Việt Nam đề xuất thúc đẩy hợp tác nông nghiệp số ASEAN - Trung Quốc

Phát biểu tại phiên họp kín về Hợp tác và Phát triển Kinh tế số ASEAN - Trung Quốc trong khuôn khổ Hội nghị Kinh tế số toàn cầu 2026 tại thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc), Tham tán phụ trách lĩnh vực nông nghiệp Việt Nam tại Trung Quốc Đỗ Quang Tùng cho rằng chuyển đổi số đang làm thay đổi căn bản năng lực cạnh tranh của ngành nông nghiệp.

Theo ông Đỗ Quang Tùng, Việt Nam đang thúc đẩy công nghiệp hóa, hiện đại hóa dựa trên khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và phát triển xanh. Dù công nghiệp là động lực tăng trưởng, nông nghiệp vẫn giữ vai trò chiến lược trong bảo đảm an ninh lương thực, thúc đẩy xuất khẩu, tăng trưởng xanh và nâng cao đời sống người dân nông thôn.

Ông Đỗ Quang Tùng nhấn mạnh lợi thế cạnh tranh của nông nghiệp hiện không còn chỉ dựa vào đất đai, lao động hay tài nguyên mà ngày càng phụ thuộc vào dữ liệu, công nghệ số và đổi mới sáng tạo. Việt Nam đang hướng tới xây dựng nền nông nghiệp thông minh, phát thải thấp thông qua cơ sở dữ liệu nông nghiệp, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, logistics thông minh, thương mại điện tử và phát triển cộng đồng nông thôn số.

Chia sẻ kinh nghiệm từ quá trình công tác tại Trung Quốc, ông cho biết nhiều trang trại thông minh tại nước này đã ứng dụng vệ tinh, trí tuệ nhân tạo (AI) và công nghệ số để tự động hóa các khâu sản xuất. AI cũng được sử dụng trong dự báo sâu bệnh, giám sát cây trồng, quản lý chuỗi cung ứng và kết nối trực tiếp nông dân với thị trường thông qua các nền tảng số.

Theo Tham tán Đỗ Quang Tùng, những kinh nghiệm này là bài học quý đối với Việt Nam và các nước ASEAN trong quá trình hiện đại hóa nông nghiệp.

Đề cập đến triển vọng hợp tác ASEAN - Trung Quốc, ông Tùng cho rằng hai bên cần vượt ra ngoài hợp tác thương mại truyền thống để đẩy mạnh nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và phát triển công nghệ. ASEAN có lợi thế về nguồn nông sản nhiệt đới và điều kiện tự nhiên, trong khi Trung Quốc sở hữu thế mạnh về AI, công nghệ số, máy móc nông nghiệp, thương mại điện tử và logistics hiện đại.

Việc kết hợp các lợi thế này sẽ tạo nền tảng phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp thông minh, vùng sản xuất số, công nghệ chọn tạo giống ứng dụng AI, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử, logistics chuỗi lạnh và thương mại điện tử xuyên biên giới, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh và giá trị gia tăng của nông sản trong khu vực.

Đồng thời, ông Đỗ Quang Tùng khẳng định Việt Nam sẵn sàng phát huy vai trò cầu nối giữa ASEAN và Trung Quốc, thúc đẩy hợp tác nông nghiệp số vì lợi ích chung của doanh nghiệp, nông dân và người tiêu dùng hai bên.

Hợp tác phát triển nông nghiệp số đã được coi là một trong những trọng tâm trong quan hệ ASEAN - Trung Quốc. Tại Hội nghị Cấp cao ASEAN - Trung Quốc lần thứ 27 (tháng 10/2024), hai bên đã thông qua Tuyên bố chung về thúc đẩy phát triển nông nghiệp thông minh, cam kết tăng cường nghiên cứu và ứng dụng các công nghệ như AI, dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), điện toán đám mây, blockchain và robot trong sản xuất nông nghiệp; phát triển trang trại thông minh, số hóa chuỗi cung ứng, truy xuất nguồn gốc và thương mại điện tử nông sản. Hai bên cũng thống nhất đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực số, chia sẻ dữ liệu và kinh nghiệm xây dựng chính sách nhằm hướng tới nền nông nghiệp hiện đại, bền vững và phát thải thấp.