chiếu số phải bảo đảm khả năng truy cập và kết nối cơ sở dữ liệu truy xuất nguồn gốc với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia.
Theo Nghị định, Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa quốc gia và nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc được kết nối, chia sẻ dữ liệu theo đúng mục đích, phạm vi và thẩm quyền quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm yêu cầu bảo vệ dữ liệu.
Người dân truy xuất thông tin nguồn gốc dưa chuột qua mã QR dán trên sản phẩm. Ảnh: Trung Nguyên.
Nghị định nêu rõ, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh có thể sử dụng hộ chiếu số của sản phẩm thay thế cho nhãn điện tử trong trường hợp hộ chiếu số của sản phẩm có đầy đủ các nội dung ghi nhãn bắt buộc trên nhãn điện tử.
Căn cứ yêu cầu quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa và thông lệ quốc tế, Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ có chức năng quản lý ngành, lĩnh vực trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt lộ trình áp dụng hộ chiếu số của sản phẩm đối với các sản phẩm, hàng hóa cụ thể.
Ứng dụng nền tảng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa
Nghị định số 37/2026/NĐ-CP cũng quy định cụ thể về xây dựng và ứng dụng nền tảng công nghệ trong quản lý chất lượng sản phẩm, hàng hóa.
Trong đó, về ứng dụng công nghệ số để thu thập, lưu trữ và chia sẻ, Nghị định nêu rõ khuyến khích tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh sử dụng mã số, mã vạch bao gồm mã hóa một chiều, mã hóa hai chiều như mã QR, mã hai chiều dạng ma trận dữ liệu (Datamatrix), công nghệ nhận dạng bằng tần số vô tuyến (RFID), công nghệ giao tiếp trường gần (NFC) và các công nghệ phù hợp khác, ưu tiên kết hợp các công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT) để thu thập, lưu trữ và chia sẻ dữ liệu về chất lượng sản phẩm, hàng hóa trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Bên cạnh đó, Nghị định quy định ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Theo đó, khuyến khích tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, dịch vụ quyết định việc ứng dụng mã số, mã vạch trên nền tảng công nghệ như công nghệ chuỗi khối (Blockchain), IoT, AI và các công nghệ mới khác phù hợp với nhu cầu.
Khi đã lựa chọn ứng dụng mã số, mã vạch trong quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa, tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thực hiện theo quy định liên quan tại Nghị định này.
Theo Nghị định, Chính phủ giao Bộ Khoa học và Công nghệ thống nhất quản lý nhà nước đối với hoạt động truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa. Bộ có trách nhiệm quy định hệ thống truy xuất nguồn gốc bảo đảm khả năng kết nối, chia sẻ dữ liệu; xây dựng, ban hành và công bố tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về mã số, mã vạch và truy xuất nguồn gốc.
Các bộ quản lý ngành, lĩnh vực có trách nhiệm chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ tổ chức triển khai truy xuất nguồn gốc đối với sản phẩm, hàng hóa thuộc phạm vi quản lý, bảo đảm kết nối với Cổng thông tin truy xuất nguồn gốc quốc gia; quản lý hồ sơ số của sản phẩm theo chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn; đồng thời thực hiện kiểm tra, xử lý vi phạm và giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền.
Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chủ trì, phối hợp với các bộ quản lý ngành, lĩnh vực tổ chức kiểm tra việc thực hiện truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa trên địa bàn.
Bộ Công an chủ trì, phối hợp với Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các bộ quản lý ngành, lĩnh vực xây dựng, vận hành, duy trì và nâng cấp nền tảng quốc gia về định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc sản phẩm, hàng hóa.
Nghị định có hiệu lực thi hành từ 23/1/2026.
