TP.HCM rà soát toàn bộ trạm quan trắc nguồn thải tự động

UBND TP.HCM vừa ban hành văn bản chỉ đạo tăng cường công tác giám sát, quản lý dữ liệu quan trắc nguồn thải tự động, liên tục trên địa bàn, nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát ô nhiễm và khắc phục những tồn tại trong vận hành hệ thống quan trắc thời gian qua.

Chỉ đạo này được thực hiện trên cơ sở triển khai Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ về các nhiệm vụ cấp bách ngăn chặn, giải quyết tình trạng ô nhiễm môi trường và Kế hoạch 87 của UBND TP.HCM. Theo đó, thành phố xác định trọng tâm là kiểm soát các nguồn thải lớn có nguy cơ gây ô nhiễm, đặc biệt là việc quản lý và khai thác dữ liệu quan trắc tự động, liên tục.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, thực tiễn quản lý cho thấy vẫn còn những hạn chế trong vận hành trạm quan trắc và quản lý dữ liệu theo quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Thông tư 10/2021 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, nay là Bộ Nông nghiệp và Môi trường về Quy định kỹ thuật quan trắc môi trường và quản lý thông tin, dữ liệu quan trắc chất lượng môi trường. Một số cơ sở chưa bảo đảm tỷ lệ truyền dữ liệu theo yêu cầu, còn xảy ra tình trạng gián đoạn hoặc vận hành chưa ổn định.

Trước thực tế này, UBND TP.HCM giao Sở Nông nghiệp và Môi trường rà soát, khảo sát toàn bộ các trạm quan trắc nguồn thải tự động trên địa bàn sau sáp nhập. Trên cơ sở đó, Sở đánh giá tổng thể hiện trạng quản lý, vận hành hệ thống để đề xuất giải pháp giám sát phù hợp, bảo đảm chủ cơ sở tuân thủ quy định pháp luật.

Sở Nông nghiệp và Môi trường được yêu cầu khẩn trương xây dựng và ban hành Quy trình quản lý vận hành hệ thống quan trắc nguồn thải tự động, liên tục trên địa bàn thành phố và Quy chế quản lý, vận hành, xử lý dữ liệu. Thời hạn hoàn thành trong tháng 3/2026.

Thành phố cũng nhấn mạnh yêu cầu tăng cường quản lý, giám sát và hướng dẫn các chủ cơ sở vận hành trạm quan trắc đúng quy chuẩn kỹ thuật. Đối với các trạm có tỷ lệ truyền dữ liệu không đạt tối thiểu 80%, thường xuyên gián đoạn trên 12 giờ hoặc có giá trị trung bình 24 giờ của thông số vượt quy chuẩn kỹ thuật môi trường, Sở phải có biện pháp xử lý kịp thời theo quy định.

Một nội dung đáng chú ý là việc công khai thông tin. Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì rà soát, tổng hợp danh sách các cơ sở thuộc diện phải lắp đặt hệ thống quan trắc nước thải, khí thải tự động, liên tục. Danh sách các cơ sở đã lắp đặt, chưa lắp đặt sẽ được công khai trên phương tiện thông tin đại chúng và cổng thông tin điện tử của Sở. Các cơ sở chưa hoàn thành lắp đặt phải khẩn trương thực hiện và bảo đảm truyền dữ liệu theo quy định.

UBND TP.HCM cũng giao Ban Quản lý các Khu chế xuất và công nghiệp và Ban Quản lý Khu công nghệ cao theo phạm vi quản lý rà soát, lập danh sách các cơ sở sản xuất thuộc diện bắt buộc lắp đặt hệ thống quan trắc tự động. Các đơn vị này phải công khai danh sách trên cổng thông tin điện tử và tăng cường kiểm tra, xử lý trường hợp không chấp hành.

Đối với chủ dự án đầu tư và các cơ sở thuộc đối tượng phải quan trắc nước thải, khí thải tự động theo Luật Bảo vệ môi trường, thành phố yêu cầu chủ động đầu tư lắp đặt hệ thống theo đúng quy định. Hệ thống quan trắc phải bảo đảm yêu cầu về đặc tính kỹ thuật, tần suất, thông số và đáp ứng quy định về nhận, truyền, quản lý dữ liệu theo Thông tư 10/2021.

Ngoài ra, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao tham mưu UBND TP.HCM ban hành định mức kinh tế kỹ thuật trong hoạt động vận hành hệ thống giám sát nguồn thải trên địa bàn, dự kiến hoàn thành trong tháng 9/2026.

UBND TP.HCM yêu cầu thủ trưởng các sở, ban ngành, UBND các phường, xã, đặc khu và các đơn vị liên quan nghiêm túc triển khai thực hiện. Trường hợp phát sinh khó khăn, vướng mắc, các đơn vị phải kịp thời báo cáo về Sở Nông nghiệp và Môi trường để tổng hợp, tham mưu UBND TP.HCM xem xét, chỉ đạo.

Việc siết chặt quản lý dữ liệu quan trắc tự động, liên tục được kỳ vọng sẽ nâng cao tính minh bạch, chủ động cảnh báo sớm nguy cơ ô nhiễm, đồng thời tạo cơ sở dữ liệu tin cậy phục vụ công bố thông tin chất lượng môi trường và kiểm soát hiệu quả các nguồn thải trên địa bàn thành phố.