5 thị trường, 1 chiến lược: [Bài 2] Động lực mới của thương mại Việt-Hàn

Những con số biết nói

Nông sản Việt Nam đang bước vào một thời điểm chuyển giao cực kỳ quan trọng: từ hợp tác mang tính "thí điểm" sang triển khai ở quy mô thực tế. Tại thị trường Hàn Quốc, do sự khác biệt về khí hậu, nông sản hai nước mang tính tương hỗ và bổ sung cho nhau, chứ không cạnh tranh trực tiếp. Đây là nền tảng lý tưởng để mở rộng thương mại bền vững.

Tiềm năng đó được chứng minh rõ nét qua những con số biết nói. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 89,5 tỷ USD, tăng 9,6% so với năm trước. Bước sang quý I/2026, con số này đã đạt 26,9 tỷ USD, tăng vọt 30% so với cùng kỳ. Trong cấu trúc thương mại đó, nông sản tuy còn chiếm tỷ trọng khiêm tốn nhưng lại là nhóm hàng có tốc độ tăng trưởng nhanh và năng động nhất, đóng vai trò quan trọng trong lộ trình hướng tới mục tiêu 150 tỷ USD thương mại song phương vào năm 2030 theo hướng cân bằng. Đây chính là lúc sự hợp tác bước ra khỏi những bản báo cáo trên giấy để biến thành sản phẩm vật lý, đo đếm được bằng giá trị thực.

Lợi thế của chúng ta nằm ở cả nhóm hàng truyền thống lẫn các mặt hàng ngách có giá trị cao. Trong cơ cấu xuất khẩu hiện tại sang Hàn Quốc, rau quả đứng thứ ba, sắn chiếm hơn 51% thị phần nhập khẩu của bạn, và kim ngạch cà phê đã đạt 117 triệu USD.

Bài liên quan

5 thị trường, 1 chiến lược: [Bài 1] Tâm thế của nông nghiệp thời đại mới

Tuy nhiên, những động lực mũi nhọn thực sự để bứt phá là quế hồi và nhóm lâm sản. Việt Nam sở hữu vùng nguyên liệu quế hồi hơn 250.000 ha, chiếm tới 60-70% sản lượng xuất khẩu toàn cầu. Với gỗ và nguyên liệu sinh khối như dăm gỗ, viên nén, chúng ta đang đứng thứ 2 thế giới về xuất khẩu. Lợi thế nguyên liệu đó là rất lớn, nhưng để bứt phá thực sự, cần kết hợp với công nghệ tiên tiến của Hàn Quốc nhằm chế biến sâu và tạo ra sản phẩm tinh chế xuất khẩu toàn cầu. Đó mới là hướng tạo ra giá trị gia tăng bền vững.

Bên cạnh đó, nhóm sản phẩm chăn nuôi đang đón những tín hiệu rất tích cực: thị trường xuất khẩu thịt gà chế biến đã chính thức mở cửa, và hai nước đang đẩy nhanh đàm phán về xuất khẩu thịt lợn chất lượng cao.

Những cánh cửa mới đang liên tục được mở ra. Phía Hàn Quốc đang đẩy nhanh tiến độ nhập khẩu vải và chanh leo từ Việt Nam. Họ cũng rất quan tâm và đề xuất hợp tác mạnh mẽ trong lĩnh vực nông nghiệp sinh học (green bio), đồng thời sẵn sàng hỗ trợ chuyên gia để Việt Nam phát triển cây vụ đông tại các vùng tiểu khí hậu ôn đới.

Một tín hiệu đáng tự hào không kém là năng lực khoa học công nghệ của chúng ta đã được quốc tế ghi nhận ở chiều ngược lại: Việt Nam tự sản xuất thành công ba loại vaccine Dịch tả lợn châu Phi (ASF) với tỷ lệ bảo hộ đạt 92-99%, và chính Hàn Quốc đã chủ động đề xuất hợp tác nghiên cứu để cùng nâng cao hiệu quả và thương mại hóa phiên bản dành cho nái giống. Điều này cho thấy nông nghiệp Việt Nam đang chuyển từ thế bị động sang tâm thế chủ động, từ tiếp nhận công nghệ sang đồng sở hữu công nghệ.

Công thức tiếp cận thị trường khó tính

Nút thắt lớn nhất, và cũng dai dẳng nhất, chính là hàng rào tiêu chuẩn kỹ thuật. Hàn Quốc đang áp dụng Hệ thống Danh mục Dương tính (PLS) với quy tắc nghiêm ngặt: giới hạn dư lượng thuốc bảo vệ thực vật mặc định chỉ ở mức 0,01 mg/kg đối với các hoạt chất chưa có quy định cụ thể. Bài học từ đầu năm 2024 - khi một lô xoài Việt Nam bị phát hiện tồn dư Permethrin và phải thu hồi toàn bộ - là minh chứng rõ ràng nhất cho cái giá phải trả khi kiểm soát sản xuất còn lỏng lẻo.

Bài liên quan

Những vị sứ thần mang hạt giống tương lai

Tương tự, doanh nghiệp xuất khẩu thịt chế biến phải đối mặt với yêu cầu hoàn thành Đánh giá Vệ sinh Nhập khẩu (ISA) trước hạn chót 14/6/2025. Chỉ một lô hàng bị đình chỉ tại cảng không chỉ là tổn thất tài chính của một doanh nghiệp, mà còn để lại "vết sẹo" lâu dài cho uy tín của cả ngành hàng trên thị trường quốc tế.

Vấn đề ở đây không chỉ là kỹ thuật - đó là vấn đề tư duy. Chúng ta bắt buộc phải thay đổi từ gốc rễ: làm thật, làm chuẩn, làm nhất quán ở mọi khâu trong chuỗi.

Thách thức lớn nhất không phải là rào cản kỹ thuật hay thuế quan, mà là sự "vênh" nhau giữa tốc độ đàm phán cấp cao và năng lực sản xuất thực tế của nông dân cùng doanh nghiệp trong nước. Đàm phán có thể đi nhanh, nhưng nếu vùng nguyên liệu chưa sẵn sàng, mã số vùng trồng chưa đầy đủ, hay quy trình kiểm soát chất lượng còn lỏng lẻo, thì mọi thỏa thuận trên giấy đều chỉ là hứa hẹn.

Đưa cam kết thành hành động

Tham tán không thể chỉ làm "người đưa thư" - nhận và chuyển tài liệu rồi chờ kết quả. Thực tế cho thấy, để một lô hàng thành công cần một "vòng phối hợp khép kín" mang tính hệ thống: trong nước phải siết chặt kỷ luật từ vùng trồng đến truy xuất nguồn gốc; ngoài nước, Tham tán vừa là "người mở đường" đàm phán tháo gỡ các nút thắt kỹ thuật, vừa là "ăng-ten" cảnh báo sớm và kết nối với hệ thống phân phối sở tại; còn doanh nghiệp cần có bản lĩnh và tầm nhìn để đầu tư vào chế biến sâu thay vì chỉ hài lòng với việc xuất thô.

Sự hiện diện của Tham tán Nông nghiệp là "chất xúc tác" để chuyển hóa các cam kết trên giấy tờ thành hành động thực tiễn tại địa bàn. Chúng tôi không chỉ làm thương mại đơn thuần, mà còn là cầu nối để tiếp thu và đưa về những tri thức, công nghệ và mô hình quản trị tiên tiến của nước bạn. Việc kết nối để các địa phương Việt Nam học hỏi trực tiếp mô hình Saemaul Undong của Hàn Quốc là một ví dụ điển hình - đây không phải là hợp tác thương mại mà là hợp tác phát triển có chiều sâu, giúp Chương trình Nông thôn mới của chúng ta đi nhanh và đúng hướng hơn.

Khi nhà quản lý, tham tán nông nghiệp và doanh nghiệp cùng vận hành nhịp nhàng, mỗi lô hàng lên kệ siêu thị quốc tế như Lotte Mart sẽ không chỉ là một con số xuất khẩu. Đó là minh chứng sống cho một nền nông nghiệp Việt Nam làm ăn tử tế, uy tín và có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế, bao gồm cả các cam kết về giảm phát thải Net-Zero.

Tôi kỳ vọng hai tuyến - trong nước và ngoài nước - sẽ ngày càng phối hợp nhịp nhàng và xuyên suốt hơn. Bộ Nông nghiệp và Môi trường Việt Nam cùng Bộ Nông nghiệp Hàn Quốc (MAFRA) đã có bước đi đúng đắn và kịp thời, tạo ra cơ chế gắn kết chặt chẽ thông tin giữa sản xuất trong nước và tín hiệu từ thị trường quốc tế.

Mục tiêu cuối cùng vẫn là xây dựng một nền nông nghiệp chuyên nghiệp: mở cửa hợp tác, học hỏi công nghệ thế giới để làm giàu cho nông dân, nâng tầm vị thế của nông sản Việt. Thế hệ hôm nay không còn phải đi qua những cánh đồng chiến tranh, nhưng chúng ta đang sát cánh trên những "cánh đồng hội nhập" đầy cạnh tranh. Tinh thần đoàn kết từ trong ra ngoài nước chính là thứ vũ khí chiến lược mà không rào cản kỹ thuật nào có thể ngăn cản.