Quảng La đánh thức tiềm năng du lịch xanh

Văn hóa tạo chiều sâu cho điểm đến

Sau khi sắp xếp đơn vị hành chính, xã Quảng La (tỉnh Quảng Ninh) được hình thành trên cơ sở hợp nhất 4 xã Quảng La, Bằng Cả, Tân Dân và Dân Chủ. Không gian phát triển được mở rộng cũng đồng nghĩa với việc địa phương có thêm điều kiện để kết nối các giá trị tự nhiên, sản xuất và văn hóa thành những sản phẩm du lịch đặc trưng.

Với diện tích 165,67 km2, dân số hơn 9.100 người, với 1.270 ha rừng, Quảng La đang sở hữu nhiều lợi thế để phát triển du lịch theo hướng sinh thái, cộng đồng, gắn với nông nghiệp và văn hóa các dân tộc.

Điểm đáng chú ý của Quảng La không nằm ở một thắng cảnh đơn lẻ mà ở sự đan xen giữa cảnh quan tự nhiên và đời sống cộng đồng. Rừng, hồ, suối, vùng sản xuất nông nghiệp nằm cạnh những bản làng đã hình thành qua nhiều thế hệ, nơi đồng bào Dao, Tày vẫn duy trì nhiều phong tục và nghề truyền thống.

Bằng Cả là một ví dụ. Với cộng đồng người Dao Thanh Y chiếm tỷ lệ lớn, nơi đây còn lưu giữ nhiều lễ hội, dân ca, múa truyền thống, ẩm thực và trang phục đặc trưng. Hội làng Bằng Cả những năm gần đây đã tạo được sự quan tâm khi đưa một số hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian, trình diễn trang phục và ẩm thực truyền thống đến gần hơn với du khách.

Giá trị của những hoạt động này không chỉ nằm ở khả năng thu hút khách đến thăm. Quan trọng hơn, chúng tạo ra một không gian để người dân tự giới thiệu về cộng đồng mình, qua đó khuyến khích việc gìn giữ phong tục và truyền dạy văn hóa cho thế hệ trẻ.

Tại Quảng La còn có Khu bảo tồn văn hóa người Dao Thanh Y, nơi lưu giữ không gian sinh hoạt truyền thống và phục dựng một số nét văn hóa của cộng đồng. Những lớp truyền dạy chữ Nôm Dao, nghề thêu, dân ca hay các hoạt động sinh hoạt cộng đồng cũng góp phần duy trì sự tiếp nối giữa các thế hệ.

Nghề thêu thổ cẩm là một giá trị có thể phát triển thành sản phẩm trải nghiệm. Những hoa văn trên trang phục Dao không đơn thuần mang tính trang trí mà gắn với quan niệm thẩm mỹ, đời sống và bản sắc của cộng đồng. Nếu được tổ chức phù hợp, du khách có thể không chỉ xem sản phẩm hoàn thiện mà còn tìm hiểu nguyên liệu, kỹ thuật thêu và câu chuyện sau từng họa tiết.

Bên cạnh người Dao Thanh Y, cộng đồng Dao Thanh Phán cũng có những giá trị văn hóa riêng cần được quan tâm bảo tồn và phát huy. Sự tham gia của các nghệ nhân, câu lạc bộ văn hóa tại địa phương đang tạo điều kiện để nghề thủ công từng bước được khôi phục.

Một số di sản như lễ cấp sắc của người Dao Thanh Y hay lễ mừng cơm mới của người Tày cũng mở ra khả năng xây dựng các chương trình trải nghiệm văn hóa, nhưng việc khai thác cần được thực hiện thận trọng, đặt yếu tố bảo tồn và sự đồng thuận của cộng đồng lên trước.

Theo ông Bàn Sinh Tề, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Quảng La, sau khi sáp nhập, địa phương có điều kiện thuận lợi hơn để quy hoạch và kết nối các điểm, tuyến du lịch.

“Chúng tôi định hướng phát triển du lịch trên cơ sở những giá trị vốn có của địa phương, trong đó văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số là một nội dung quan trọng. Mục tiêu là để người dân tham gia trực tiếp vào hoạt động du lịch, vừa bảo tồn được bản sắc, vừa tạo thêm sinh kế”, ông Tề cho biết.

Đây cũng là hướng tiếp cận phù hợp với yêu cầu phát triển du lịch hiện nay, khi du khách ngày càng quan tâm đến những trải nghiệm có tính bản địa, thay vì chỉ đến một địa điểm để tham quan rồi rời đi.

Từ tài nguyên riêng lẻ đến chuỗi trải nghiệm

Nếu văn hóa tạo nên bản sắc thì cảnh quan và sản vật địa phương là những yếu tố giúp kéo dài hành trình của du khách. Quảng La có rừng lim, các tuyến suối, thác ở khu vực Tân Dân, cảnh quan bản làng Bằng Cả cùng những vùng sản xuất nông nghiệp. Thiên đường hoa Quảng La, rượu Bâu Bằng Cả, nho hạ đen ở Tân Dân cũng có thể trở thành những điểm nhấn trong câu chuyện du lịch của địa phương.

Điều đáng nói là các sản phẩm này không nên được nhìn nhận đơn thuần dưới góc độ hàng hóa. Đằng sau một chai rượu Bâu là câu chuyện về vùng đất và cách người dân tạo ra sản phẩm. Phía sau những vườn nho là hoạt động sản xuất nông nghiệp. Những mùa hoa có thể kết hợp với trải nghiệm khám phá cảnh quan và đời sống nông thôn.

Từ đó, một chuyến đi tại Quảng La có thể được thiết kế theo hướng kết hợp nhiều trải nghiệm: tham quan cảnh quan rừng, khám phá bản làng, tìm hiểu nghề thủ công, thưởng thức ẩm thực, trải nghiệm sản xuất nông nghiệp và mua sắm các sản phẩm địa phương.

Đây là điểm Quảng La cần tập trung trong thời gian tới. Hiện nhiều tài nguyên đã có nhưng còn phân tán, chưa hình thành những tuyến trải nghiệm đủ hấp dẫn để du khách lưu trú lâu hơn.

Trong kế hoạch năm 2026, xã Quảng La xác định chủ đề “Nâng cao chất lượng hạ tầng nông thôn, thúc đẩy chuyển đổi số; giữ gìn bản sắc văn hóa gắn với phát triển du lịch xanh”. Theo đó, địa phương định hướng khai thác cảnh quan rừng, hồ; phát triển du lịch trải nghiệm nông - lâm nghiệp, du lịch cộng đồng. Đồng thời, gắn các sản phẩm OCOP, ẩm thực và quà lưu niệm vào hoạt động đón khách.