Thực hiện chủ trương về quản lý, bảo vệ rừng gắn với cải thiện sinh kế, nâng cao đời sống cho người dân vùng đệm các khu rừng đặc dụng; theo Thỏa thuận chi trả giảm phát thải khí nhà kính vùng Bắc Trung bộ (ERPA) năm 2024, thực hiện năm 2025 và kế hoạch được Sở Nông nghiệp và Môi trường phê duyệt, Ban Quản lý Rừng đặc dụng (BQL RĐD) Nam Quảng Trị đã triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ sinh kế cho cộng đồng.
BQL RĐD Nam Quảng Trị trao sinh kế từ nguồn ERPA, DVMTR… giúp người dân vùng đệm có nguồn thu nhập ổn định, cải thiện sinh kế, giảm áp lực lên tài nguyên rừng. Ảnh: Võ Dũng.
Các hoạt động hỗ trợ tập trung vào việc đa dạng hóa sinh kế, cải thiện điều kiện sản xuất, nâng cấp cơ sở hạ tầng thiết yếu thôn, bản; góp phần ổn định đời sống người dân, giảm áp lực lên tài nguyên rừng, nâng cao ý thức trách nhiệm của cộng đồng trong công tác quản lý, bảo vệ rừng và bảo tồn đa dạng sinh học.
Năm 2025, BQL RĐD Nam Quảng Trị đã triển khai 39 công trình/hạng mục hỗ trợ sinh kế tại 6 xã Hướng Lập, Hướng Phùng, Đakrông, Tà Rụt, La Lay, Ba Lòng. Trong đó có 14 công trình hỗ trợ bò giống; 19 công trình điện chiếu sáng; 2 công trình sửa chữa sân nhà văn hóa cộng đồng; 2 công trình mái che nhà văn hóa cộng đồng;… với tổng kinh phí 1.950.000.000 đồng. Nguồn hỗ trợ đã tạo động lực cho người dân, các cộng động để công tác quản lý, bảo vệ rừng ngày càng tốt hơn.
Theo thống kê, tổng diện tích khoán bảo vệ rừng BQL RĐD Nam Quảng Trị quản lý gần 40 nghìn ha. Trong đó, có 9 tổ cộng đồng, 10 nhóm hộ và 2 hộ được giao khoán bảo vệ 17,4 nghìn ha theo Chương trình chi trả dịch vụ môi trường rừng (DVMTR). Ngoài ra, Ban Quản lý tự tổ chức bảo vệ trên 5,6 nghìn ha; giao khoán cho 18 cộng đồng dân cư bảo vệ trên 10 nghìn ha rừng thuộc Chương trình ERPA; khoán bảo vệ trên 8,5 nghìn ha rừng cho 141 hộ theo Chương trình phát triển lâm nghiệp bền vững (Chương trình 809).
Công tác khoán bảo vệ rừng theo các chương trình DVMTR, ERPA, Chương trình 809 và các nghị quyết của tỉnh được BQL RĐD Nam Quảng Trị triển khai đồng bộ, đúng đối tượng, đúng diện tích, bám sát quy định hiện hành. Việc kiện toàn lực lượng nhận khoán, tổ chức kiểm tra, giám sát định kỳ đã góp phần nâng cao trách nhiệm của cộng đồng, hộ gia đình trong quản lý, bảo vệ rừng.
Tuần tra rừng ở BQL RĐD Nam Quảng Trị. Ảnh: Võ Dũng.
Thông qua cơ chế khoán, đặc biệt là từ nguồn ERPA và DVMTR, 809, người dân vùng đệm có thêm nguồn thu nhập ổn định, từng bước cải thiện sinh kế, qua đó giảm áp lực lên tài nguyên rừng, góp phần bảo tồn đa dạng sinh học và phát triển lâm nghiệp bền vững.
Nhiều khó khăn vướng mắc
Ông Trương Quang Trung, Giám đốc BQL RĐD Nam Quảng Trị cho hay, bên cạnh những kết quả đạt được, việc tạo sinh kế cho người dân từ các chương trình trên vẫn còn một số khó khăn, vướng mắc. Tình trạng chồng lấn, lấn chiếm đất rừng còn diễn ra phức tạp. Trong bối cảnh sáp nhập BQL RĐD Nam Quảng Trị và sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, công tác phối hợp xử lý còn chậm. Thủ tục, hồ sơ các mô hình sinh kế còn nhiều bước, yêu cầu đầy đủ giấy tờ theo quy định. Đời sống của một bộ phận người dân vùng đệm vẫn còn nhiều khó khăn, tiềm ẩn nguy cơ tạo áp lực lên tài nguyên rừng thông qua các hoạt động khai thác trái phép...
