Giám đốc ISAAA chia sẻ xu hướng ứng dụng cây trồng thế hệ mới

Thế giới đã công bố 534 công trình chuyển gen

Chia sẻ về xu hướng nghiên cứu toàn cầu về cây trồng công nghệ sinh học, TS Rhodora R. Aldemita - Giám đốc điều hành Tổ chức Quốc tế về Ứng dụng và Tiếp Thu Công nghệ sinh học trong Nông nghiệp (ISAAA) - cho biết trong giai đoạn 1992-2024 đã có 534 công trình chuyển gen (GM) được phê duyệt trên thế giới. Trong đó, ngô chiếm 209 công trình, với các đặc tính phổ biến như chịu thuốc trừ cỏ, kháng sâu hại và thụ phấn có kiểm soát. 

Tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, khoảng 20 triệu ha từ 9 quốc gia đang trồng 19 giống cây trồng chuyển gen; trong đó Trung Quốc, Australia và Pakistan là những nước có diện tích trồng lớn nhất.

Từ năm 1996, cây trồng công nghệ sinh học đã cải thiện sinh kế của khoảng 17 triệu nông dân trên toàn cầu, khoảng 65 triệu các gia đình. "Trung bình, cứ mỗi 1 USD đầu tư vào hạt giống chuyển gen có thể tạo thêm 4 USD thu nhập cho nông dân", đại diện ISAAA cho biết.

Về môi trường, chỉ số tác động môi trường đã cải thiện 17,3% trong giai đoạn 1996-2020. Ngô thế hệ mới giúp giảm 30% tác động môi trường, trong khi đậu tương chịu thuốc trừ cỏ giảm 26%. Việc áp dụng phương thức canh tác giảm làm đất tiếp tục tăng cường khả năng tích trữ carbon nhờ giữ lại tàn dư cây trồng, ổn định nhiệt độ đất, bảo tồn độ ẩm và nâng cao hàm lượng carbon hữu cơ trong đất.

Bà nhấn mạnh thêm, công nghệ chỉnh sửa gen (GE) đặc biệt giúp cải tiến giống chính xác hơn, tạo ra kết quả tương tự như phương pháp lai tạo truyền thống nhưng nhanh hơn và chuẩn xác hơn, góp phần đáp ứng nhu cầu lương thực của dân số toàn cầu dự kiến tăng mạnh vào năm 2050.

Theo lãnh đạo ISAAA, những con số cho thấy công nghệ sinh học tiếp tục định hình xu hướng phát triển nông nghiệp toàn cầu, đồng thời đặt ra yêu cầu phải duy trì cơ chế quản lý chặt chẽ, minh bạch để bảo đảm an toàn sinh học và củng cố niềm tin của xã hội.

Philippines mở rộng nghiên cứu giống chịu hạn

Philippines là một trong những quốc gia tiên phong tại Đông Nam Á trong quản lý cây trồng công nghệ sinh học, xây dựng khung đánh giá rủi ro dựa trên cơ sở khoa học với sự phối hợp của nhiều cơ quan. 

Tại đây, Bộ Nông nghiệp, Bộ Môi trường và Tài nguyên thiên nhiên, Bộ Y tế, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Nội vụ và chính quyền địa phương là những cơ quan chủ quan, kết nối thành mạng lưới quản lý, giám sát toàn bộ hoạt động từ nghiên cứu, thử nghiệm ngoài đồng ruộng đến thương mại hóa sản phẩm biến đổi gen.

Hệ thống an toàn sinh học của nước này bắt đầu hình thành từ cuối những năm 1980, với việc thành lập Ủy ban Quốc gia về An toàn sinh học năm 1990 nhằm giám sát nghiên cứu kỹ thuật di truyền. Năm 2006, Chính phủ ban hành Khung An toàn sinh học Quốc gia, tăng cường quản lý đối với các sản phẩm công nghệ sinh học hiện đại. Các viện nghiên cứu tại Trường Đại học Philippines Los Baños là "cánh tay" kỹ thuật nối dài nhiều ứng dụng công nghệ sinh học khác nhau trong nông nghiệp, y tế và công nghiệp.

Philippines phê chuẩn Nghị định thư Cartagena về An toàn sinh học từ năm 2006, thể hiện cam kết tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế trong quản lý sinh vật biến đổi gen.

Theo bà Sheeb Kaiserin Exconde - phụ trách Văn phòng Công nghệ sinh học thuộc Cục Bảo vệ thực vật (BPI), Bộ Nông nghiệp Philippines, khung pháp lý về an toàn sinh học vận hành hơn ba thập kỷ với cơ chế đánh giá rủi ro và giám sát nghiêm ngặt đối với cả thử nghiệm và ứng dụng thực tế.

Quy trình phê duyệt an toàn sinh học gồm ba giai đoạn riêng biệt: kiểm soát điều kiện, thử nghiệm, nhân giống thương mại và phân phối trực tiếp. Thời gian xử lý hồ sơ đăng ký trong 40 ngày làm việc. Giấy phép thử nghiệm trên thực tế có hiệu lực hai năm; giấy phép thương mại không có thời hạn và không cần gia hạn.

Philippines là quốc gia đầu tiên ở châu Á cho phép trồng thương mại ngô biến đổi gen vào năm 2002. Các sản phẩm mang lại giá trị cao khác như gạo vàng (gạo tăng cường vitamin A), cà tím Bt và bông cũng được nghiên cứu và phê duyệt thương mại.

Tuy nhiên, sản phẩm gạo vàng, từng được Quốc hội nước này xem là "thắng lợi của khoa học nông nghiệp" đã từng phải đối mặt với các phản biện do chưa cung cấp đầy đủ bằng chứng khoa học về tác động môi trường và an toàn sức khỏe.

Dù vậy, theo bà Sheeb, hệ thống quản lý an toàn sinh học của Philippines vẫn tiếp tục tiếp nhận và xem xét các hồ sơ đăng ký mới, đặc biệt là các giống biến đổi gen chịu hạn, trong bối cảnh nước này đang nỗ lực ứng phó biến đổi khí hậu và tăng cường an ninh lương thực.

Từ ngày 2-6/3, Hiệp hội Croplife châu Á, Croplife Philippines và Tổ chức Quốc tế về Ứng dụng và Tiếp Thu Công nghệ sinh học trong Nông nghiệp (ISAAA) đồng tổ chức Chương trình trao đổi nông dân châu Á lần thứ 18. 

Chương trình tạo không gian trao đổi kiến thức, kinh nghiệm phát triển, ứng dụng công nghệ sinh học trong nông nghiệp giữa các nhà khoa học, nhà quản lý, nông dân và đại diện khác trong ngành đến từ Philippines, Đài Loan, Singapore, China, India, Việt Nam, Indonesia và Pakistan.