Sau hơn 2 thập kỷ góp mặt ở các giải đấu cấp châu lục, bóng đá Việt Nam đã nhiều lần vượt qua vòng bảng tại Asian Cup và U23 châu Á, đặc biệt ở cấp độ U23 với tần suất và hiệu quả ngày càng rõ nét.
Ở cấp đội tuyển quốc gia, Asian Cup là thước đo cao nhất. Việt Nam dự vòng chung kết Asian Cup các năm 2007, 2019 và 2023. Đội tuyển vượt qua vòng bảng 2/3 lần tham dự này, trong đó lần gần nhất 2023 đánh dấu bước lùi khi đội tuyển thua cả 3 trận vòng bảng và sớm dừng cuộc chơi.
Niềm vui của Đình Bắc (số 7) sau khi ghi bàn duy nhất, hạ Ả Rập Xê-út. Ảnh: AFC.
Nếu ở cấp đội tuyển, việc vượt qua vòng bảng Asian Cup vẫn còn thưa thớt, thì ở sân chơi U23, Việt Nam lại cho thấy sự ổn định và tiến bộ rõ rệt. Bắt đầu từ kỳ tích Thường Châu năm 2018, đội đi một mạch tới trận chung kết và chỉ thua sát nút Uzbekistan.
Thành tích vượt qua vòng bảng tiếp tục được duy trì ở các kỳ 2022 và 2026, Việt Nam tiếp tục duy trì sự hiện diện ở nhóm 8 đội mạnh nhất châu lục. Đặc biệt là giải đấu đang diễn ra tại Ả Rập Xê-út, đội quân của HLV Kim Sang-sik đã tạo nên địa chấn đêm 12/1, khi hạ chủ nhà 1-0 bằng siêu phẩm của Đình Bắc để toàn thắng ở vòng bảng.
Vào sân đầu hiệp hai, Đình Bắc tạo đột biến trước khi ghi bàn duy nhất ở phút 64. Từ đường chuyền của Ngọc Mỹ, đội trưởng Việt Nam khống chế một chạm, vượt qua hậu vệ Arab Saudi rồi dứt điểm góc gần, mở tỷ số bằng một pha xử lý gọn và dứt khoát.
Ngọc Mỹ là một trong 4 sự điều chỉnh của HLV Kim Sang-sik so với trận gặp Kyrgyzstan. Nhà cầm quân người Hàn Quốc thay toàn bộ hàng công, kéo Khuất Văn Khang về đá hậu vệ trái, còn Đình Bắc và Lê Phát vào sân trong hiệp hai.
Đội hình thiên về phòng ngự giúp Việt Nam đứng vững trong hiệp một, dù chịu sức ép lớn với 12 cú dứt điểm của chủ nhà. Thủ môn Trần Trung Kiên cùng cột dọc cứu thua, trong khi hàng thủ 3 trung vệ duy trì sự chắc chắn.
Sang hiệp hai, thế trận cải thiện rõ rệt khi Đình Bắc và Lê Phát tăng cường khả năng tấn công. Sau bàn mở tỷ số, Việt Nam chơi tự tin, kiểm soát bóng tốt hơn, còn Ả Rập Xê-út nóng vội. Lê Phát suýt nhân đôi cách biệt khi vượt qua 3 cầu thủ đối phương nhưng không thắng được thủ môn Hamed Al Shanqiti.
Ở tuyến dưới, Trung Kiên tiếp tục nổi bật với nhiều pha cản phá, còn bộ ba Hiểu Minh, Nhật Minh và Lý Đức giữ vững hệ thống phòng ngự, Thái Sơn làm tốt vai trò đánh chặn.
Thủ môn Trung Kiên chơi chắc chắn, nhiều lần làm nản lòng các chân sút Ả Rập Xê-út. Ảnh: AFC.
Thắng 1-0, Việt Nam khép lại vòng bảng với 9 điểm tuyệt đối, ghi 5 bàn và chỉ thủng lưới duy nhất 1 lần. Đội lần đầu toàn thắng ở một giải châu Á, đứng đầu bảng A và vào tứ kết với vị trí cao nhất sau 26 lần dự vòng bảng các giải châu lục, tính cả các cấp độ từ đội tuyển, U23, U20 đến U17.
Trước đây, Việt Nam chỉ 8/26 lần đi tiếp sau vòng bảng, nhưng toàn bộ là đứng ở vị trí thứ nhì hoặc ba. Giải đấu tại Ả Rập Xê-út năm nay, vì thế, được xem là bước tiến lớn của Đình Bắc cùng các đồng đội. Kết quả trước đội chủ nhà được xem là minh chứng điển hình. Ả Rập Xê-út được xem là "ông kẹ" của bóng đá châu Á, sánh ngang Hàn Quốc, Nhật Bản. Ở cấp đội tuyển, Việt Nam gặp đối thủ 4 lần và toàn thua, ghi 1 bàn, thủng lưới 13 bàn.
Ở cấp U23, thành tích đối đầu cũng cho thấy sự chênh lệch rõ rệt. Trước trận đấu tối 12/1, hai đội đã gặp nhau 6 lần trong các giải đấu chính thức, bao gồm U23 châu Á và ASIAD. Việt Nam chưa có chiến thắng, hòa 1 trận và thua 5 trận, ghi 3 bàn và để lọt lưới 14 bàn. Đáng chú ý, tại tứ kết chỉnh giải U23 châu Á 2022, Việt Nam đã thua trước chính đối thủ và bị loại.
Sau trận, HLV Kim Sang-sik thừa nhận không nghĩ Việt Nam có thể toàn thắng 3 trận vòng bảng U23 châu Á 2026. Ông nhấn mạnh các cầu thủ đã hy sinh vì tập thể và thi đấu quyết tâm, đồng thời cho biết toàn đội sẽ tiếp tục chuẩn bị để viết tiếp kỳ tích ở tứ kết.
