Sầu riêng Thái Lan 'đi tàu lạnh' đến Trung Quốc nhanh chưa từng có

Nông dân Đông Nam Á giờ đây có thể đưa sầu riêng sang Trung Quốc nhanh hơn trước nhờ tuyến đường sắt kho lạnh mới kết nối Thái Lan, Lào và Trung Quốc. Theo đó, toa lạnh được duy trì với nhiệt độ ở 13°C, kết nối từ cảng Laem Chabang của Thái Lan, đi qua Lào đến Côn Minh, thủ phủ tỉnh Vân Nam.

Đây là mắt xích quan trọng trong mạng lưới đường sắt mà Trung Quốc xây dựng nhằm tăng cường kết nối với Đông Nam Á, trong đó tuyến Trung Quốc - Lào đã vận hành từ năm 2021.

Các đoàn tàu chở sầu riêng Thái Lan giờ đây sẽ đến Côn Minh vào mỗi buổi sáng. Theo tờ People’s Daily (Trung Quốc), tuyến vận chuyển này dự kiến đưa hơn 200.000 tấn sầu riêng sang Trung Quốc trong năm nay. Thời gian hành trình từ Thái Lan tới Côn Minh là ba ngày.

Nhờ tuyến đường sắt này, việc vận chuyển sầu riêng Thái Lan đến Thành Đô, thành phố lớn ở Tây Nam Trung Quốc, chỉ còn mất khoảng 5 ngày, giảm so với mức khoảng một tuần trước đây. Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) cho biết giá sầu riêng nhập khẩu vào Trung Quốc đã giảm 30% do nguồn cung tăng mạnh.

Chuyến tàu sầu riêng đầu tiên từ Thái Lan, thị trường cung ứng lớn nhất cho Trung Quốc, đã khởi hành vào cuối tuần qua, CCTV đưa tin vào tuần qua.

Hơn 90% lượng sầu riêng xuất khẩu toàn cầu, trị giá khoảng 7,5 tỷ USD năm ngoái, đổ về Trung Quốc. Tại đây, loại trái cây thơm nồng này không chỉ là món ăn ưa thích mà còn thường xuất hiện trong các dịp biếu tặng trang trọng. Một quả sầu riêng nặng khoảng 6 kg có thể được bán với giá tới 200 nhân dân tệ (tương đương 771.000 đồng).

Giới chuyên gia nhận định vận tải đường sắt đang trở thành lựa chọn tối ưu cho ngành sầu riêng: chi phí thấp hơn đường hàng không nhưng nhanh hơn đường biển - vốn khiến trái cây dễ hư hỏng do thời gian vận chuyển kéo dài.

Theo ông Lim Chin Khee, cố vấn Học viện Sầu riêng (Malaysia), tuyến Trung Quốc - Lào mang lại sự cân bằng hiệu quả giữa tốc độ, chi phí và khả năng bảo toàn chất lượng. “Với sầu riêng, đặc biệt là phân khúc cao cấp, yếu tố thời gian và kiểm soát nhiệt độ mang tính quyết định", ông nhấn mạnh.

Ông cho biết thêm, việc bảo quản lạnh giúp giảm đáng kể hao hụt do hư hỏng, chín không đồng đều hay va đập trong quá trình vận chuyển. Tỷ lệ hỏng ước tính chỉ còn khoảng 3%, so với mức 10% trước đây.

Về phía tiêu dùng, thị trường Trung Quốc ngày càng khắt khe về chất lượng. JD Fresh, nền tảng nông sản của JD.com, cho biết đã áp dụng bộ tiêu chuẩn tuyển chọn nghiêm ngặt đối với sầu riêng Monthong, chỉ giữ lại 1% số quả đạt yêu cầu từ các cây trên 10 năm tuổi.

Tuyến đường sắt Trung Quốc - Lào dài 1.035 km, được xây dựng trong khuôn khổ “Vành đai và Con đường”, do hai nước đầu tư với tổng vốn 5,9 tỷ USD. Dự án được kì vọng thúc đẩy kinh tế Lào bằng cách mở rộng kết nối thương mại với Trung Quốc và các nước trong khu vực.

Hiện Thái Lan và Việt Nam là hai nguồn cung sầu riêng lớn nhất cho Trung Quốc, bên cạnh các thị trường nhỏ hơn như Campuchia, Lào, Malaysia và Philippines. Nhờ lợi thế vị trí địa lý, Lào, Thái Lan và Việt Nam được đánh giá là ba quốc gia hưởng lợi lớn nhất từ tuyến đường sắt kho lạnh mới.