Trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu đã được quy định tại Luật Bảo vệ môi trường; Nghị định 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường và Thông tư số 02/2022/TT-BTNMT của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Bảo vệ môi trường.

Theo đó, về trách nhiệm tái chế, nhà sản xuất, nhập khẩu săm lốp, pin và ắc quy, dầu nhớt và các sản phẩm có bao bì thực hiện trách nhiệm tái chế từ ngày 1/1/2024; nhà sản xuất, nhập khẩu sản phẩm điện, điện tử thực hiện trách nhiệm tái chế từ ngày 1/1/2025; nhà sản xuất, nhập khẩu phương tiện giao thông (ô tô, xe máy) thực hiện trách nhiệm tái chế từ ngày 1/1/2027.

Về trách nhiệm xử lý, nhà sản xuất, nhập khẩu 5 nhóm sản phẩm, bao bì gồm: thuốc bảo vệ thực vật; pin sử dụng một lần; tã bỉm, băng vệ sinh, khăn ướt dùng một lần; kẹo cao su, thuốc lá; một số sản phẩm, hàng hóa có thành phần nhựa tổng hợp như bóng bay, đồ chơi trẻ em, giầy dép, quần áo, đồ nhựa dùng một lần, đồ dùng một lần, đồ nội thất, vật liệu xây dựng, túi nilon khó phân hủy kích thước nhỏ … phải có trách nhiệm đóng góp tài chính hỗ trợ thu gom, xử lý chất thải từ ngày 1/1/2022.

Theo bà Hà Thu Trang, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT), ngay sau khi Luật Bảo vệ môi trường có hiệu lực, Bộ TN&MT đã tổ chức nhiều hội thảo phổ biến, tập huấn các quy định của pháp luật về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu cho các hiệp hội, doanh nghiệp trên cả nước. Tuy nhiên, do đây là chính sách mới, có tác động đến đông đảo doanh nghiệp và người dân nên Bộ TN&MT sẽ tiếp tục tổ chức hội thảo tập huấn cho các doanh nghiệp nhằm phổ biến, giải đáp, hỗ trợ các nhà sản xuất, nhập khẩu và nhà tái chế, xử lý chất thải nắm bắt, thực hiện và tuân thủ đúng, đầy đủ các quy định của pháp luật.

Tại hội thảo, đại diện Văn phòng Hội đồng EPR Quốc gia đã chia sẻ, giới thiệu chi tiết các quy định trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu; hướng dẫn đăng ký, kê khai, báo cáo việc thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và kê khai trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải trên Cổng thông tin điện tử EPR Quốc gia đang được vận hành, đồng thời, trực tiếp trao đổi, giải đáp nhiều lượt câu hỏi của các hiệp hội và doanh nghiệp liên quan đến trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải.

Trong đó, đại diện Văn phòng Hội đồng EPR Quốc gia khẳng định, nhà sản xuất, nhập khẩu chỉ được chọn một trong hai hình thức này; nếu chọn tổ chức tái chế thì không thực hiện đóng góp tài chính; nếu lựa chọn đóng góp tài chính thì không thực hiện tổ chức tái chế.

Ngoài ra, nhà sản xuất, nhập khẩu được tái chế các sản phẩm, bao bì do mình sản xuất, nhập khẩu hoặc tái chế sản phẩm, bao bì cùng loại do nhà sản xuất, nhập khẩu khác sản xuất, nhập khẩu để đạt được tỷ lệ, quy cách tái chế bắt buộc. Trường hợp tái chế phế liệu nhập khẩu cùng loại sản phẩm, bao bì do công ty sản xuất, nhập khẩu thì không được tính vào tỷ lệ tái chế bắt buộc của công ty.

Về việc bù, trừ bao bì, sản phẩm đã tái chế, đại diện Văn phòng Hội đồng EPR Quốc gia giải thích rõ, trường hợp nhà sản xuất, nhập khẩu thực hiện trách nhiệm tái chế cao hơn tỷ lệ tái chế bắt buộc thì được bảo lưu phần tỷ lệ chênh lệch để tính vào tỷ lệ tái chế bắt buộc của các năm tiếp theo…