Tại hội thảo “Đồ gỗ nội thất Việt Nam: Chiến lược xuất khẩu để dành chiến thắng trong bối cảnh mới”, diễn ra trong khuôn khổ HawaExpo 2026, nhiều chuyên gia và doanh nghiệp cho rằng, thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra hướng đi mới cho ngành gỗ Việt Nam.
Tại HawaExpo 2026, có đến 90% gian hàng tham gia trưng bày tại hội chợ được sản xuất tại Việt Nam. Ảnh: Hồng Anh.
Thị trường thương mại điện tử tăng trưởng nhanh
Ông Phùng Quốc Mẫn, Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP.HCM (HAWA) cho biết, ngành gỗ Việt Nam đã có bước phát triển mạnh mẽ trong hơn hai thập kỷ qua. Nếu năm 2000, kim ngạch xuất khẩu đồ gỗ và nội thất của Việt Nam chỉ đạt khoảng 217 triệu USD, đến năm 2025 con số này đã tăng lên khoảng 17,3 tỷ USD, tức tăng gần 85 lần sau 25 năm.
Theo ông Mẫn, kết quả này có được nhờ sự đồng hành của Chính phủ, các bộ ngành, hiệp hội cùng nỗ lực đổi mới và chủ động hội nhập của cộng đồng doanh nghiệp.
Trong quá trình phát triển, các hoạt động xúc tiến thương mại, đặc biệt là hội chợ chuyên ngành, đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối doanh nghiệp với thị trường quốc tế. Tuy nhiên, trước sự thay đổi nhanh của thương mại toàn cầu, ngành gỗ cũng cần thích ứng với các xu hướng mới như thương mại điện tử và chuyển đổi số.
Dù vậy, ông Mẫn cho rằng hội chợ và triển lãm trực tiếp vẫn có vai trò riêng, bởi việc gặp gỡ, trao đổi và trải nghiệm sản phẩm thực tế là điều các nền tảng trực tuyến khó thay thế. Song song đó, doanh nghiệp cần tận dụng các nền tảng thương mại điện tử, đặc biệt là giao dịch doanh nghiệp với doanh nghiệp (B2B), để mở rộng thị trường và giảm chi phí trung gian.
Theo ông Trần Xuân Thủy, Giám đốc khu vực miền Nam Amazon Global Selling Việt Nam, thương mại điện tử toàn cầu đang bước vào giai đoạn tăng trưởng mạnh.
Hiện quy mô thị trường thương mại điện tử thế giới khoảng 4.200 tỷ USD và được dự báo có thể đạt gần 9.000 tỷ USD vào năm 2030. Trong đó, bán lẻ trực tuyến ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong tổng doanh thu bán lẻ toàn cầu.
Riêng ngành nội thất, thương mại điện tử được đánh giá là kênh bán hàng nhiều tiềm năng. Tại Mỹ – một trong những thị trường tiêu thụ nội thất lớn nhất thế giới – doanh thu nội thất trên thương mại điện tử đạt khoảng 177 tỷ USD vào năm 2023 và dự báo có thể chiếm gần 40% tổng thị trường vào năm 2030.
Theo ông Thủy, thương mại điện tử cho phép doanh nghiệp bán hàng trực tiếp đến người tiêu dùng tại các thị trường lớn như Mỹ và châu Âu, ngay cả khi doanh nghiệp vẫn đặt trụ sở tại Việt Nam. Đây là cơ hội để doanh nghiệp tiếp cận khách hàng toàn cầu và từng bước xây dựng thương hiệu quốc tế.
Hiện Việt Nam cũng nằm trong nhóm ba thị trường thương mại điện tử lớn nhất Đông Nam Á, trong đó thương mại điện tử xuyên biên giới đang tăng trưởng nhanh hơn nhiều so với xuất khẩu truyền thống.
Hội thảo “Đồ gỗ nội thất Việt Nam: Chiến lược xuất khẩu để dành chiến thắng trong bối cảnh mới” thu hút sự quan tâm của các doanh nghiệp đồ gỗ và nội thất. Ảnh: Nguyễn Thủy.
Doanh nghiệp chuyển từ B2B sang bán lẻ trực tuyến
Ông Huỳnh Lê Đại Thắng, Giám đốc Công ty TNHH Đồ gỗ Nghĩa Sơn cho biết, doanh nghiệp của ông có hơn 20 năm làm hàng B2B, xuất khẩu sang châu Âu, Mỹ và Nhật Bản. Tuy nhiên, sau giai đoạn biến động của thị trường giai đoạn 2022–2023, đơn hàng sụt giảm khiến doanh nghiệp phải tìm hướng đi mới.
Từ đó, Nghĩa Sơn bắt đầu thử nghiệm bán hàng trên Amazon và xây dựng thương hiệu riêng tại thị trường Mỹ. Giai đoạn đầu không hề dễ dàng. Bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử đòi hỏi doanh nghiệp liên tục học hỏi và thích ứng với cách vận hành của nền tảng.
Sau khoảng bốn năm, doanh nghiệp đã xây dựng được đội ngũ thương mại điện tử riêng, chủ yếu là nhân sự trẻ, am hiểu công nghệ và giỏi ngoại ngữ. Theo ông Thắng, nếu muốn phát triển lâu dài với thương mại điện tử, doanh nghiệp cần xem đây là một mảng kinh doanh độc lập, không thể vận hành theo mô hình B2B truyền thống.
Tương tự, bà Trần Ngọc Lam Giang, CEO Green Mekong LLC cho biết, doanh nghiệp đã thử nghiệm mô hình bán hàng trực tuyến B2C (giao dịch, mua - bán giữa doanh nghiệp với người tiêu dùng) để thích ứng với sự thay đổi trong hành vi mua sắm toàn cầu.
Theo bà Giang, khó khăn lớn nhất không nằm ở sản phẩm mà ở việc thay đổi tư duy quản trị. Nhóm triển khai phải mất nhiều thời gian thuyết phục ban lãnh đạo về tiềm năng của kênh bán hàng mới. Sau khi được trao quyền vận hành với bộ máy tinh gọn chỉ bốn nhân sự, doanh nghiệp bắt đầu từ những đơn hàng nhỏ.
Sau hơn một năm, Green Mekong đạt doanh thu khoảng 1 triệu USD và đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng thị trường trong năm 2026.
Theo ông Hoàng Công Lợi, đại diện Ytrade Agency, để cạnh tranh trên các nền tảng thương mại điện tử toàn cầu, doanh nghiệp cần tính toán ngay từ khâu thiết kế và sản xuất.
Một trong những yếu tố quan trọng là tối ưu kích thước và trọng lượng đóng gói, bởi điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chi phí vận hành khi bán hàng theo mô hình Fulfillment by Amazon (FBA). Nếu sản phẩm vượt sang nhóm kích thước lớn hơn, chi phí vận hành có thể tăng đáng kể và làm giảm lợi nhuận.
Doanh nghiệp cũng cần thay đổi cách tính giá. Thay vì sản xuất xong mới xác định giá bán, cần nghiên cứu thị trường trước để xác định mức giá người tiêu dùng có thể chấp nhận, sau đó tính ngược lại chi phí sản xuất.
Ngoài ra, sản phẩm nên được thiết kế để dễ lắp ráp, thuận tiện đóng gói và phù hợp với trải nghiệm người dùng. Bao bì cũng phải đáp ứng tiêu chuẩn vận chuyển quốc tế, chịu được va đập và rung lắc trong quá trình vận chuyển.
Theo các chuyên gia, trong dài hạn, ngành gỗ Việt Nam không chỉ hướng tới tăng trưởng xuất khẩu mà còn phải gắn với phát triển xanh và bền vững. Điều này bắt đầu từ việc xây dựng chuỗi giá trị minh bạch, từ trồng rừng, khai thác đến chế biến và truy xuất nguồn gốc.
Với lợi thế về nguồn gỗ rừng trồng, đặc biệt là gỗ keo, cùng năng lực sản xuất và các kênh thương mại điện tử toàn cầu, ngành gỗ Việt Nam được kỳ vọng tiếp tục mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm trong những năm tới.
