Nền móng cho siêu đô thị toàn cầu
Đề cương lập Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm hiện do Viện Nghiên cứu phát triển TP.HCM chủ trì xây dựng, phối hợp với Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Tài chính cùng các sở, ngành liên quan. Đây được xem là cơ sở để định hình không gian phát triển, mô hình tăng trưởng và chiến lược phát triển dài hạn của TP.HCM sau khi mở rộng địa giới hành chính và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
TP.HCM hoàn toàn có thể vươn lên trở thành một siêu đô thị hiện đại, trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á trong những thập niên tới. Ảnh: Thục Vy.
Trong văn bản góp ý gửi lãnh đạo thành phố, HoREA cho rằng, quy hoạch lần này không chỉ là việc tổ chức lại không gian đô thị mà còn là cơ hội xác lập vị thế mới của TP.HCM trong khu vực và trên thế giới. Do đó, bản quy hoạch cần cập nhật đầy đủ các mục tiêu, chỉ tiêu và quan điểm phát triển đã được xác định trong Nghị quyết 09-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển TP.HCM trong kỷ nguyên mới.
Theo đó, giai đoạn 2026-2030, TP.HCM phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng GRDP tối thiểu 10%/năm; GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 14.000 USD; kinh tế số đóng góp khoảng 40% GRDP và hoàn thành khoảng 200 km đường sắt đô thị. Đến năm 2045, GRDP bình quân đầu người đạt tối thiểu 75.000 USD, hoàn thành mạng lưới đường sắt đô thị và đạt mục tiêu phát thải ròng bằng "0".
Xa hơn, đến năm 2075, GRDP bình quân đầu người được kỳ vọng đạt tối thiểu 100.000 USD. Thành phố được định hướng đến năm 2030 trở thành trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và logistics nổi trội ở Đông Nam Á; đến năm 2045 trở thành trung tâm của châu Á và hướng tới vị thế đô thị toàn cầu vào năm 2075.
HoREA đề xuất xác lập lại khái niệm “Vùng TP.HCM” trong bối cảnh mới. Theo đó, không gian phát triển của thành phố cần được đặt trong mối liên kết với Đồng Nai, Tây Ninh, Đồng Tháp và Lâm Đồng nhằm hình thành một vùng kinh tế - xã hội có tính kết nối cao hơn.
Lập luận được đưa ra là việc mở rộng không gian liên kết sẽ giúp phát huy hiệu quả các lợi thế bổ trợ giữa công nghiệp, dịch vụ, logistics, nông nghiệp và kinh tế biển, đồng thời tạo điều kiện quy hoạch hạ tầng giao thông, phân bổ nguồn lực và thu hút đầu tư trên quy mô lớn hơn.
Bản góp ý cũng đề nghị cụ thể hóa vai trò của TP.HCM như một trung tâm tài chính, thương mại, logistics, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo quan trọng của khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Để hiện thực hóa mục tiêu này, trọng tâm đầu tư cần được đặt vào hạ tầng giao thông, hạ tầng số và hạ tầng đổi mới sáng tạo, song song với việc giải quyết các điểm nghẽn kéo dài như ùn tắc giao thông và ngập nước.
Quy hoạch phát triển nhà ở
Một nội dung được HoREA nhấn mạnh là lập “quy hoạch phát triển nhà ở”, bao gồm “nhà ở xã hội cho thuê” và “nhà ở thương mại cho thuê” có giá thuê phù hợp với thu nhập của đa số người có thu nhập trung bình, thu nhập thấp đô thị.
TP.HCM với quy mô dân số dự kiến đạt khoảng 20-22 triệu người vào năm 2050, nhu cầu về chỗ ở sẽ tiếp tục là thách thức lớn đối với thành phố. Theo đó, quy hoạch tổng thể cần xác định rõ định hướng phát triển nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở dành cho người lao động ngay từ giai đoạn đầu, thay vì chỉ xử lý khi áp lực dân số gia tăng.
Ở góc độ phát triển kinh tế, bản góp ý đề nghị làm rõ hơn vai trò của khu vực tư nhân trong chiến lược tăng trưởng. Nếu khu vực công giữ vai trò dẫn dắt thông qua đầu tư hạ tầng và kiến tạo môi trường phát triển, khu vực tư nhân cần được xác định là một động lực quan trọng của nền kinh tế, phù hợp với tinh thần Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân.
Ngoài ra, thành phố cũng được khuyến nghị xây dựng các cơ chế đủ sức cạnh tranh để thu hút nhân tài, chuyên gia đầu ngành và các tổng công trình sư có kinh nghiệm quốc tế. Đây được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhằm nâng cao năng lực đổi mới sáng tạo, thúc đẩy phát triển kinh tế tri thức và gia tăng sức cạnh tranh toàn cầu.
Theo ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA, việc xây dựng quy hoạch không chỉ nhằm giải quyết các vấn đề trước mắt của một đô thị đặc biệt, mà còn phải đặt nền móng cho sự phát triển của một siêu đô thị có sức cạnh tranh toàn cầu trong thế kỷ XXI.
“Quy hoạch tổng thể TP.HCM thời kỳ 2025-2050, tầm nhìn 100 năm cần được xây dựng với tư duy đột phá và tầm nhìn dài hạn. Nếu tận dụng hiệu quả các cơ hội từ không gian phát triển mới, hạ tầng chiến lược và xu hướng chuyển dịch kinh tế toàn cầu, TP.HCM hoàn toàn có thể vươn lên trở thành một siêu đô thị hiện đại, trung tâm tài chính và đổi mới sáng tạo hàng đầu châu Á trong những thập niên tới”, ông Lê Hoàng Châu nhận định.
Sau khi mở rộng không gian phát triển, TP.HCM đang đứng trước cơ hội lịch sử để tái định vị vai trò và vị thế trong khu vực. Vì vậy, quy hoạch cần có tầm nhìn dài hạn, khai thác hiệu quả các động lực mới về kinh tế biển, logistics, công nghiệp công nghệ cao, tài chính quốc tế và đổi mới sáng tạo nhằm đưa TP.HCM trở thành cực tăng trưởng hàng đầu của cả nước và khu vực Đông Nam Á.
