Đây là ý kiến của các chuyên gia tại Hội nghị “Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh - Góc nhìn pháp luật và thực tiễn” do Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp) chủ trì tổ chức ngày 8/7 tại Hà Nội.
Chính sách nhiều nhưng doanh nghiệp vẫn khó tiếp cận
TS. Trần Minh Sơn cho biết, Doanh nghiệp nhỏ và vừa (DNNVV) giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế, tạo việc làm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp còn thiếu thông tin, thiếu kỹ năng nhận diện rủi ro pháp lý và khó tiếp cận các dịch vụ tư vấn thường xuyên. Đặc biệt, khoảng cách giữa chính sách hỗ trợ và khả năng tiếp cận của doanh nghiệp trên thực tế, nhất là doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh, vẫn còn khá lớn. Không ít đơn vị lúng túng trong việc tìm hiểu chính sách, xác định đối tượng thụ hưởng, hoàn thiện hồ sơ, đáp ứng các điều kiện theo quy định cũng như khai thác hiệu quả các chương trình hỗ trợ hiện có.
Quang cảnh Hội nghị. Ảnh: Thủy Nhi.
Theo các chuyên gia, hiện hệ thống chính sách được quy định tại nhiều văn bản, thuộc phạm vi quản lý của nhiều cơ quan, khiến doanh nghiệp mất nhiều thời gian tìm hiểu, xác định điều kiện và hoàn thiện thủ tục. Trong khi đó, phần lớn doanh nghiệp nhỏ chưa có bộ phận pháp chế chuyên trách, thiếu nhân lực cập nhật chính sách và chưa biết cách vận dụng hiệu quả vào thực tiễn.
Thực tiễn triển khai chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh cho thấy, vấn đề hiện nay không phải là Việt Nam thiếu các cơ chế hỗ trợ, mà nằm ở khả năng để chính sách đến được đúng đối tượng, đúng thời điểm và phát huy hiệu quả trong hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Ông Cao Đăng Vinh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp). Ảnh: Thủy Nhi.
Ông Cao Đăng Vinh, Phó Cục trưởng Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp) cho rằng, DNNVV chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, song do hạn chế về nguồn lực nên khả năng tiếp cận, cập nhật và áp dụng các quy định pháp luật còn gặp nhiều khó khăn. Vì vậy, các chương trình hỗ trợ pháp lý cần được triển khai theo hướng sát thực tiễn, dễ tiếp cận và mang lại hiệu quả thiết thực cho doanh nghiệp.
"Nâng cao hiệu quả thực thi chính sách không chỉ là yêu cầu trong công tác quản lý Nhà nước mà còn là yếu tố quan trọng để tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp phát triển" - ông Vinh nhấn mạnh.
TS. Trần Minh Sơn, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, Cục Pháp luật dân sự - kinh tế (Bộ Tư pháp). Ảnh: Thủy Nhi.
Gỡ điểm nghẽn để doanh nghiệp chủ động thích ứng
Nhằm nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành pháp luật, ngày 14/1/2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 84/QĐ-TTg phê duyệt Chương trình hỗ trợ pháp lý liên ngành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh giai đoạn 2026-2030. Chương trình hướng tới giúp doanh nghiệp tiếp cận kịp thời các quy định pháp luật, nâng cao năng lực tuân thủ, giảm chi phí thực hiện và xây dựng hệ thống hỗ trợ pháp lý đồng bộ, chuyên nghiệp, lấy doanh nghiệp làm trung tâm.
Theo TS. Trần Minh Sơn, trong giai đoạn mới, hoạt động hỗ trợ pháp lý cần chuyển mạnh từ cách làm truyền thống là phổ biến văn bản sang hỗ trợ doanh nghiệp giải quyết những vấn đề phát sinh trong thực tiễn. Doanh nghiệp không chỉ cần biết quy định của pháp luật mà còn cần được hướng dẫn cách áp dụng đúng và hiệu quả vào hoạt động sản xuất, kinh doanh.
Việc đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hỗ trợ. Cùng với việc xây dựng cơ sở dữ liệu pháp luật, cần phát triển các nền tảng tư vấn trực tuyến, trợ lý pháp lý số, diễn đàn hỏi - đáp và các kênh tương tác để doanh nghiệp có thể tiếp cận thông tin nhanh chóng, giảm chi phí và thời gian thực hiện thủ tục.
Ông Hoàng Nguyễn Trọng Dũng, Chủ tịch Hoàng Gia Phát Group. Ảnh: Thủy Nhi.
Các đại biểu tham dự hội nghị cũng kiến nghị tiếp tục đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường ứng dụng nền tảng số, xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan quản lý và mở rộng mạng lưới tư vấn pháp lý tại địa phương. Bên cạnh đó, công tác truyền thông chính sách cần được đổi mới theo hướng dễ hiểu, dễ tiếp cận, gắn với nhu cầu của từng nhóm doanh nghiệp thay vì chỉ dừng ở việc công bố văn bản pháp luật.
Ông Hoàng Nguyễn Trọng Dũng, Chủ tịch Hoàng Gia Phát Group, đề nghị các chính sách và quá trình tổ chức thực hiện cần quan tâm nhiều hơn đến nhóm doanh nghiệp do người khuyết tật làm chủ, doanh nghiệp sử dụng lao động là người khuyết tật và doanh nghiệp xã hội thông qua các cơ chế hỗ trợ phù hợp, giúp các đơn vị này nâng cao khả năng tiếp cận chính sách và phát triển bền vững.
Một số doanh nghiệp cũng nêu ra các các vấn đề quan tâm như các chính sách liên quan đến thuế, phí, lệ phí, đất đai, chuyển đổi số và các cơ chế hỗ trợ dành cho DNNVV, hộ kinh doanh.
